Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do ciaglego pomiaru ilosci pylów osadzonych na tasmie filtracyj¬ nej z samoczynna kompensacja bledów pomiarowych spowodowanych zmianami wlasciwosci tasmy, temperatu¬ ry i starzenia elementów urzadzenia. Urzadzenie moze byc zastosowane przy okresleniu zawartosci pylów w powietrzu lub innej mieszaninie gazów lub okresleniu zawartosci czesci stalych w plynach, zwlaszcza w przypad¬ kach malych zawartosci pylów lub czesci stalych.Znane sa urzadzenia zbudowane z nieruchomego bebna z dwoma okienkami, po którym slizga sie tasma filtracyjna. Wewnatrz bebna znajduje sie zródlo promieniowania jadrowego, a na zewnatrz bebna dwa detektory tego promieniowania umieszczone nad okienkami w bebnie. Sygnaly z detektorów kierowane sa do dalszych bloków funkcyjnych urzadzenia.Inne znane urzadzenia zawieraja komore do osadzania pylu na tasmie filtracyjnej, glowice pomiarowa ze zródlem i detektorem promieniowania jadrowego oraz elektroniczne bloki funkcyjne wraz z ukladem pamieci.W urzadzeniach mierzacych w sposób ciagly, mierzy sie laczna gestosc powierzchniowa pylu osadzonego na tasmie oraz tasmy, po czym znajac wczesniej okreslona srednia wartosc gestosci powierzchniowej tasmy, odejmuje sie ja od wyniku pomiaru.W urzadzeniach mierzacych w sposób przerywany, mierzy sie najpierw gestosc powierzchniowa tasmy w miejscu, na którym bedzie osadzony pyl, wynik przekazuje do ukladu pamieci, nastepnie po osadzeniu pylu na tasmie, mierzy sie gestosc powierzchniowa tasmy i osadzonego na niej pylu, a otrzymane dane przekazuje sie do ukladu pamieci. Po przetworzeniu danych otrzymuje sie ostateczny wynik pomiaru.Niedogodnoscia stosowanych urzadzen jest prowadzenie pomiaru badz w sposób nieciagly, badz bez kom¬ pensacji bledów spowodowanych zmianami gestosci powierzchniowej tasmy filtracyjnej, temperatury i starzenia elementów. W urzadzeniach tych uwzglednia sie jedynie srednia wartosc gestosci powierzchniowej tasmy, okre¬ slona w warunkach innych niz podczas jej pomiaru z pylem. Zmiana wilgotnosci tasmy lub nierównomiernosc jej gestosci powierzchniowej jest powodem dodatkowych bledów. W urzadzeniach tego rodzaju brak jest kompen¬ sacji bledów spowodowanych zmiana aktywnosci zródel promieniowania jadrowego, wydajnosci sond detekcyj¬ nych, zmiana parametrów bloków funkcyjnych i temperatury. Technologia przeprowadzania pomiaru jest zlo¬ zona wskutek koniecznosci czestego wprowadzenia tasmy w przestrzen pomiarowa i jej cofania, okreslania opty-2 84 868 malnego czasu pomiaru itp. Na wyjsciu urzadzenia brak jest sygnalu analogowego, proporcjonalnego do wartosci chwilowej zawartosci pylu, który móglby byc wykorzystany w ukladach automatyki.Urzadzenie wedlug wynalazku zlozone jest z glowicy pomiarowej, w której znajduja sie detektory i zródlo promieniowania jadrowego oraz z elektronicznych bloków funkcyjnych. Pomiedzy zródlem a detektorami umie¬ szczona jest przesuwajaca sie tasma filtracyjna, której czesc pokryta jest pylem w specjalnej komorze do osadza¬ nia pylu. Jeden z detektorów umieszczony jest nad czescia tasmy pokrytej pylem, a drugi nad czescia tasmy, wolna od pylu. Glowica pomiarowa umieszczona jest poza przestrzenia w której osadza sie pyl. W glowicy tej promieniowanie oddzialywuje z czescia tasmy i z osadzonym na niej pylem oraz z druga czescia tasmy bez pylu.Wobec bezposredniego sasiedztwa obu czesci tasmy mozna przyjac, ze róznice ich parametrów sa do pominiecia z punktu widzenia dokladnosci pomiaru. Z uzyskanych dwóch sygnalów jeden zawiera informacje o wartosci mierzonej i o bledach pomiaru, a drugi tylko o bledach pomiaru. Skojarzenie tych dwóch sygnalów w blokach funkcyjnych ukladu pomiarowego powoduje kompensacje bledów pomiaru.Zasadnicza korzyscia techniczna wynikajaca ze stosowania urzadzenia do ciaglego pomiaru ilosci pylów osadzonych na tasmie filtracyjnej wedlug wynalazku jest prowadzenie pomiaru w sposób ciagly z równoczesna kompensacja bledów pomiarowych powodowanych zmianami wlasciwosci tasmy, temperatury i starzenia ele¬ mentów urzadzenia, takich bledów jak spowodowanych zmiana gestosci powierzchniowej tasmy, jej skladu chemicznego, wilgotnosci, wydajnosci zródel promieniowania jadrowego i detektorów, temperatury przestrzeni pomiarowej ukladu itp.