Przedmiotem wynalazku jest uklad odwzbudzania pradnicy zespolu Leonarda podczas hamowania bezpieczenstwa maszyny wyciagowej.W dotychczas znanych ukladach odwzbudzania maszyn zespolu Leonarda napedzajacego maszyne wyciagowa stosuje sie podczas hamowania bezpieczenstwa wtracanie w obwody wzbudzenia pradnicy i silnika oporów i odlaczanie tych obwodów od zródla zasilania. Stosuje sie równiez odwzbudzanie w ten sposób samej tylko pradnicy. Ma to na celu osiagniecie przyblizonej zgodnosci zanikania SEM pradnicy i silnika podczas calego okresu hamowania bezpieczenstwa. Uklady te maja podstawowa wade, poniewaz umozliwiaja spelnienie warunku przyblizonej zgodnosci zanikania SEM pradnicy i silnika tylko dla jednego przypadku ruchowego, a mianowicie dla tego, dla którego dobrano stale czasowe obwodów wzbudzenia pradnicy i silnika. We wszystkich innych przypadkach ruchowych hamowania bezpieczenstwa wskutek róznicy przebiegów zanikania SEM pradnicy i silnika pojawi sie moment elektromechaniczny silnika, wspóldzialajacy z momentem hamulca bezpieczenstwa. Moze nastapic niedopuszczalny wzrost opóznienia, a w konsekwencji poslizg liny na kole pednym.Celem wynalazku jest wykluczenie udzialu momentu elektromechanicznego silnika podczas hamowania bezpieczenstwa maszyny wyciagowej napedzanej zespolem Leonarda, poprzez uzyskiwanie dla kazdego przypad¬ ku ruchowego zgodnosci zanikania SEM pradnicy i silnika. Zas zadaniem wynalazku jest opracowanie odpowied¬ niego ukladu odwzbudzania maszyn zespolu Leonarda.Cel ten zostal osiagniety przez zastosowanie w obwodzie zasilania uzwojenia wzbudzenia pradnicy lacznika tyrystorowego, który pracujac w petli regulacji zamknietej realizuje odwzbudzanie pradnicy przez kolejne otwieranie i zamykanie obwodu zasilania uzwojenia wzbudzenia pradnicy. Podczas hamowania bezpieczenstwa strumien magnetyczny wzbudzenia silnika jest staly. Petla regulacji zamknietej tak steruje prace lacznika tyrystorowego, aby przebieg zanikania SEM pradnicy, stanowiacy linie lamana, zlozona z odcinków kolejno malejacej i rosnacej SEM pradnicy byl mozliwie najwiekszym przyblizeniem prostej zanikania SEM silnika. Po2 84 911 kazdorazowym otwarciu przez lacznik tyrystorowy obwodu zasilania uzwojenia wzbudzenia pradnicy, energia nagromadzona w polu magnetycznym uzwojenia wzbudzenia oddawana jest oporowi ochronnemu, przylaczone¬ mu równolegle do tego uzwojenia. Regulacja pradu wzbudzenia pradnicy wedlug wynalazku moze sie odbywac pod warunkiem, ze przebieg zanikania SEM pradnicy lezy ponizej przebiegu zanikania SEM silnika, a ponadto stromosc zanikania przebiegu SEM pradnicy jest wieksza od stromosci zanikania przebiegu SEM silnika dla maksymalnej.dopuszczalnej wartosci opóznienia ruchu. Aby zapewnic te warunki regulacji dla calego okresu hamowania bezpieczenstwa, w momencie zrównania sie stromosci zanikania obu SEM powieksza sie opór ochronny, dzieki czemu maleje stala czasowa uzwojenia wzbudzenia pradnicy.Wynalazek pokazano tytulem przykladu na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia przebiegi zanikania SEM pradnicy i silnika podczas hamowania bezpieczenstwa, fig. 2 — schemat ideowy ukladu regulacji zamknietej pradu wzbudzenia pradnicy, a fig. 3 — schemat blokowy ukladu sterowania zaplonu tyrystorów.Uklad wedlug wynalazku do odwzbudzania pradnicy zespolu Leonarda, którego napiecie Up oraz spadek napiecia AE na boczniku Rb, proporcjonalny do wartosci pradu obwodu glównego, sa wprowadzone do sterownika S, który jest polaczony z bramkami tyrystorów T1 do T4, umieszczonymi w obwodzie wzbudzenia pradnicy P. Sterownik sklada sie ze wzmacniacza tranzystorowego W, który jest polaczony z ukladami porównawczymi UPi i UP2, pracujacymi wtórach formowania impulsów zaplonowych