Przedmiotem wynalazku jest optyczny sygnalizator obnizenia stropu wyrobiska górniczego, który sluzy do zaalarmowania zalogi w wypadku obnizenia sie stropu wyrobiska o pewna wielkosc ustalona dla danych warunków geologicznych i uznana przez wlasciwy dozór za stan alarmowy.Znane przyrzady zwane konwergometrami sluza tylko do wyznaczania wartosci przesuniec wzglednych stropu w stosunku do spagu i odwrotnie. Pozwalaja zatem uzyskac informacje ale nie sa stosowane do celów ostrzegawczych.Najczestszym sposobem ostrzegania jest stosowanie w wyrobisku górniczym slupów drewnianych, które pod wplywem nacisku górotworu lamiac sie wydaja charakterystyczne trzaski. Nie jest to zabezpieczenie skuteczne.Brak urzadzen, które sygnalizowalyby wielkosc obnizania sie stropu usuwa rozwiazanie wedlug wynalaz¬ ku, realizujace sygnal optyczny jako bardziej skuteczny w warunkach dolowych.Zgodnie z wynalazkiem stanowiace optyczny sygnalizator teleskopowo rozsuwne segmenty rurowe sa rozparte miedzy spagiem a stropem wyrobiska sila elementu sprezystego. Pokonanie oporu tego elementu o nastawialna wielkosc umozliwia uruchomienie sygnalu swietlnego. Wielkosc te stanowi odleglosc miedzy dwoma zestykami obwodu zródla pradu ze zródlem swiatla i jest ona w miare potrzeby ustawiona poprzez przesuniecie wzajemne obu zestyków. W tym celu jeden z nich jako ruchomy, jest umieszczony na sluzacym do tego celu organie i poprzez niego zwiazany z segmentem rurowym, podczas gdy drugi zestyk — nieruchomy jest zwiazany z drugim, sasiednim segmentem rurowym.Takie rozwiazanie zapewnia uniwersalnosc zastosowania sygnalizatora w wyrobiskach górniczych o róznej wysokosci. Nastawialnosc odleglosci zestyków, pozwala na stosowanie sygnalizatora w kopalniach o róznych warunkach geologicznych, stanowiacych o stopniu zagrozenia, które narzuca uznanie takiej lub innej wielkosci obsuniecia sie stropu za niebezpieczna.Wynalazek jest przedstawiony w przykladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia sygnalizator w widoku z boku a fig. 2 — widok w przekroju glowicy sygnalizatora.2 85409 Jak uwidoczniono na rysunku sygnalizator wykopany jest w ksztalcie kolumny z pieciu segmentów rurowych 1, 2, 3 i 4, 5. Wewnatrz dolnego segmentu 1 umieszczone jest zródlo pradu stalego 6 a miedzy segmentem 3 a segmentem 4 umieszczona jest glowica 7.Zgodnie z wynalazkiem glowica 7 przesuwa sie pionowo po segmencie rurowym 3 pod wplywem dzialania sily wynikajacej z nacisku stropu 8 na segment rurowy 5 polaczony segmentem rurowym 4 za pomoca nakretki zaciskowej 9. Natomiast glowica 7 jest polaczona z segmentem rurowym 4 za pomoca nakretki 10.Wielkosc przesuniecia glowicy 7 jest proporcjonalna do nacisku stropu 8, co zagwarantowane jest przez wlasciwe dobranie sprezyny srubowej 11, która z jednej strony podparta jest czolowa plaszczyzna segmentu rurowego 3 a z drugiej zas strony naciskana jest przez podkladke 12 z zestykiem 13. Zestyk ten jest odizolowany podkladka bakelitowa 14 od plytki 15 bedacej stykiem dla zarówki sygnalizacyjnej 16.Przesuniecie glowicy 7 prowadzonej czopami 17 wzdluz segmentu rurowego 3 o odleglosc odstepu dwóch zestyków 13 i 18 ustawiona za pomoca organu 19, powoduje zetkniecie sie tych zestyków w wyniku czego wlacza sie obwód zasilania zarówki sygnalizacyjnej 16, która swiatlem pulsujacym ostrzega o obsunieciu sie stropu o ustawiona organem 19 wartosc odczytywana na skali 20 umieszczonej na segmencie rurowym 3. Organ 19 wykonany jest w postaci sruby 21, utwierdzonej w wsporniku 22 pierscieniem 25 z gniazdem 26 ruchomego zestyku 18: Gniazdo to miesci sprezyne 27 osadzona pod zawierajaca zestyk 18 wkladke 28 zabezpieczona pierscieniem 29.Staly zestyk 13 majacy odpowiednio dobrana dlugosc po zlaczeniu sie obu zestyków 13 i 18 i uruchomie¬ niu pulsujacego swiatla, naciska poprzez wkladke 28 na sprezyne 27 na drodze np. jeszcze okolo 1,5 — 2 cm.Takie rozwiazane zabezpiecza dzialanie sygnalizacji swietlnej przez pewien przeciag czasu, jednoczesnie chroniac w tym okresie caly sygnalizator przed uszkodzeniem wskutek obnizajacego sie w dalszym ciagu stropu.W korzystnych sytuacjach w tym okresie mozliwe bedzie poprzez poluzowanie zacisków 30 uwolnienie sygnalizatora i wyrabowanie go z zagrozonego wyrobiska.Dla przeprowadzenia kontroli sprawnosci dzialania sygnalizatora przewidziano przelacznik 31 po wlacze¬ niu któregc winno nastapic pulsowanie swiatla zarówki sygnalizacyjnej 16, stwierdzajace niezawodnosc dzialania ukladu elektrycznego obwodu sygnalizatora. PL