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przykladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedsta¬ wia schemat ogólny urzadzenia, fig. 2 — widok z góry tasmy filtracyjnej i glowicy pomiarowej skladajacej sie z dwóch detektorów promieniowania jadrowego i zródla umieszczonego pod tasma filtracyjna, a fig. 3 — schemat blokowy aparatury elektronicznej.Czysta filtracyjna tasma 1 jest nawinieta na napedzanym bebnie 2. Na napedowy beben 3 nawija sie zuzyta tasme 1. Miedzy bebnami 2 i 3 znajduje sie komora 4 do osadzania pylu na tasmie. Filtracyjna tasma 1 przesuwa sie w komorze 4 tak, ze tylko jej czesc pokryta jest mierzonym pylem. Miedzy komora 4, a napedo¬ wym bebnem 3 znajduje sie umieszczone pod tasma zródlo 5 promieniowania jadrowego i detektory 6 i 7 promieniowania umieszczone nad filtracyjna tasma 1. Jeden dektoró umieszczony jest nad czescia tasmy 1 pokryta pylem, a drugi detektor 7 umieszczony jest nad czescia tasmy nie pokrytej pylem. Pierwszy detektor 6 promieniowania toru pomiarowego polaczony jest z wejsciowym ukladem 8 toru pomiarowego, a nastepnie poprzez formujacy uklad 9 toru pomiarowego integrator 10 toru pomiarowego, dopasowujacy uklad 11 toru pomiarowego polaczony jest z róznicowym ukladem 12 wspólnym dla obu torów. Drugi detektor 7 toru kom¬ pensacyjnego polaczony jest z wejsciowym ukladem 13 toru kompensacyjnego i nastepnie poprzez formujacy uklad 14 toru kompensacyjnego, integrator 15 toru kompensacyjnego, dopasowujacy uklad 16 toru kompensa¬ cyjnego polaczony jest z róznicowym ukladem 12 wspólnym dla obu torów.Róznicowy uklad 12 polaczony jest poprzez przetwornik 17 z wychylowym wskaznikiem 18. Detektor toru pomiarowego rejestruje impulsy pochodzace od zródla 5 promieniowania. W zaleznosci od grubosci warstwy pylu na tasmie filtracyjnej detektor rejestruje czestosc impulsów proporcjonalna do mierzonej wielkosci. Impulsy te podawane sa na wejsciowy uklad 8, a nastepnie na formujacy uklad 9, gdzie nastepuje normalizacja impulsów.Znormalizowane impulsy calkowane sa w ukladzie integratora 10, na wyjsciu którego otrzymuje sie analogowe napiecie pomiarowe zawierajace informacje o wielkosci mierzonej i bledzie pomiaru.Analogowe napiecie pomiarowe podawane jest nastepnie poprzez dopasuowujacy uklad 11 na róznicowy uklad 12. Detektor 7 toru kompensacyjnego rejestruje impulsy pochodzace od zródla 5 promieniowania. W zaleznosci od temperatury, wilgotnosci tasmy filtracyjnej i jej gestosci powierzchniowej i temperatury przestrzeni pomiarowej miedzy zródlem a detektorem, detektor toru kompensacyjnego rejestruje odpowiednia czestosc impulsów. Impulsy te podawane sa na wejsciowy uklad 13 toru kompensacyjnego, a nastepnie na formujacy uklad 14, gdzie nastepuje normalizowanie impulsów. Znormalizowane impulsy calkowane sa w ukladzie integra¬ tora 15, na wyjsciu którego otrzymuje sie analogowy sygnal bledu, podawany poprzez dopasowujacy uklad 16 na róznicowy uklad 12.Na wyjsciu ukladu róznicowego otrzymujemy analogowy sygnal pomiarowy pozbawiony bledów spowo¬ dowanych zmiana temperatury tasmy filtracyjnej, jej gestosci powierzchniowej, zmiana temperatury w przestrze¬ ni pomiarowej zródlo - detektor, zmiana wilgotnosci tasmy filtracyjnej, zmiana wilgotnosci w przestrzeni pomia¬ rowej zródlo — glowica, zmniejszaniem sie aktywnosci zródla promieniowania, starzeniem sie elementów glowi¬ cy pomiarowej i elementów ukladu elektronicznego. Analogowy sygnal pomiarowy pozbawiony bledów poda¬ wany jest na przetwornik 17, na wyjsciu którego otrzymuje sie analogowy sygnal znormalizowany np. 0 + 5 mA, który moze byc podawany na uklad automatyki lub wychylowy wskaznik 18.84 868 3 J3 8 y to 11 CJtJZJZ F/O. 3. PL