Przedmiotem wynalazku jest uklad do pomiaru konduktancji elektrycznej napieciem przemiennym, sluzacy zwlaszcza do pomiaru konduktancji roztworów elektrolitycznych.Znany uklad do pomiaru konduktancji napieciem przemiennym sklada sie ze wzmacniacza, którego wyjscie polaczone jest szeregowo z czujnikiem pomiarowym, rezystorem wzorcowym i wyjsciem generatora napiecia przemiennego. Wejscie wzmacniacza podlaczone jest równolegle do rezystora wzorcowego, a do wyjscia wzmacniacza dolaczony jest woltomierz napiecia zmiennego. Sygnal wyjsciowy wzmacniacza, przesuniety w fazie on radianów w stosunku do sygnalu dostarczanego z generatora, kompensuje spadek napiecia na rezystorze wzorcowym. Spadek napiecia na rezystorze wzorcowym jest miara konduktancji roztworu wypelniaja¬ cego czujnik pomiarowy. Znany jest równiez uklad, w którym generator napiecia przemiennego o stalej wartosci, obciazony jest na wyjsciu czujnikiem pomiarowym polaczonym szeregowo z rezystorem wzorcowym. Równoleg¬ le do rezystora wzorcowego podlaczony jest woltomierz napiecia przemiennego.Zasadnicza niedogodnoscia techniczna znanych ukladów do pomiaru konduktancji napieciem przemien¬ nym jest koniecznosc stosowania generatora o bardzo malej impedancji wyjsciowej, która przy pomiarze konduktancji powyzej 10 mS wynosi okolo 1 om, oraz koniecznosc zachowania duzej wartosci pradu przeply¬ wajacego przez czujnik pomiarowy. Przy pomiarach konduktancji 0,1-1 S wartosc pradu pomiarowego wynosi -100 mA. Generator w znanych ukladach pracuje w niekorzystnych warunkach, gdyz prad i rezystancja obciazenia zmieniaja sie w bardzo szerokich granicach 10juA-100 mA, 1 megaom - 1 oma.Celem wynalazku jest umozliwienie pomiaru konduktancji elektrycznej napieciem przemiennym przy malej wartosci pradu pobieranego z generatora zasilajacego obwód pomiarowy i przy malej wartosci pradu plynacego przez czujnik pomiarowy.Cel ten zostal osiagniety dzieki temu, ze odwracajace faze wejscie wzmacniacza operacyjnego polaczone jest poprzez sprzegajacy dwójnik i czujnik pomiarowy z masa ukladu, oraz poprzez polaryzujacy rezystor z wyjsciem wzmacniacza. Czujnik pomiarowy polaczony jest poprzez rezystor wzorcowy i kondensator sprzega¬ jacy z wyjsciem wzmacniacza. Miedzy nieodwracajace wejscie wzmacniacza i mase ukladu wlaczone sa generator2 85658 i drugi polaryzujacy rezystor, a miedzy wyjsciem wzmacniacza i jego nieodwracajacym wejsciem wlaczony jest woltomierz. W innym ukladzie odwracajace faze wejscie wzmacniacza polaczone jest poprzez dwójnik sprzegaja¬ cy i czujnik pomiarowy z masa ukladu, a pomiarowy czujnik polaczony jest poprzez uklad prostowania dwupolówkowego i kondensator sprzegajacy z wyjsciem wzmacniacza. Odwracajace faze wejscie wzmacniacza polaczone jest poprzez polaryzujacy rezystor z wyjsciem wzmacniacza, a nieodwracajace wejscie wzmacniacza polaczone jest z generatorem napiecia i z drugim polaryzujacym rezystorem, które polaczone sa z masa ukladu.