W prasach do wyrobu cegiel, dachówek, plyt i podobnych przedmiotów tlok porusza sie wgóre pod dzialaniem wahacza, przy- czem ruch ten powinien byc dokladnie pio¬ nowy; dobre dzialanie maszyny i dokladny ksztalt stlaczanych przedmiotów uzyskuje sie tylko wtedy, jezeli niema zadnej prze¬ strzeni wolnej miedzy sciankami formy lub form nieruchomych a czesciami formy pc*- laczonemi z tlokiem.W opisanym ukladzie dzialanie waha¬ cza przenosi sie bezposrednio na tlok, co po¬ woduj e szybkie zuzywanie sie tloka lufo wa¬ hacza w punkcie ich zetkniecia, wywolane tarciem miedzy nim a tlokiem. To tarcie powoduje tez znaczne zmniejszenie sily przesuwu tloka, to znaczy zmniejszenie sie wydajnosci; zuzycie czesci laczacych tlok z wahaczem zmienia równiez skok tloka przy wyrobie przedmiotów tej samej gru¬ bosci, mianowicie skok ten zwieksza sie, co pociaga za soba koniecznosc przebywania dluzszej drogi przez wahacz i czesci, które go uruchomiaja.Wynalazek niniejszy obejmuje równiez urzaókeme, którego celemi jeisrt jaki najwiek¬ sze zmniejszenie wspomnianego zazycia i czesci laczacych skok z wahaczem i umozli¬ wienie latwego i szybkiego wyrównywania tego zuzycia bez koniecznosci naprawy wa¬ hacza lub tloka. Cel ten osiagnieto wsta¬ wieniem miedzy wahacz % tlok ,szeregu wal¬ ków lufo klocków swobodinie sie obracaja¬ cych tak, ze spoczywajaca na nich plyta tworzy wózek, którego przesuniecia podluz¬ ne odpowiadaja dokladnie dlugosci pozio-mego rzutu przesuniec tego punktu waha¬ cza, który lezy w pionowej osi tloka. Z chtyrila ^ gdy zaczyna sie ruch waha¬ cza, plyta ta otrzymuje ruch pionowy i po¬ dluzny, wraca do pierwotnego polozenia samoclaynnie, gdy wahacz sie obniza. Urza¬ dzenie to umozliwia oprócz tego zastoso^- wanie przeswitu, przez co prowadzenie tlo¬ ka moze byc wiecej podatne.Zastosowanie wiekszej ilosci walków lub klocków olbrotolwych i mogacych wykony* wac male przesuniecisi zimniejsizia izinacznie zuzyoie i wyklucza zacinanie sie tloka; o- prócz tego zuzycie ogranicza sie tylko na plyte lezaca na walkach! (i wykonana z me¬ talu miekszejgo niz tlok) tak, ze wymiana jej usuwa sie zuzycie.Na Rysunku 1 oznacza trzon tloka, za¬ opatrzonego W dwa pionowe prety wodzace 2, które slizgaja sie w pochwach 3, przymo¬ cowanych do kadluba maszyny, 4 oznacza wahacz otrzymujacy ruch w dowolny spo¬ sób i wahajacy sie na stalym czopie 5. W przedstawionym przykladzie wahacz wchou dzi pod trzon tloka pomiedzy pretami 2.W swojej górnej czesci wahacz posiada pod tlokiem dwie male nasady 6—6, po¬ miedzy któremi znajduja sie walki lub kloc¬ ki 7. Odstep miedzy nasadami 6 jest wy¬ pelniony temi walkami tak, ze powstaja miedlzy niemi odstepy nieprzekraczajace kilku milimetrów.Na tych walkach spoczywa plyta me¬ talowa 8 z materjalu miekszego od mate- rjalu walków, wahaefca i tloka /, tak, ze wszelkie zuzycie objawia sie na tej plycie.Dwie nasady lub dwie plyty 9 sa umoco- wanei na brzegach plyty 8, aby ja utrzymac zawsze ponad nasadami 6. W ten sposób powstaje jakby skrzynka niehermetyczna, której nakrywa ozyli plyta 8 musi byc po¬ dluznie pnzesuwna na walkach o srednicy 20 — 40 min i na drodze dokladnie równej dlugosci pionowego rzutu krzywej jaka opi¬ suja wszystkie punkty wahacza, polozone w pionowej osi tloka. 10 jest to dzwignia przesuwajaca plyte 8, wahaj apa sie okolo pumfctu 11 i wprawia¬ na w nich w dowolny sposób. Dzwignia 10 jest zaopattfzona w pret 12 sztywnie z nia polaczony, a przechodzacy np. przez otwór 13 wykonany w wahsiczu; pret ten tworzy z dzwignia 10 taki kat, ze gdy tlok znajduje sie na koncu swego skoku tloczenia, to pret 11 znajduje sie przy krawedzi plyty 8.Gdy wahacz podnosi sie w celu wywar¬ cia nacisku, to plyta 8 podnosi sie z nimi razem, lecz równoczesnie wykonywa tez podluzny przesuw na walkach pod tlokiem; nastepnie tlok zabiera dzwignie 10 wgóre, a pret 12 przesuwa plyte 8 do jej pierwotne¬ go polozenia, które ona zachowuje az do chwili ponownego wznoszenia sie wahacza.Przesuwanie plyty do pierwotnego polo¬ zenia moznaby oczywiscie uskutecznic w ja¬ kikolwiek inny sposób, np. zapomoca spre¬ zyny. PL