Przedmiotem wynalazku jest zawieszenie ostojnic na maznicy zwlaszcza do wagonów kolejowych, których wózki wagonowe, stanowia konstrukcje jako polaczenie dwóch ostojnic i belki poprzecz¬ nej zwlaszcza ze staliwa.Znane jest zawieszenie ostojnic na maznicy do wagonu kolejowego lub tym podobnego, w któ¬ rym to zawieszeniu przynajmniej skretka ela¬ styczna jest sciskana miedzy czolowymi powierzch¬ niami bocznymi otworu w ostojnicach i wspól¬ pracujacej maznicy. Jednakze rozwiazanie to ma¬ jace zastosowanie w miare stosowania elemen¬ tów elastycznych ma szereg istotnych niedogod¬ nosci, a mianowicie: otwory w ostojnicach nie maja wystepu srodkowego, maznice nie maja wy¬ stepu w postaci obrzezy oraz zawiera tylko jed¬ na skretke elastyczna w kazdym otworze ostoj- nicy. W wyniku powyzszych wad rozwiazania po¬ laczenia w zawieszeniu nie ma wymaganej trwa¬ losci i wytrzymalosci zarówno na dzialanie wa¬ han bocznych od kierunku jazdy jak i na dzia¬ lanie przemieszczenia pionowego.Celem wynalazku jest wyeliminowanie lub ogra¬ niczenie wyzej wymienionych wad i niedogodnosci oraz zwiekszenie nie tylko komfortu taboru lecz równiez otrzymanie wysokiej trwalosci taboru przy jednoczesnym zmniejszeniu ilosci i zakresu prze¬ gladów okresowych.Zadaniem wynalazku jest opracowanie kon¬ strukcji zawieszenia o prostej konstrukcji, latwej w montazu i demontazu, równiez znacznie zmniej¬ szajacej zuzycie materialu, a równoczesnie zabez¬ pieczajaca dobra izolacje dzwiekowa i przeciw- wstrzasom pochodzacym od toczenia sie kól po szy¬ nach. * Podstawowym, dla rozwiazania powyzszego za¬ dania, jest stwierdzenie, ze wspólpraca miedzy ostojnicami i belkami poprzecznymi zawieszenia taboru kolejowego jest elementem pierwotnym rozwiazanie zagadnienia technicznego — a to wy¬ nika z faktu, ze poprzez elementy przylegle do te¬ go zestawu konstrukcyjnego przenoszone sa, w czasie ruchu, znaczne i powtarzane z pewna stala czestotliwoscia sily, a zwlaszcza zjawisko rezp- hansu, które jest zródlem znacznych uszkodzen.Zawieszenie wedlug wynalazku charakteryzuje sie tym, ze gniazda ostojnic maja ksztalt wglebien kolowych z wystepem srodkowym ograniczajacym dwa gniazda boczne, a maznice o zasadniczo wal¬ cowym ksztalcie posiadaja w czesci przedniej i w czesci tylnej obrzeze tworzace wystep, oraz skret¬ ki waleczkowe z kauczuku wcisniete w gniazda boczne ostojnic przez obrzeze maznicy, przy czym jeden z wymienionych wystepów maznicy znaj¬ duje sie na czesci pokrywy maznicy unoszonej przy przeprowadzaniu montazu i demontazu, za¬ wieszenia.Obrzeza z kauczuku maja korzystnie zmienny przekrój przystosowalny do równoleglosci osi ze¬ stawówkól. ^y 84 72884 728 3 Przedmiot wynalazku jest objasniony w przy¬ kladowym wykonaniu przedstawionym na zala¬ czonym rysunku, na którym fig. 1 — przedstawia w widoku z boku zasadnicze elementy wózka wa¬ gonowego z zawieszeniem wedlug wynalazku, fig. 2 — wózek wagonowy z fig. 1 w widoku z góry, fig. 3 — elementy z fig. 2 w przekroju wzdluz osi III-III, fig. 4 — elementy przedstawione na fig. 3, lecz w zestawieniu, fig. 5 — ostojnica za¬ wieszenia wedlug wynalazku, fig. 6—7 przedsta¬ wiaja schematycznie dwie charakterystyczne po¬ zycje elementów sprezynujacych zawieszenia we¬ dlug wynalazku.Zgodnie z przedstawionym na rysunku przykla¬ dem wykonania T&zda z ostojnic 1 posiada dwa wglebienia kolowej, których scianka dzialowa ma ksztalt wystepu osrodkowego 3 ograniczajacego } gniazda.