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przykladach wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia schemat elektryczny ukladu do pomiaru konduktancji elektrycznej wodnego roztworu chlorku potasu, a fig. 2 - schemat elektryczny odmiany ukladu do pomiaru konduktancji.Przyklad I. Uklad wedlug wynalazku wyposazony jest w scalony wzmacniacz operacyjny 1, o syme¬ trycznym wejsciu i asymetrycznym wyjsciu, z podwójna petla ujemnego sprzezenia zwrotnego. Odwracajace faze wejscie operacyjnego wzmacniacza 1 polaczone jest poprzez sprzegajacy dwójnik, skladajacy sie z kondensatora 2 i rezystora 3, z pomiarowym czujnikiem 4, który stanowia dwa platynowe pierscienie, pokryte czernia platynowa i zamocowane wspólosiowo na szklanej rurce, oraz umieszczone wewnatrz szklanego naczynia wypelnionego wodnym roztworem chlorku potasu. Pomiarowy czujnik 4 polaczony jest z jednej strony z masa ukladu, a z drugiej strony poprzez wzorcowy rezystor 5 i sprzegajacy kondensator 6 z wyjsciem wzmacniacza 1.Pomiedzy mase ukladu a nieodwracajace wejscie wzmacniacza 1 zalaczony jest sterujacy generator 7 napiecia przemiennego i kondensator 8, a miedzy wyjsciem wzmacniacza 1 i jego nieodwracajacym wejsciem wlaczony jest woltomierz 9 napiecia zmiennego i kondensator 10. Ponadto masa ukladu polaczona jest poprzez * polaryzujacy rezystor 12 z nieodwracajacym wejsciem wzmacniacza 1, a drugi polaryzujacy rezystor 11 wlaczony jest miedzy odwracajacym wejsciem wzmacniacza 1 i jego wyjsciem.Dwójnik sprzegajacy skladajacy sie z rezystora 3 i kondensatora 2, rozdziela obwody ujemnego sprzezenia zwrotnego wzmacniacza 1 dla skladowej stalej i zmiennej. Rozdzielenie tych obwodów i zastosowanie sprzegaja¬ cego kondensatora 6 umozliwia pomiar konduktancji bez obecnosci skladowej stalej napiecia pomiarowego, co eliminuje zjawisko elektrolizy roztworu i redukuje wplyw polaryzacji elektrod na wynik pomiaru. Obwód ujemnego sprzezenia zwrotnego dla pradu stalego stanowi drugi polaryzujacy rezystor 11. Wzmocnienie wzmacniacza 1 dla pradu stalego wynosi okolo jednosci, dzieki czemu wzmacniacz 1 pracuje poprawnie w zmiennych warunkach termicznych. Podlaczenie konduktancji mierzonej na odwracajace faze wejscie wzmac¬ niacza 1 umozliwia zmniejszenie wartosci pradu pomiarowego, co ma wplyw na dokladnosc pomiaru, zwlaszcza przy duzych konduktancjach. Podlaczenie sterujacego generatora 7 na nieodwracajace wejscie wzmacniacza 1 umozliwia zmniejszenie wartosci pradu pobieranego z generatora. Wskazanie woltomierza 9 jest równe iloczynowi "napiecia dostarczanego z generatora 7, wartosci rezystancji wzorcowego rezystora 5 i wartosci mierzonej konduktancji. Przedstawiony uklad umozliwia pomiar konduktancji od 0,5 mS do 0,5 S. Wartosc pradu pomiarowego plynacego przez pomiarowy czujnik 4 nie przekracza 2 mA, a rezystancja obciazenia generatora 7 jest rzedu 1 megaoma. Zmiana zakresu pomiarowego ukladu odbywa sie przez zmiane wartosci napiecia dostarczanego przez generator 7 lub przez zmiane wartosci rezystancji wzorcowego rezystora 5. Dokladnosc pomiaru uzalezniona jest od dokladnosci woltomierza i rezystora wzorcowego. Blad nieliniowosci ukladu nie przekracza 0,5%.Pr.zyklad II. Drugi uklad do pomiaru konduktancji napieciem przemiennym zbudowany jest analo¬ gicznie jak opisano w przykladzie I, z ta róznica, ze zamiast wzorcowego rezystora 5 i woltomierza 9 napiecia zmiennego, zastosowano uklad prostowania dwupolówkowego. Uklad ten stanowi czteroramienny mostek, w którym dwa sasiednie ramiona stanowia rezystory 13 spelniajace role rezystora wzorcowego, a dwa pozostale ramiona mostka stanowia diody 14. Jedna przekatna mostka wlaczona jest pomiedzy pomiarowy czujnik 4 i sprzegajacy kondensator 6, a w drugiej przekatnej mostka wlaczony jest mikroamperomierz 15.Dzialanie ukladu jest analogiczne jak w przykladzie I. Uklad umozliwia pomiar konduktancji w zakresie od 100 /LiS do 100 mS, z dokladnoscia rzedu 3%. PL