Przedmiotem wynalazku jest sposób, spoiwo i forma do wytwarzania krazkowych obciagaczy diamentowych, któ¬ rych produkcje prowadzi sie przez wykorzystanietechniki metalurgii proszków.Diamentowe obciagacze krazkowe sa narzedziami sto¬ sowanymi do regeneracji sciernic do szlifowania biezni lozysk tocznych na szlifierkach specjalnych.Znane sa rózne rodzaje obciagaczy i ich stosowania w procesie regeneracji tarcz sciernych, o czym traktuje publikacja E. Jankowskiego i St. Skupinskiego pt. „Mate¬ rialy i wyroby scierne" Wydawnictwa NaukowoTechnicz¬ ne, Warszawa 1971, str. 468-472, a to samo wydawnictwo w pracy Kandydata Nauk TechnicznychA.F.Niesmielowa pt. „Narzedzia diamentowe w przemysle", str. 129-169 szeroko omawia stosowanie obciagaczy róznego typu i ich dobór do obróbki regeneracyjnej tarcz i urzadzen scier¬ nych. Angielskie wydawnictwo Hutchinson of London z 1965 r. w ksiazce pt. „Industrial Applications of the Diamond" (Norman R. SmithA.M.I.P.E.)wszerokim opra¬ cowaniu szczególowo podaje zastosowanie, eksploatacje i róznetypy obciagaczy, wtymrówniez obciagaczykrazko¬ wych. Bardzo szeroki asortyment narzedzi diamentowych prezentuje katalog firmowy niemieckiej fabryki narzedzi diamentowych ErnstWinter u. Sohn 2Hamburg 19. Wroz¬ dziale prezentujacym obciagacze diamentowe - Diamant abrichtwerkzeuge na str. 21 prezentowane sa diamentowe obciagacze krazkowe. Tesame narzedzia omawia wydaw¬ nictwo pt. Diamont TruingToolsin Abrasive Machining- by N.R.Smithfirmy Van Moppes andSonsLtd. str. 10, oraz broszura firmyGaillard FrsresS.A.-Genewapt. „Diama- ntwerkzeuge"- str. 50, a brytyjska publikacja specjalisty¬ czna „IDR" (Industrial Diamont Review) w egzemplarzu z grudnia 1974 r. str. 442-451 w szerokim opracowaniu omawia dobór, wykorzystywanie, parametry techniczne obciagaczydiamentowych wszelkich typów-wtymnastr. 443 omawia równiez krazkowe obciagacze diamentowe.Krajowy przemysl, szczególnie maszynowy, stosujac w procesach produkcyjnych narzedzia i wyroby scierne, uzywa równiez do ich regeneracji, aszczególnieobciagania tarcz szlifierskich wszelkiego typu obciagacze, wtymrów¬ niez krazkowe obciagacze diamentowe. Narzedzia teniesa produkowane dotychczas na skale przemyslowa w krajo¬ wym przemysle narzedziowym.Prowadzone próby wykonania obciagaczy krazkowych pozwolily wprawdzie na osiagniecie efektu w postaci wy¬ robu finalnego, jednakwykonywane dotychczas krazkowe obciagacze diamentowewymagaly duzej pracochlonnosci, byly trudnedowykonania, akosztwytwarzaniabyl bardzo wysoki.Znana metoda dotychczasowego wytwarzaniapolegana zaprasowywaniu krysztalów diamentowych w spoiwie, a nastepnienasyceniu otrzymanych wyprasek plynna mie¬ dzia. Formowanie wyprasek przeprowadza sie w formach metalowych, które skladaja sie ztrzechzasadniczych czes¬ ci, to jest z pierscienia zewnetrznego i dwóch cylindrycz¬ nych stempli. Spoiwo, bedace mieszanina metalicznych' proszków miesza sie z odpowiednia iloscia kauczuku w benzynie, suszy siedostanupozwalajacegonaprzesianie przez sito o wielkosci oczek o przeswicie 1 nmra nastepnie do formy metalowej - pierscienia zewnetrznego, z zalozo- 8613386 133 3 nym stemplem dolnym wsypuje sieodpowiedniej wielkosci nawazke tego spoiwa, lekko doprasowuje sie stemplem górnym, wyjmuje sie go z formy, a na spoiwie lezacym na dnie formy ze stemplem dolnym rozmieszcza sie 8 kryszta¬ lów diamentowych na obwodzie obciagacza w odstepach co 45°. Po rozmieszczeniu krysztalów diamentowych zasy¬ puje sie druga czesc nawazki spoiwa i calosc prasuje sie pod naciskiem od 500 do 1000 