Przedmiotem wynalazku jest regulator natezenia przeplywu, zwlaszcza dla malych natezen strumienia oleju, znajdujacy zastosowanie w napedach hydraulicznych obrabiarek i innych maszyn.Dotychczasowy stan techniki. Znane dotychczas rozwiazania regulatorów natezenia przeplywu firm Vic- kers, Herion i Rexroth opisane w katalogach: Einbauzeichnungs —Vickers Katolog fur Industrie-Hydraulik 1973/74 str. 5.11-5.14; Herion Hydraulik- Katolog Ausgabe 1970, str. 2.05; Rexroth Hydraulik- Katalog Ausgabe 1972, RD 27000, str. 17, umozliwiaja uzyskiwanie minimalnych trwalych natezen przeplywu pradu 0,5—1,4 cm3 (s 30 do 82 cm3/min.); Regulatory takie zlozone sa z dlawika nastawnego oraz zaworu redukcyj¬ nego lub róznicowego. Zadaniem zaworu jest utrzymywanie na szczelinie dlawiacej dlawika stalej róznicy cisnien niezaleznie od zmian cisnienia przed regulatorem i za regulatorem.Takie rozwiazanie regulatora zapewnia uzyskiwanie stalego natezenia przeplywu, a w konsekwecnji tego stala predkosc przesuwu organu roboczego obrabiarki lub innej maszyny, W przypadku stosowania bardzo ma¬ lych posuwów roboczych, ponizej 10 mm/min, wartosci minimalnych natezen przeplywu regulatorów sa zbyt duze, co zmusza do niepotrzebnego zwiekszenia srednicy cylindra roboczego, lub powoduje koniecznosc stoso¬ wania dodatkowej mechanicznej przekladni redukujacej.Przy nastawianiu mniejszych natezen przeplywu niz wymienione w katalogach minimum, regulatory nate¬ zenia przeplywu w ich dotychczasowych rozwiazaniach wykazuja tendencje do pracy niestabilnej, to znaczy nastawiona wartosc natezenia przeplywu zmniejsza sie, stopniowo, nastepnie gwaltownie powraca do swej pierwotnej wartosci, znów stopniowo maleje itd. Przyczyna tej niestabilnosci jest zjawisko zarastania szczeliny dlawiacej, tak zwana obi iteracja szczeliny. Zjawisko to powoduje zmniejszanie sie pola przekroju szczeliny dlawiacej, a jak wiadomo natezenie przeplywu jest funkcja tego pola.Uzyskiwanie bardzo malych natezen przeplywu utrudniaja ponadto wystepujace w tych znanych regulato¬ rach przecieki miedzy elementami ruchomymi wzgledem siebie, a wiec pasowanymi z odpowiednimi luzami.Przecieki moga uzyskac natezenie tego samego rzedu co nastawione szczelina dlawika natezenie strumienia oleju, a przy tym wielkosc przecieków jest funkcja zmiennej róznicy cisnienia. Uzyskiwanie wiec natezen przeplywu rzedu 0,16 cm3/s (10 cm3/min) niezbednych dla realizacji na drodze hydraulicznej posuwów o wartosci kilku mm/min jest albo zupelnie niemozliwe, albo mozliwe tylko w krótkich okresach czasu. Stosuje sie równiez do regufatorów dla bardzo malych natezen strumienia oleju zamiast zwyklego dlawika, dlawik pakietowy. Jednak2 85 586 ta znana konstrukcja dlawika pakietowego charakteryzujaca sie niezmienna liczba szczelin umieszczonych w nie¬ ruchomej tulei, które umozliwiaja uzyskiwanie przez regulator tylko jednego natezenia przeplywu o okreslonej wielkosci.Poniewaz tloczkowe zawory redukcyjne w dotychczasowych rozwiazaniach utrzymuja na dlawikach spa¬ dek cisnienia rzedu 1,9 do 3,9 bar (2 do 4 kG/cm2), liczba szczelin dlawiacych w dlawiku pakietowym wypada bardzo duza, 12 do 16 szczelin, co znacznie zwieksza wymiary tego dlawika.Istota wynalazku oraz skutki techniczne. Regulator natezenia przeplywu, zwlaszcza dla bardzo malych natezen strumienia oleju, umozliwia uzyskiwanie trwalych minimalnych natezen przeplywu rzedu 0,16 cm3/s (10 cm3/min). Tak male natezenia przeplywu uzyskano dzieki temu, ze zastosowano zespól dlawików oraz zawór redukcyjny membranowy. Zastosowanie zespolu dlawików z wieloma szczelinami dlawiacymi ustawio¬ nymi szeregowo umozliwia zmniejszenie wielkosci spadku cisnienia na poszczególnych szczelinach — jak wiadomo natezenie przeplywu jest funkcja róznicy cisnienia na szczelinie. Przez zastosowanie kilku