PL85810B2 - - Google Patents

Description

Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do wywolywania napiec skretnych przy przeprezaniu elementów konstrukcyjnych podczas badan wytrzymalosciowych maszyn i mechanizmów, takich jak przekladnie zebate w zamknietym obiegu mocy, czy drazki skretne.Dotychczas stosowane urzadzenia daja sie podzielic na dwie zasadnicze grupy. Do pierwszej naleza urzadzenia skladajace sie z dwóch glównych czlonów, sztywno laczonych za pomoca przekladni, która stanowia dwie tarcze z zapadkami utrzymujacymi w okreslonym wzajemnym polozeniu czlony, które przekreca¬ ne sa wzgledem siebie recznie lub mechanicznie o odpowiedni kat w celu wywolania zadanego momentu skretnego. Urzadzenia tej grupy w zastosowaniu do badan w zamknietym obiegu mocy, wiruja przylaczone do odpowiednich walów jako jedna calosc, natomiast zmiana napiecia dokonywana jest na postoju. W przypadku zastosowania w urzadzeniach o koniecznosci regulowania napiecia w ruchu, wymagane jest wyposazenie w dodat¬ kowy system przeniesienia napedu, co znacznie komplikuje ich konstrukcje.Do drugiej grupy nalezy zaliczyc urzadzenia wyposazone w mechanizmy zebate o trzech ruchomych czlonach glównych, to jest o dwóch stopniach swobody. Mechanizmy te wskutek unieruchomienia jednego z czlonów zostaja przeksztalcone w przekladnie zebate, które — pracuja w zamknietym obiegu mocy — przeno¬ sza cala moc krazaca. Regulacja* napiecia skretnego dokonywana jest przez obrót unieruchomionego uprzednio czlonu reakcyjnego o okreslony kat. Tego rodzaju urzadzenia przede wszystkim powoduja straty mocy w ukladzie.Celem wynalazku jest rozwiazanie stwarzajace mozliwosc wywolywania napiec skretnych pomiedzy elementami wirujacymi glównie przy badaniach przekladni zebatych w zamknietym obiegu mocy.Zgodnie z wynalazkiem cel ten osiagnieto dzieki urzadzeniu, które jest wyposazone w przekladnie planetarna wywolujaca napiecia skretne przy przeprezeniu elementów konstrukcyjnych. Przekladnia posiada kola zebate o wewnetrznym.uzebieniu polaczone odpowiednio z dwiema koncówkami mechanizmu wspólpra¬ cujacego, w którym wywoluje sie napiecie skretne. Jedno z kól stanowi czesc korpusu przekladni. Kola te zazebiaja sie odpowiednio z kolami zebatymi podwójnych satelitów ulozyskowanych w jarzmie i rozmieszczo-2 85 810 nych na obwodzie w równych odleglosciach katowych. Liczby zebów kól zebatych podwójnych satelitów róznia sie miedzy soba o jednosc, a liczby zebów kól o wewnetrznym uzebieniu — o liczbe równa liczbie satelitów.Prócz tego liczba zebów kazdego z kól o wewnetrznym uzebieniu powinna byc równa iloczynowi liczby satelitów przez powiekszona lub pomniejszona o jednosc lub dwa liczbe zebów wspólpracujacego kola.Wywolywanie napiec skretnych w mechanizmach dokonuje sie w wyniku wzajemnego przemieszczenia katowe¬ go elementów konstrukcyjnych. Zadane przemieszczenie katowe miedzy kolami o wewnetrznym uzebieniu uzyskuje sie wskutek obrotu wzgledem korpusu odpowiedniej koncówki napedowej, polaczonej bezposrednio z jarzmem, badz z dodatkowym kolem zebatym slonecznym, które zazebia sie zjedna grupa kól nalezacych do podwejnych satelitów.Dzieki skonstruowaniu urzadzenia w oparciu o proponowany uklad przekladni uzyskuje