„boczne -4; 5. Maznica 6 o ksztalcie zasad¬ niczo cylindrycznym ma w czesci tylniej wystep 7, natomiast czesc przednia tworzy lagodny sto¬ zek, a na jej czole znajduje sie kilka nagwinto¬ wanych otworów 9 równomiernie rozlozonych na obwodzie wokól osi wzdluznej maznicy.Pokrywa 10 posiadajaca wystep zewnetrzny ma ksztalt dostosowany do nasadzenia na koncowa czesc stozkowa maznky 6 i jest mocowana do maznicy srubami 12 wprowadzanymi, poprzez otwory 13 wykonane w pokrywie, w otwory 9 maznicy 6. Ponadto zawieszenie tworza dwie skretki kauczukowe o ksztalcie pierscienia, a przekroju kolowym 14, 15. Gniazda 4, '5 ostojnicy jak równiez obrzeza 7, 11 odpowiednie maznicy 6 i pokrywy 10 maja ksztalt i wymiary dopaso¬ wane do scislego i unieruchamiajacego polacze¬ nia elementów zawieszenia.W szczególnym przykladzie wykonania skretki kauczukowe 14, 15, stanowia korzystnie elemen¬ ty regulacyjne odpowiednio .zabezpieczajace rów¬ noleglosc osi zestawu kolowego 16, 17 wózka wa¬ gonowego.W itym celu przekrój skretek kauczukowych w postaci pierscieni 14, 15 jest zmienny; w przykla¬ dowym wykonaniu kola, odpowiednio o wiekszej i mniejszej srednicy, maja lekkie odsrodkowanie.Celem przeprowadzenia montazu nalezy oddzielic pokrywe 10 od maznicy 6, z kolei nalozyc na maz- nice 6 pierwsza skretke pierscieniowa z kauczu¬ ku 14, nastepnie ostojnice 1 i pokrywe 10. Przy demontazu kolejnosc postepowania jest odwrotna.Zaleta rozwiazania wedlug wynalazku jest to, ze pod dzialaniem obciazenia przenoszonego przez ostojnice, ostojnice 2 dociskaja skretki kauczuko¬ we 14, 15 miedzy wystepem srodkowym 3 wglebien kolowych 2, a obrzeza 7, 11 dociskaja skretki kauczukowe 14, 15 do powierzchni zewnetrznych maznicy 6.Dzieki takiemu wykonaniu nieznaczne ruchy wzgledne miedzy maznicami i ostojnicami umoz¬ liwione sa we wszystkich kierunkach przy jedno¬ czesnym ograniczeniu i regulacji tych ruchów sila sprezystego odksztalcenia kauczuku.Zaleta rozwiazania jest równiez amortyzacja dzieki tarciu wewnetrznemu kauczuku i silom tarcia kauczuku o stal. Wreszcie jak wynika z fig. 6—7, jezeli jedna z ostojnic wózka wagono- 4 wego stanowi konstrukcje lana lub spawana po¬ siadajaca rozstawienie gniazd maznicy równe E+2(epsilon), w przypadku wykonania przedsta¬ wionego tytulem przykladu, lub E —2, podczas gdy przeciwlegla ostojnica posiada wlasciwe roz¬ stawienie równe E wówczas rozstawienie E zesta¬ wów osi utrzymuje sie latwo przez obrócenie skretek pierscieniowych w kierunku takim w któ¬ rym rzut odsrodkowania e obwodu wewnetrzne¬ go skretki pierscieniowej