Przedmiotem wynalazku jest lopatka rozdziela¬ jaca w silniku pneumatycznym poszczególne ko¬ mory pracy.Ze znanych silników pneumatycznych najbardziej rozpowszechnione sa silniki lopatkowe, a to miedzy innymi ze wzgledu na Pozwijana duza moc w stosunku do ich wymiarów. Dalszy wzrost mocy mozna osiagnac najlatwiej w drodze podniesienia szybkobieznosci silnika, jednak wskutek zwiaza¬ nego z tym przyrostu sil bezwladnosci lopatek ma¬ leje sprawnosc. Inna trudnosc w tych silnikach jest zwiazana z zapewnieniem styku lopatki z gla¬ dzia cylindra, co jest warunkiem prawidlowej pracy silnika. Odrywanie sie lopatki od gladzi powoduje bowiem wzrost zuzycia powietrza oraz szybkie, niszczenie lopatek, a takze — nadmierny halas. Aby temu zapobiec w szeregu znanych rozwiazan do rowka wirnika, w którym przesuwa sie lopatka doprowadza sie powietrze z komory roboczej lub* kanalu wlotowego pod lopatka.Wytworzona sila dociska lopatki do biezni cy¬ lindra, takze przy malej predkosci obrotowej. W tym celu rowek wykonuje sie szerszy od lopatki, dzieki czemu powietrze dostaje sie pod lopatke szczelina pomiedzy sciana rowka i lopatka. Inne rozwiaza¬ nie przewiduje odpowiednie otwory w wirniku lub korpusie, poprzez które powietrze jest doprowa¬ dzane pod lopatke. Oba rozwiazania maja pewne wady.W pierwszym przypadku nieodpowiedni luz po¬ woduje szybkie zuzywanie sie lopatki oraz jest przyczyna halasu w wyniku uderzania lopatki o scianki rowka. Z kolei wykonanie otworów jest pracochlonne. Ponadto w obu przypadkach prze- krój kanalów, którymi powietrze dostaje sie do rowka wirnika jest ograniczony i dla niektórych proporcji i parametrów pracy silnika jest niedo¬ stateczny. W tym przypadku przy duzych predkos¬ ciach obrotowych moze nastepowac odrywanie sie lopatki od biezni cylindra spowodowane opóznie¬ niem narastania sily dociskajacej, a takze spadek sprawnosci mechanicznej wynikajacy z opóznienia dzialania sily gazowej dociskajacej lopatke, w sto¬ sunku do sily gazowej odpychajacej.Lopatka wedlug wynalazku ma wykonane na jednym z czól kanaly, które rozpoczynaja sie od spodu lopatki i biegna w kierunku jej grzbietu.Dzieki takiemu uksztaltowaniu lopatki zostaly osiagniete wielorakie korzysci. Kanaly doprowa- dzajace powietrze do rowka wirnika moga byc wy¬ konane o duzym przekroju, a wiec o niskim oporze hydraulicznym. Dla wywolania pelnej sily docis¬ kajacej— w polozeniu najwiekszego zaglebienia sie lopatki w rowku — luz pomiedzy dnem rowka i spodem lopatki moze byc dowolnie maly, dzieki czemu mozna zrealizowac silnik o duzej mimo- srodowosci wirnika. Wykonanie kanalów na lo¬ patce obnizylo w znacznym stopniu mase lopatki, a co za tym idzie—sile bezwladnosci, powodujac zwiekszenie sprawnosci mechanicznej silnika. 86 81586 815 Ponadto lopatka uzyskala wlasnosci elastycznosci w kierunku osiowym, przez co zostala wyelimino¬ wana przyczyna zakleszczania sie jej w rowku, a takze poprawione zostalo przyleganie lopatki do rowka, co obniza zuzycie lopatki, przy jednoczes¬ nym zachowaniu dostatecznej wytrzymalosci na zginanie oraz dogodnej ze wzgledów wykonawczych szerokosci rowka.Inna pozytywna cecha lopatki wedlug wynalazku polega na tym, ze lopatka jest prawidlowo do¬ cisnieta do jednego z boków rowka. Wszystkie te zalety zostaly uzyskane bez zasadniczego pogor¬ szenia technologii lopatki. Wykonanie rowków mo¬ ze odbywac sie podczas wyrobu pólfabrykatu lo¬ patki, na przyklad W tirodze prasowania lub od¬ lewania, i . Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przy¬ kladzie wykonania na* rysunku, na którym fig. 1 przedstawia lopatke w widoku od czola, po stronie kanalów, fig. 2 — te sama lopatke w widoku z boku, a fig. 3 przedstawia lopatke w widoku od strony grzbietowej.Kanaly 1 sa wykonane na jednym z czól 2 lo¬ patki. Sa one prostopadle do grzbietu 3 utworzo¬ nego z powierzchni walcowej i rozpoczynaja sie u spodu 4. Ksztalt przekroju kanalu 1 w plaszczyz¬ nie prostopadlej do jego osi jest dowolny i okres¬ lony najczesciej wzgledami wykonawczymi. Nato¬ miast wielkosc tego przekroju zalezy od wymiarów i parametrów pracy silnika, a takze od wytrzy¬ malosci materialu lopatki.W czasie pracy silnika powietrze z komory ro¬ boczej silnika przeplywa kanalami 1 do rowka w wirniku pod lopatke. Dzieki temu grzbiet 3 lo¬ patki jest dociskany do biezni cylindra. PL