sie wlasciwa dla wymaganego stopnia samochamownosci i latwosci regulacji wartosci przelozenia droga odpowiedniego doboru liczby zebów poszczególnych kól.Urzadzenie wedlug wynalazku nie zuzywa sie podczas pracy wukladach mocy krazacej i nie powoduje dodatkowych strat mocy. Posiada nieograniczony kat skrecania i jest bardzo wygodne w uzyciu dzieki latwosci i plynnosci regulacji/Jest ono znacznie lzejsze i mniejsze od powszechnie stosowanych urzadzen przenoszacych takie same momenty. Wobec osiagalnych bardzo malych wartosci przelozenia kinematycznego przekladni — rze¬ du 1 :2000 wytwarzanie nawet duzych napiec wymaga uzycia stosunkowo niewielkich sil.Przedmiot wynalazku jest zilustrowany przykladowo w postaci schematu kinematycznego na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia zasadnicze rozwiazanie, fig. 2 pokazuje rozwiazanie z dodatkowym kolem zebatym slonecznym, fig. 3 i fig. 4 przedstawia dalsze przyklady wykonania.W przykladowym rozwiazaniu urzadzenie zawiera przekladnie skladajaca sie z trzech czlonów glównych.Na fig. 1 kola zebate o uzebieniu wewnetrznym Zx stanowia jedna calosc z koncówka walu drazonego a i korpusu przekladni k. Drugie analogiczne kolo Z3 jest zwiazane z koncówka walu b. Oba kola Zt f Z3 zazebiaja sie odpowiednio z kolami zebatymi Z2 i Z4 nalezacymi do podwójnych satelitów c ulozyskowanych w jarzmie d i rozmieszczonych na obwodzie w ilosci kilku sztuk w równych odleglosciach katowych. Z jarzmem d zlaczona jest koncówka napedowa e w ksztalcie walu zakonczonego odpowiednim uchwytem do pokrecania.Na fig. 2 pokazano analogiczne urzadzenie rózniace sie od poprzedniego obecnoscia dodatkowego kola zebatego slonecznego Z5, zazebiajacego sie z kolami zebatymi Z2 nalezacymi do podwójnych satelitów c.Z kolem tym,zamiast z jarzmem d, laczy sie koncówka napedowa e. Fig. 3 przedstawia przyklad wykonania przystosowany do wmontowania w system walów napedowych ukladu z moca krazaca. W zwiazku z tym koncówki walów a i b znajduja sie po przeciwleglych stronach korpusu k, wal a nie jest drazony, a koncówka napedowa e ma ksztalt tulei obejmujacej wal b.Na fig. 4 pokazano rozwiazanie wyposazone w dodatkowy symetryczny mechanizm róznicowy, skladajacy sie z dwóch kól zebatych centralnych f t i f2 oraz ulozyskowanych w korpusie k satelitów gt ig2. Kolo f t jest zwiazane z koncówka napedowa e i z tarcza hamulcowa ht, natomiast kolo f2 z tarcza hamulcowa h2.Mozliwe sa dwa sposoby dzialania urzadzenia wedlug wynalazku, wynikajace z jego warunków pracy. Przy wywolywaniu napiec skretnych w elemencie nieruchomym, podczas pj-zeprezania drazka skretnego unierucha¬ mia sie jeden koniec tego elementu oraz jedna z koncówek przekladni laczy sie wal a wraz z korpusem k, laczy zas drugi, koniec z pozostala kncówka przekladni — walem b. Wymagany kat skrecenia miedzy walami aibuzyskuje sie przez obrót koncówki napedowej eo odpowiednio wiekszy kat, zalezny oc( przelozenia przekladni. Taki sposób regulacji napiecia skretnego jest wlasciwy dla rozwiazan pokazanych na fig. 1, 2, 3.Natomiast rozwiazanie z fig. 4 jest przystosowane do regulacji napiecia skretnego w ruchu, miedzy obracajacymi sie zgodnie walami, do których przymocowane sa koncówki walów a i b. Zmiana