Przedmiotem wynalazku jest uklad potrajania czestotliwosci napiecia trójfazowego, majacy zastosowanie zwlaszcza do zasilania elektrotermicznych urzadzen indukcyjnych.Znany z opisu patentu angielskiego nr 1225695 przetwornik czestotliwosci zawiera mostkowy uklad tyrystorowy. Anody jednej grupy sterowanych tyrystorów sa polaczone z jednym z dwu oddzielnych dlawików, natomiast katody drugiej grupy tyrystorów sterowanych sa polaczone z drugim dlawikiem. Przy czym oba dlawiki sa polaczone szeregowo, a wspólny punkt polaczen, laczy sie poprzez uklad wyjsciowy z przewodem zerowym. Uklad wyjsciowy z przylaczonymi do niego dlawikami tworzy uklad rezonansowy.Niedogodnoscia opisanego przetwornika jest zaleznosc czestotliwosci wyjsciowej od czestotliwosci ukladu sterujacego oraz od parametrów, szczególnie czestotliwosci rezonansowej ukladu wyjsciowrgo.Inny znany potrajacz magnetyczny zawiera trzy jednofazowe transformatory, majace po jednym uzwojeniu pierwotnym i jednym uzwojeniu wtórnym. Uzwojenia pierwotne sa polaczone w gwiazde i lacza sie z siecia trójfazowa. Uzwojenia wtórne sa polaczone szeregowo i lacza sie z odbiornikiem. Wada opisanego potrajacza jest koniecznosc stosowania trzech jednofazowych transformatorów, których rdzenie musza byc wykonane ze specjalnych blach, dla unikniecia znacznych strat mocy, wystepujacych przy duzym magnetycznym nasyceniu tych rdzeni.Istota wynalazku jest uklad potrajania czestotliwosci napiecia trójfazowego, w którym anody zaworów jednego bloku sa polaczone z poczatkiem jednego uzwojenia pierwotnego a katody zaworów drugiego bloku sa polaczone z poczatkiem drugiego uzwojenia pierwotnego. Konce uzwojen pierwotnych lacza sie z przewodem zerowym.Inne rozwiazanie tego ukladu ma w kazdej fazie co najmniej jedna pare zaworów sterowanych, polaczo¬ nych równolegle i przeciwsobnie. Kazda para zaworów laczy sie z poczatkami trzech uzwojen pierwotnych transformatora, które sa polaczone w ukladzie gniazdowym lub trójkatnym.2 85 406 W obu ukladach, uzwojenia pierwotne maja zaczepy regulacyjne do regulacji napiecia indukowanego w uzwojeniu wtórnym.Zaleta ukladów do potrajania czestotliwosci napiecia elektrycznego, wedlug wynalazku, jest uzyskanie wspólczynnika mocy w przyblizeniu równego jednosci oraz zwiekszenie sprawnosci dzieki temu, ze stosuje sie zwykle transformatory bez duzego namagnesowania. Ponadto uklady wedlug wynalazku odznaczaja sie malym gabarytom i niewielkim ciezarem, gdyz zawieraja tylko jeden rdzen.Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przykladowym wykonaniu na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia schemat ideowy ukladu, fig. 2 — schemat ideowy ukladu polaczonego w gwiazde, fig. 3 — schemat ideowy ukladu, polaczonego w trójkat, a fig. 4 — ilustruje przebiegi napiec w ukladzie. Uklad zawiera transfor¬ mator, majacy dwa uzwojenia pierwotne 1 i 2 i jedno uzwojenie wtórne 3, polaczone z odbiornikiem, nieuwidocznionym na rysunku (fig. 1). Poczatki obu uzwojen pierwotnych 1 i 2 lacza sie poprzez bloki elektroniczne 4 i 5 z siecia trójfazowa RST, a konce tych uzwojen 1 i 2 z przewodem zerowym sieci 0. Bloki 4 i 5 zawieraja co najmniej po trzy elektroniczne zawory sterowane T. Katody zaworów T1, T3 i T5 jednego bloku 4 sa polaczone z poczatkiem jednego uzwojenia pierwotnego 1. Anody zaworów T2, T4 i T6 drugiego bloku 5 lacza sie z poczatkiem drugiego uzwojenia pierwotnego 2. Oba uzwojenia pierwotne 1 i 2 sa wyposazone w zaczepy regulacyjne 6 i 7.Inne rozwiazanie ukladu ma w kazdej fazie co najmniej jedna pare elektronicznych zaworów sterowanych T, polaczonych równolegle i przeciwsobnie (fig. 2). Kazda z par zaworów jest polaczona z poczatkiem jednego z trzech uzwojen pierwotnych 8, 9 i 10 transformatora, które sa'polaczone w ukladzie gwiazdowym, lub w ukladzie trójkatnym (fig. 3).Dzialanie ukladów potrajania czestotliwosci napiecia trójfazowego, wedlug wynalazku, polega na tym, ze zawór T1 otwiera sie w momencie odpowiadajacym katowi elektrycznemu wt = J, mierzonemu od momentu, w którym napiecie fazowe UR fazy R ma wartosc zero i zaczyna wzrastac (fig. 4). Przewodzenie zaworu T1 i przeplyw pradu w uzwojeniu 1 trwa do momentu, odpowiadajacemu katowi wt = \n, po czym zawór T1 zamyka sie. W momencie zamkniecia zaworu T1, otwiera sie zawór T6, powodujacy przeplyw pradu w uzwoje¬ niu 2. Przy. kacie elektrycznym równym 7r, zamyka sie zawór T6, a otwiera sie zawór T3, powodujacy przeplyw pradu w uzwojeniu 1. Nastepnie przy kazdym kacie równym 4/37T, zawór T3 zamyka sie a otwiera sie zawór T2.W momencie osiagniecia kata 5/37T zawór T2 zamyka sie a zawór T5 otwiera sie. Natomiast po osiagnieciu kata 2tt zawór T5 zamyka sie a otwiera sie zawór T4, który zamyka sie po osiagnieciu kata 7/37T, a otwiera sie zawór T1 i cykl pracy powtarza sie. Zawór elektroniczny T1, którym moze byc na przyklad tyrystor, zamyka sie przez zawór T6, zaczynajacy przewodzic w chwili, gdy wartosc napiecia UT jest wyzsza niz wartosc napiecia UR.Momenty otwierania zaworów T mozna przesuwac w granicach od momentu, gdy napiecie zródla zasilajacego ma wartosc równa zeru. Prady plynace naprzemian w uzwojeniach pierwotnych 1 i 2 wywoluja przemienny strumien magnetyczny w rdzeniu transformatora, który indukuje w uzwojeniu wtórnym 3 sile elektromotorycz¬ na o czestotliwosci trzykrotnie wiekszej, niz wynosi czestotliwosc sieci. PL