Przedmiotem wynalazku jest uklad polaczen multiwibratora astabilnego generujacego impulsy elektryczne o malym wspólczynniku wypelnienia.Znane dotychczas uklady polaczen multiwibra¬ tora astabilnego sa tak zbudowane, ze zawieraja dwa tranzystory, których kolektory i bazy sa po¬ laczone poprzez rezystory ze zródlem zasilania. Po¬ nadto baza pierwszego tranzystora jest polaczona poprzez kondensator z kolektorem drugiego tran¬ zystora oraz baza drugiego tranzystora jest pola¬ czona poprzez kondensator z kolektorem pierwsze¬ go tranzystora. Taki multiwibrator astabilny ze wzgledu na swoja symetrie wytwarza impulsy e- lektryczne symetryczne lub malo odbiegajace od symetrii. Jezeli wymagane sa impulsy o malym wspólczynniku wypelnienia, wartosc elementów w obwodzie bazy jednego tranzystora musi sie zna¬ cznie róznic od elementów w obwodzie bazy dru¬ giego tranzystora.Niedogodnosci takiego multiwibratora wynikaja w praktyce z tego, ze do uruchomienia akcji ge¬ neracyjnej wymagany jest dodatkowy impuls star¬ towy lub zastosowanie pomocniczych ukladów sa¬ moczynnie wytwarzajacych taki impuls. Przyczyna tego jest glebokie nasycenie tranzystorów i nie¬ spelnienie warunków wzbudzenia, gdy oba tran¬ zystory jednoczesnie pozostaja w stanie nasycenia.Celem wynalazku jest skonstruowanie multiwi¬ bratora astabilnego samostartujacego, bez dodatko- 2 wego impulsu startu generujacego impulsy o ma¬ lym wspólczynniku wypelnienia.Rozwiazaniem zagadnienia technicznego wedlug wynalazku jest uklad polaczen multiwibratora a- stabilnego zbudowany na dwóch tranzystorach, który ma ujemne sprzezenie zwrotne w postaci re¬ zystora przylaczonego miedzy kolektorem i baza pierwszego tranzystora. Baza pierwszego tranzy¬ stora jest takze polaczona poprzez kondensator z kolektorem drugiego tranzystora ukladu, korzyst¬ nie o wiekszej pojemnosci od kondensatora pod¬ laczonego miedzy kolektorem pierwszego i baza drugiego tranzystora. Ponadto baza drugiego tran¬ zystora oraz kolektory obu tranzystorów sa pola¬ czone poprzez rezystory ze zródlem zasilania ukla¬ du.Przedlozony uklad polaczen multiwibratora a- stabilnego zapobiega ciaglemu nasyceniu tranzy¬ stora pierwszego w ukladzie dzieki zastosowaniu ujemnego sprzezenia zwrotnego w polaryzacji bazy pierwszego tranzystora i dlatego sa spelnione wa¬ runki wzbudzenia ukladu multiwibratora.Przyklad wykonania ukladu polaczen multiwi¬ bratora astabilnego wedlug wynalazku jest przed¬ stawiony na rysunku. Zgodnie z rysunkiem rezy¬ stor R2 jednym koncem podlaczony jest do bazy tranzystora Tx zas drugim koncem do kolektora tego tranzystora Tl9 natomiast kondensator C2 jest podlaczony jedna okladzina do bazy tranzystora Tj oraz druga okladzina do kolektora tranzystora 85 04285 042 T2. Ponadto rezystor Rx jednym koncem podlaczo¬ ny jest do kolektora tranzystora Tu w punkcie przylaczenia rezystora R2 oraz drugim koncem do zródla zasilania UB. Baza tranzystora T2 jest po¬ laczona poprzez kondensator Cl z kolektorem tran- ' zystora Ti w punkcie polaczenia rezystorów R! R2 i poprzez rezystor R3 ze zródlem zasilania UB takze kolektor tranzystora T2 jest polaczony po¬ przez rezystor R4 ze zródlem zasilania UB. Uklad multiwibratora pracuje tak, ze w pierwszym dlu¬ zszym okresie pracy, tranzystor T\ jest w stanie odciecia a tranzystor T2 w stanie nasycenia. Po przejsciu tranzystora T1 ze stanu odciecia do sta¬ nu nasycenia nastapil skok napiecia na kolektorze tranzystora Tj o amplitudzie bliskiej napiecia za¬ silania JUB. Wzcóst napiecia na kondensatorze C2 odcina prad na Elektorze tranzystora Tx i wtedy nastepuje rozladowanie kondensatora C2 przez re¬ zystory R2, ^R^Pzialanie ukladu multiwibratora w f tymt:Zalie Jest-teaCdzo zblizone do dzialania w u- kla^cjzie klasycznym. W momencie gdy napiecie na bazie tranzystora T2 bedzie wystarczajace do wprowadzenia w stan przewodzenia nastepuje zmiana stanu pracy ukladu. Tranzystor Tl nasy¬ cony, tranzystor T2 odciety. Na skutek wzrostu napiecia na kolektorze tranzystora Tx nastepuje odciecie pradu kolektora tranzystora T2 i prad, który przeplywal w poprzednim okresie przez tranzystor T2, przeplywa teraz przez kondensator C2 do bazy tranzystora T1 i utrzymuje ten tran¬ zystor w stanie nasycenia. Na skutek ladowania kondensatora C2 ten prad bedzie malal i w chwili, gdy nie bedzie jego wielkosc wystarczajaca do pod¬ trzymania stanu nasycenia tranzystora Tlt nastapi zmiana stanu pracy. Zadaniem elementów Clt R3 jest podtrzymanie tranzystora T2 w stanie odciecia przez okres nie krótszy od okresu nasycenia tran¬ zystora T2.U\ u R2 PT? -+//b Ti^ h L^-ff LZG, Zakl. Nr 3 w Pab„ zam. 1159-76, nakl. 120 + 20 egz.Cena 10 zl PL