napiecia skretnego dokonywana jest przez okresowe unieruchamianie jednej z tarcz hamulcowych, hi badz hj co powoduje obrót koncówki napedowej e wzgledem korpusu k w jednym badz w drugim kierunku. Przelozenie kinematyczne, okreslone ilorazem katów obrotu walu b i koncówki napedowej e wzgledem korpusu przekladni k wynosi dla przekladni bez kola Z5. natomiast dla rozwiazan z kolem Z5 ,-h.h. i—h^L z.85810 3 Optymalna wartosc tego przelozenia, zalezna od warunków pracy przekladni, zawiera dla przekladni z kolem zebatym Z5 w granicach od okolo 1 : 500 do 1 :2000. W tym zakresie najkorzystniejsze jest zastosowanie trzech satelitów. Najmniejsze wartosci przelozen dla ograniczonej liczby zebów najwiekszego uzyskuje sie przy spelnieniu nastepujacych zwiazków miedzy liczbami zebów poszczególnych kól zebatych.Zx = 3(Z2±1) Z3=3(Z4±1) przy czym Z2-Z4 = 1 z!-z3=3 . .: co jest zgodne z podanymi uprzednio regulami ogólnymi.Jako przyklad moga posluzyc nastepujace liczby zebów przyjete w zrealizowanym w praktyce rozwiaza¬ niu przekladni wedlug wynalazku.Z 1 = 60; Z2 = 21; Z3 = 57; Z4 = 20; Z5 = 15.Przelozenie kinematyczne tej przekladni wynosi: 1 ik = 1995 PL

Claims (3)

1. Zastrzezenia patentowe 1. Urzadzenie do wywolywania napiec skretnych przy przeprezeniu elementów konstrukcyjnych podczas badan wytrzymalosciowych maszyn i urzadzen, z n a m i e n n e t y m, ze jest wyposazone w samohamowna przekladnie planetarna, posiadajaca kola zebate centralne o wewnetrznym uzebieniu, sztywno polaczone z walkami, z których jeden znajduje sie w korpusie przekladni i zazebiajacymi sie odpowiednio z podwójnymi kolami zebatymi stanowiacymi satelity ulozyskowane w jarzmie i rozmieszczone równomiernie na obwodzie w liczbie co najmniej dwóch, przy czym satelity c zawieraja kola zebate (Z2 iZ4), które maja liczby zebów rózniace sie wzgledem siebie o jednosc, zazebiajace sie z kolami zebatymi (Zt i Z3) o wewnetrznym uzebieniu, które maja liczby zebów rózniace sie o liczbe równa liczbie satelitów przekladni, przy czym liczba zebów kazdego z tych kól (Zx lub Z3) jest równa iloczynowi liczby satelitów przez powiekszona badz pomniejszona o jednosc lub dwa liczbe zebów wspólpracujacego kola (Z2 lub Z\).
2. 2. Urzadzenie do wywolywania napiec skretnych przy przeprezeniu elementów konstrukcyjnych podczas badan wytrzymalosciowych maszyn i mechanizmów, znamienne tym, ze jego przekladnia zawiera symetryczny mechanizm róznicowy, którego satelity (gi ig2) sa ulozyskowane w korpusie (k) lub w odpowied¬ nio uksztaltowanej czesci walu (b) a jedno z zazebiajacych sie z nimi kól slonecznych (ft) jest sztywno polaczone z koncówka napedowa (e) i tarcza hamulcowa (h{), drugie zas (f2) z tarcza hamulcowa (h2).
3. 3. Urzadzenie do wywolywania napiec skretnych przy przeprezeniu elementów konstrukcyjnych podczas badan wytrzymalosciowych maszyn i mechanizmów, znamienne tym, ze zakonczenia walów (a i b) znajduja sie na zewnatrz korpusu (k) po przeciwnych jego stronach, a koncówka napedowa (e) ma ksztalt tu lei obejmujacej wal (b).85 810 Zl — b swMfcrwii — — — 1 »j + u i—1 n\ TT Ltlj|I Hu 7, b=H U U-l e ... c BgJ. BgJ. c a e k '• h. f-Slil B a fila 9* ^^ ht EiC-L Eg.-± Prac. Poligraf. UP PRL Naklad 120 + 18 egz. Cena 10 zl PL