tyrystorów Ti i T2 zainstalowanych w obwodzie zasilania uzwojenia wzbudzenia pradnicy P. Uklady porównawcze UPi i UP2 sa odpowiednio polaczone poprzez przerzutniki Schmitta PSi i PS2 z samodlawnymi generatorami impulsów zaplonowych GJi i Gl2.Oprócz tego sterownik S zawiera uklad porównawczy UP3, wspólpracujacy z przerzutnikami Schmitta PS3 i PS4, polaczonymi odpowiednio poprzez samodlawne generatory irnpulsów zaplonowych Gl3 i Gl4 z bramkami tyrystorów T3 i T4. Generator Gl3 jest ponadto polaczony z przerzutnikiem PSX.W mdmencie wybrania kierunku jazdy maszyny wyciagowej zamkniety zostaje zespól styków Si lub S2.Umozliwia to prace ukladu odwzbudzania przy obu kierunkach pradu wzbudzenia pradnicy. Tyrystor T2 spelnia role lacznika w obwodzie zasilania uzwojenia wzbudzenia pradnicy, a tyrystor T3 pracuje jako bocznik zwierajacy dodatkowy opór ochronny R2. Tyrystory T1 i T4 wraz z obwodami komutacyjnymi sluza do gaszenia tyrystorów T2 i T3. Obwody komutacyjne nasilane sa ze zródla pradu stalego Uz. Impulsy zaplonowe dostarczane sa do poszczególnych tyrystorów ze sterownika S. Uzwojenie wzbudzenia L w, Rw zasilane jest z aparatu sterowniczego As. Do sterownika wprowadzone sa wielkosci parametrów obwodu glównego zespolu Leonarda, napiecie pradnicy Up i spadek napiecia AE na boczniku Rb, proporcjonalny do wartosci pradu obwodu glównego. Oprócz tego na sterownik podaje sie napiecie blokujace Ub, które okresla maksymalna rozbieznosc przebiegów zanikania obu SEM i napiecie Epkr, przy którym w obwód gaszenia pradu wzbudzenia pradnicy wlacza sie dodatkowy opór R2. Wartosc napiecia Ub jest tak dobrana, aby czas pracy tyrystora T2 (a wiec czas przygotowania ukladu komutacyjnego do pracy) byl wystarczajaco dlugi.Natomiast Epkr jest to wartosc SEM pradnicy, dla której nastepuje zrównanie stromosci zanikania obu SEM dla maksymalnego dopuszczalnego opóznienia. Krzywa a przedstawia przebieg zanikania SEM pradnicy przy otwartym obwodzie zasilania uzwojenia wzbudzenia w calym okresie hamowania bezpieczenstwa. W momencie zadzialania hamulca bezpieczenstwa w obwodzie wzbudzenia pradnicy zostaje otwarty lacznik hamulca bezpie¬ czenstwa Lhb» jednoczesnie podane zostaje do ukladów komutacyjnych napiecie Uz, a sygnaly AE i Up zostaja wprowadzone do sterownika. Sygnal AE zostaje wzmocniony we wzmacniaczu tranzystorowym W i podany do ukladów porównawczych UP2 i UP1. Jesli rozbieznosc SEM przewyzsza nastawiona wartosc napiecia blokujace¬ go U^ em — ep Ub, to nastapi przerzut przerzutnika Schmitta PS2, co spowoduje prace samodlawnego generatora impulsów zaplonowych GI2 i zapalenie tyrystora T2, czyli zamkniecie obwodu zasilania uzwojenia wzbudzenia pradnicy.Gdy róznica SEM zmieni znak na przeciwny eM — ep<0, to nastapi przerzut przerzutnika Schmitta PS1, a to spowoduje prace generatora samodlawnego GM i zapalenie tyrystora T1, a wiec zgaszenie T2, czyli przerwanie obwodu zasilania uzwojenia wzbudzenia pradnicy. Opór R2 zostaje zbocznikowany przez tyrystor T3 wtedy, gdy zapalony zostaje tyrystor T1, a napiecie pradnicy Up jest wieksze od nastawionej wartosci Epkr —porównanie obu wartosci napiec dokonuje uklad porównawczy UP3. Wtedy opór ochronny stanowi tylko rezystancja R1. Gdy natomiast napiecie Up jest mniejsze od wartosci Ep«r, to nastapi przerzut przerzutnika PS4, co spowoduje prace generatora GI4 i zapalenie tyrystora T4, a jednoczesnie przerzutnik PS3 przechodzi w pozycje wykluczajaca prace generatora GI3. Jesli tyrystor T3 znajdowal sie w tym momencie wstanie przewodzenia, to zostaje zgaszony, a opór ochronny stanowia szeregowo polaczone rezystancje R1 i R2.84 911 3 " P51 GI2 Gil -<^7 Tl a 9- UP3 PS 3 PS4 GI3 GM At3 -V T4 Fio. 3.Prac. Poligraf. UP PRL naklad 120+1B Cena 45 zl PL