szczelin dlawiacych powiekszono pole przekroju tych szczelin, co pozwolilo w znacznym stopniu uniknac obliteracji.Rozwiazany wedlug wynalazku dlawik pakietowy posiada szczeliny dlawiace umieszczone w obrotowej tulei, której otwory rozmieszczone sa wzdluz linii srubowej. Obracajac tuleja przepuszcza sie olej przez zadana liczbe szczelin, co przy stalym spadku cisnienia na dlawiku pozwala uzyskiwac rózne natezenia przeplywu w sposób stopniowy. Aby uzyskac ciagla regulacje miedzy stopniami zastosowano szczelinowy dlawik nastawny.Zastosowanie zaworu membranowego calkowicie eliminuje wplyw przecieków, wystepujacych w samym zawo¬ rze, na nastawione regulatorem natezenie strumienia oleju i umozliwia uzyskiwanie malych spadków cisnienia na zespole dlawików, okolo 0,49 bar, to jest okolo 0,5 kG/cm2. Rozwiazanie regulatora wedlug wynalazku rozsze¬ rza zakres stosowania regulatorów i pozwala na wykorzystywanie ich do napedów hydraulicznych obrabiarek i innych maszyn, wszedzie tam gdzie wymagane sa bardzo male predkosci posuwowe.Objasnienie rysunku. Przedmiot wedlug wynalazku uwidoczniono w przykladowym wykonaniu na rysun¬ ku, który przedstawia schemat hydrauliczny regulatora natezenia przeplywu, zwlaszcza dla bardzo malych natezen strumienia oleju z czesciowym przekrojem zespolu dlawików.Szczególowy opis przykladu wykonania wynalazku. Regulator natezenia przeplywu zwlaszcza dla bardzo malych natezen strumienia oleju wedlug wynalazku sklada sie z zaworu redukcyjnego membranowego 1, nas¬ tawnego dlawika pakietowego 7, oraz nastawnego dlawika szczelinowego 8 regulowanego w sposób ciagly. Olej z silnika hydraulicznego o cisnieniu p doplywa do komory c zaworu regulatora kanalem 11, nastepnie przeplywa przez szczeline dlawiaca zaworu i kanalem 14 do nastawnego pakietowego dlawika 7. Kanal 14 polaczony jest z komora b zaworu kanalem 12 i z komora d kanalem 13. Tuleja 18 dlawika pakietowego ma otwory 16 roz¬ mieszczone wzdluz linii srubowej, których liczba zalezna jest od liczby szczelin dlawiacych Ylf Y2|...,Yj wbudo¬ wanych w tuleje 18. Obracajac pokretlem 9 ustawia sie jeden z otworów 16 naprzeciw jednego otworu w tulei 17. Kazdy z otworów w tulei 17 ma polaczenie z podluznym kanalem 15. W ten sposób oiej wyplywajacy z podluznego kanalu 15 przeplywa przez nastawiona zadana liczbe szczelin dlawiacych Y1# Y2//...,Y.. Naste¬ pnie olej przeplywa przez nastawny dlawik szczelinowy 8, którego szczeline dlawiaca Z nastawia sie pokretlem do wyplywowego kanalu 19. Kanal ten poprzez wytoczenie w tulei 18 polaczony jest z komora a zaworu kanalem 6. Napiecie sprezyny 3 reguluje sie wkretem 4 — w ten sposób reguluje sie wielkosc cisnienia pi.Wartosc cisnienia p2 zalezy od oporów przeplywu w kanale 19. Wielkosc natezenia przeplywu Q nastawionego regulatorem, przy danych wielkosciach szczelin Y! M-Y| i Z zalezy od spadku cisnienia Y pt—-p2, który utrzymywany jest zaworem redukcyjnym membranowym 1, zlozonym z membrany 5 i suwaka 2.Sposób i zakres stosowania przedmiotu wedlug wynalazku. Wynalazek eliminuje wady i niedogodnosci wystepujace w dotychczas znanych regulatorach natezenia przeplywu i umozliwia uzyskiwanie oprócz duzych, równiez i bardzo malych natezen przeplywu strumienia oleju. W przypadku gdy dlawik pakietowy ma na przyklad szesc szczelin Y o srednicy 0,7 mm kazda, a powierzchnia szczeliny Z wynosi okolo 0,6 mm2 oraz Yp = 0,49 bar (0,5 kG/cm2), to natezenie przeplywu Q osiaga wartosc okolo 0,16 cm3/s (10 cm3/min). Jest to trwala niezmienna w czasie wielu godzin pracy regulatora wartosc natezenia przeplywu. Zakres regulacji nate¬ zenia przeplywu regulatorem wedlug wynalazku wynosi 1 : 250, tj. 0,16 do 41,6 cm3/s (10 do 2500 cm3/min).Regulator wedlug wynalazku znajduje zastosowanie w hydraulicznych napedach posuwowych obrabiarek i in¬ nychmaszyn. ^ PL