na os pozioma jest rów¬ ny lub prawie równy 2 (epsilon).Natomiast jezeli 2 jest ujemny korzystnie jest obrócic skretke kauczukowa w kierunku wska¬ zówek zegara. Samo przez sie wynika, ze war¬ tosc maksimum 2 nie moze przekraczac odsrod¬ kowania obwodów wewnetrznego i zewnetrznego skretek pierscieniowych.Zaleta rozwiazania wedlug wynalazku jest prze¬ de wszystkim to, ze po zadzialaniu sily statycznej lub dynamicznej zawierajacej do odksztalcenia prostokatnej konstrukcji wózka wagonowego, pow¬ staja sily reakcji na poziomie skretek pierscie¬ niowych z kauczuku i doprowadzaja wózek wa¬ gonowy do pierwotnej formy konstrukcji.Gietkosc, która urzadzenie dostarcza prowadni¬ com zestawów kolowych pozwala tym zestawom zorientowac sie odpowiednio i udoskonala tym sa¬ mym wpisanie wózka wagonowego w krzywa zwlaszcza dotyczaca poslizgów na poziomie po¬ wierzchni tocznych i styków obrzezy kola na szy¬ nie.Stwierdza sie równiez, ze otrzymuje sie uzu¬ pelniajace niewielkie efekty poczatkowego zawie¬ szenia dzieki zgniotowi kauczuku w wyniku ob¬ ciazenia pionowego. Unika sie równiez systema¬ tycznego zuzycia powierzchni stykajacych sie czesci metalowych ze skretkami pierscieniowymi z kauczuku w porównaniu do znanych urzadzen zawieszen, w których zuzycie jest zasadniczo wy¬ nikiem styków stali na stali.Z tego tez powodu urzadzenie wedlug wyna¬ lazku zapewnia dobra izolacje dzwiekowa absor¬ bujac calkowicie skutki wstrzasów pochodzacych z toczenia sie kól po szynach. Walcowy ksztalt maznicy umozliwia lagodne wprowadzenie maz¬ nicy we wspólprace z ostojnica wedlug teoretycz¬ nej linii ciaglej stanowiacej krzywa o wzglednie lagodnym przebiegu, zmniejszajac w ten sposób ryzyko koncentracji naprezen w strefach ostojnic oznaczonych na fig. 1 przez A.Dalsza korzyscia rozwiazania wedlug wynalaz¬ ku stanowi bardzo prosty i latwy do wykonania ksztalt maznicy o wymiarach stosunkowo znacz¬ nie zmniejszonych w porównaniu do znanych kon¬ strukcji, to znaczy otrzymano wzglednie lekka konstrukcje. Ponadto korzyscia jest równiez moz¬ liwosc zabezpieczenia poprawnej równoleglosci zestawów kól i pewne odzyskanie tej równoleglosci po powstaniu odksztalcen sprezystych.Ksztalt ostojnic wedlug wynalazku jak rów¬ niez usytuowanie w sposób pewny dwóch ostoj¬ nic wzgledem siebie pozwala na wykorzystanie trójkatów poslizgowych równiez do trójkatów wewnetrznych. Praktycznie dobiera sie wymiary tak, aby równiez w przypadku ewentualnego usu- 40 45 50 55 6084 728 6 niecia sie kauczukowych skretek pierscieniowych i oparcia sie ostojnicy bezposrednio na maznicy uniemozliwione bylo oddzielenie maznicy od ostoj - nicy wtedy gdy pokrywa maznicy znajduje sie na swoim miejscu dzieki czemu tworzone sa warunki wiekszego bezpieczenstwa.Skretki maja korzystnie ksztalt pierscieni wa¬ leczkowych pelnych lub wewnatrz pustych. W tym ostatnim przypadku skretki sa poddane napreze¬ niom wewnetrznym. Skretki moga byc równiez wykonane z jednej czesci lub tez moga stanowic element zlozony. PL