kg/cm2. Otrzymane w ten sposób wypraski, pólfabrykaty obciagaczy, umieszcza sie po 4 - 6 sztuk w specjalnie do tego celu przystosowanej formie grafitowej i suszy w temperaturze okolo 150°C celem odparowania resztek benzyny bedacej rozpuszczal¬ nikiem dla znajdujacego sie w pólwyrobie kauczuku. Po wysuszeniu umieszcza sie grafitowe formy ze znajdujacy¬ mi sie w nich pólfabrykatami w plynnej (1083°C) miedzi i nasyca sie nia obciagacze wtemperaturze 1140°C wczasie do 10 minut. Wada tego sposobu wykonywania obciaga¬ czy krazkowych jest calkowite ukrycie krysztalów dia¬ mentowych w spoiwie, a ich odkrycie wymaga dodatkowej obróbki recznej, przy czym minimalnie odkryte same wie¬ rzcholki przy ich pracy zamazuja sie spoiwem,a co gorsze, spoiwo, a szczególnie zawarta w nim miedz osadza sie na sciernicy powodujac zaszlichcenie jej powierzchni robo¬ czej, co z kolei powoduje przypalanie szlifowanego mate¬ rialu. Powazna wada tej metodyjest koniecznosc posiada¬ nia duzej ilosci specjalnych form grafitowych i wanien do nasycania miedzia.Inna, znana równiez metoda polega na stosowaniu form grafitowych posiadajacych na wewnetrznej stronie piers¬ cienia roboczego nawiercone gniazda do osadzania krysz¬ talów diamentu. Po rozmieszczeniu, wklejeniu diamentów forme wypelnia sie spoiwem i zaklada stemple, a nastepnie poddaje sie spiekaniu z równoczesnym prasowaniem w piecu indukcyjnym. Wytworzone ta metoda obciagacze krazkowe posiadaja krysztaly diamentowe czesciowe (do 1 mm) odsloniete, jednak i ta metoda ma niedogodnosc w postaci koniecznosci posiadania wielkiej ilosci pierscie¬ ni grafitowych, praktycznie równej ilosci wytwarzanych obciagaczy, jest bardzo pracochlonna, bowiem kazdy ob- ciagacz musi byc spiekanyindywidualnie i mimo krótkiego czasu spiekania, bo zaledwie 15-30 sekund jest to wyjat¬ kowo uciazliwe i wybitnie pracochlonne.Tak wiec obie wyzej przedstawione metody posiadaja niedogodnosci nie pozwalajace na prowadzenie produkcji diamentowych obciagaczy krazkowych w sposóbracjonal¬ ny i ekonomicznie korzystny.Dla wyeliminowaniawyzej wymienionych niedogodnos¬ cipostawionozadanieopracowania technologii wytwarza¬ nia diamentowych obciagaczy krazkowych dla przemyslu maszynowego, szczególnie do przemyslu stosujacego na¬ rzedzia scierne, w tym równiez narzedzia diamentowe.Istota wynalazku jest zastosowanie nowoopracowanej technologii umieszczania diamentów w korpusie obciaga¬ cza diamentowego za pomoca form metalowych odmien¬ nych niz w znanym dotychczas sposobie wykonywania, a szczególnie sam sposób formowania wyrobu i forma skonstruowana dla realizacji tego sposobu, sluzaca do sprasowania spoiwa stanowiacego istotny skladnik nowo¬ opracowanej technologii wykonywania diamentowych ob¬ ciagaczy krazkowych - zgodnie z wynalazkiem, przez wykorzystanie nacisków mechanicznych i spiekania w podwyzszonych temperaturach.Sposób realizacji wynalazku jest blizej przedstawiony na zalaczonym rysunku, na którym fig. 1 przedstawia widok przekroju poprzecznego diamentowego obciagacza 4 krazkowego, fig. 2 pokazuje ten sam obciagacz w widoku z góry, fig. 3 obrazuje forme do wytwarzania obciagaczy w przekroju pionowym, fig. 4 przedstawia te sama forme w przekroju poprzecznym, a fig. 5 przedstawia zmontowa- na forme w roboczym cyklu wytwarzania wyrobu.Trzon formy stanowi korpus 4 skladajacy sie z czterech segmentów 4* zacisnietych stozkowym pierscieniem ze¬ wnetrznym 3. W otworze cylindrycznym utworzonym z segmentów 4', na jednakowej wysokosci znajduje sie osiem gniazd stozkowych V, w których umieszcza sie krysztaly diamentowe 1 rozmieszczone w masie spoiwa 2 na obwodzie co 45°. Gniazda te sluza do prawidlowego rozmieszczenia krysztalów. W otworze cylindrycznym utworzonym z segmentów 4* znajduja sie dwa stemple 5 górny i 6 dolny, które sluza do sprasowywania spoiwa 2.W osi stempli znajduje sie przelotowy otwór cylindryczny, w którym znajduje sie trzpien 7 sluzacy do wytworzania otworu w sprasowanym obciagaczu. Dla zmontowania formy przed wywarciem nacisku na stemple sluzy piers- cien ograniczajacy 8.Diamentowe obciagacze krazkowe wytworzone sposo¬ bem wedlug wynalazku posiadaja trzy zasadnicze cykle produkcyjne, a mianowicie: formowanie wraz z wstepnym i koncowym prasowaniem oraz rozmieszczenie krysztalów diamentu, spiekanie proszków metali z zaprasowanymi diamentami i obróbka koncowa.Do zmontowanej formy, wedlug fig. 5, z umieszczonym w niej dolnym stemplem 6 z trzpieniem 7 zasypuje sie nawazke spoiwa, wklada sie w otwór cylindryczny górny stempel 5 i prasuje sie wstepnie pod naciskiem okolo 100 kg/cm2. Wyjmuje sie stempel 5 i uklada krysztaly diamentu 1 we wglebieniach V tak, aby czterokrotna os krysztalu pokrywala sie z promieniem obciagacza. Zasypuje sie dru¬ ga nawazke spoiwa, wklada stempel 5 usuwa ogranicznik 8 i prasuje pod cisnieniem okolo 4000 kg/cm". Zaprasowany pólfabrykat wyjmuje sie z formy przez wywarcie nacisku na pierscien 3 i rozmontowanie korpusu 4. Glówna zaleta wstepnego prasowania jest to, ze sproszkowane spoiwo przylega mocno do wewnetrznychscian formy, a sila tarcia 40 jest wystarczajaca, aby po usunieciu dolnego pierscienia 8, ogranicznika, korpus formy pozostal w pierwotnym polo¬ zeniu. Dzieki temu, po wywarciu naciskuna górny stempel w czasie prasowania nastepuje wzajemne przemieszcza¬ nie sie stempli 5 i 6 w kierunku plaszczyzny gniazd 1' 45 z osadzonymi w nich diamentami 1, natomiast korpus formy 4 zachowuje w stosunku do tej plaszczyzny stale polozenie. Jest to nieodzowne, bowiem w przeciwnym przypadku nastapiloby przemieszczenie diamentów w spoiwie, a tym samym nie moznaby osiagnac wyprasek 50 z odslonietymi wierzcholkami krysztalów diamentu.Sprasowane wyzej opisanym sposobem wypraski umie¬ szcza sie w dowolnej ilosci, luzno w pojemniku wykona¬ nym z materialu zaroodpornego, zasypujesieluznym nasy¬ pem proszku grafitowego i poddaje procesowi rpiekania 55 w temperaturze okolo 1200°C w czasie okolo 90 minut, z tym, ze przy prazeniu w atmosferzeredukcyjnej stosowa¬ nie oslony grafitowej nie jst konieczne.Spoiwo uzywane do produkcji diamentowych obciaga¬ czy krazkowych zawiera przykladowo nastepujace sklad- 60 niki: Wolfram- 40 - 50 % wagowych Kobalt - 30- 50 % wagowych Miedz - 10 - 20 % wagowych Takdobrane skladniki sproszkowanych metali po spie- 65 czeniu tworza jednorodna, nierozwarstwiajaca sie mase86133 metalicznego spieku przylegajaca idealniedo powierzchni osadzonych w niej krysztalów diamentu, daja sie latwo obrabiac mechanicznie, jak równiez maja te zalete, ze nie powoduja zaszlichcenia sie obciagacza w czasie jego eks¬ ploatacji.Wyzej przedstawiony sposób wytwarzania diamento¬ wych obciagaczy krazkowychz odslonietymiwierzcholka- mi roboczymi zgodnie zwynalazkiem jest latwyw realiza¬ cji, nie nastrecza trudnosci wfazie formowania, spiekania ani obróbki koncowej, a szczególnie nie wymaga duzego (ilosciowo) oprzyrzadowania.Sposób wytwarzania wedlug wynalazku pozwala na uzyskanie wyrobu nie powodujacego przypalen na mate¬ riale i zaszlichcen narzedzia roboczego,jestlatwywwyko¬ naniu i w znacznej mierze ograniczajacy pracochlonnosc. PL