Opis patentowy opublikowano: 15.12.1977 84630 MKP G01n 27/86 Int. Cl.2 G01N 27/86 CZY VEL-! U Urzedu Potrój—P Polskiej '&r;wip.\-\ U:-y,;j Twórcywynalazku: Zygmunt Kawecki, Juliusz Stachurski, Jerzy Ogorzalek, Eugeniusz Krawczyk, Jacek Kibinski, Tadeusz Twardosz Uprawniony z patentu: Akademia Górniczo-Hutnicza im. St. Staszica, Kraków (Polska) Defektograf magnetyczny Dziedzina techniki. Defektograf magnetyczny jest przeznaczony do nieniszczacego badania elementów, wykonanych z materialów ferromagnetycznych w postaci lin, pretów i rur. Defektograf ma szczególne zastoso¬ wanie przy ocenie stanu lin w kolejkach linowych, wyciagach górniczych i wiertniczych oraz w windach osobowych.Stan techniki. Defektografy magnetyczne skladaja sie z magnesu stalego, cewek pomiarowych, krazka prowadzonego po linie, wzmacniacza i przyrzadu piszacego. Magnes jest wykonany z zespolu anizotropowych magnesów stalych umieszczonych koncentrycznie przy nabiegunnikach, wewnatrz których znajduja sie listwy prowadzace line lub pret. Do magnesu jest przymocowany krazek z bieznia gumowa, który toczy sie po linie.Wewnatrz krazka znajduje sie nadajnik selsynowy, napedzajacy tasme przyrzadu piszacego z predkoscia proporcjonalna do przesuwu liny. Obok nadajnika selsynowego jest umieszczona pradniczka przeznaczona do kompensacji wielkosci impulsu z cewki pomiarowej, przy zmianach predkosci liny.Cewka pomiarowa jest wykonana albo z dwóch pierscieni polaczonych rdzeniami z nawinietym uzwoje¬ niem albo z trzech pierscieni zelaznych, z których dwa zewnetrzne sa polaczone ze soba mangetycznie za pomoca blachy (patent polski nr 46 897). Cewka pomiarowa moze skladac sie równiez z dwóch kompletów, z których jeden o mniejszej srednicy jest umieszczony wewnatrz drugiego kompletu o wiekszej srednicy (patent polski nr 48 049).Te jednokanalowe defektografy umozliwiaja zapis na tasmie papierowej impulsów, pochodzacych od uszkodzen badanej liny i przekazywanych przez jedna cewke pomiarowa, nie sa natomiast dostosowane do badania cienkich lin o duzej ilosci uszkodzen.Istota wynalazku. Defektograf magnetyczny ma dwa równolegle kanaly rejestracyjne, polaczone przelacz¬ nikiem impulsów. Impulsy sa przekazywane przez cewki pomiarowe. W jednym kanale jest wyprowadzenie laczace sie poprzez przelacznik pracy z integratorem oraz ze wzmacniaczem mocy i przyrzadem piszacym na tasmie, które znajduja sie w drugim kanale rejestracyjnym.Kazdy kanal jest wyposazony w identyczne elementy konstrukcyjne a mianowicie w przelaczniki bieguno¬ wosci, które poprzez dzielniki napiecia i przelaczniki impulsu próbnego sa polaczone z ukladami kompensacji2 84 630 predkosci liny. Uklady kompensacji sa wyposazone w dwa czlony, z których kazdy sklada sie z prostownika i filtru. Z ukladami kompendacji sa polaczone wzmacniacze operacyjne oraz wzmacniacze mocy i przyrzady piszace.Integrator sklada sie ze wzmacniacza napieciowego, polaczonego z prostownikiem i z sumatorem, przy czym z sumatorem jest polaczony impulsator mechaniczny, umozliwiajacy zerowanie sumatora.Defektograf magnetyczny pozwala na sumowanie impulsów, co z kolei umozliwia ocene stanu badanych lin, zwlaszcza lin cienkich z duza iloscia uszkodzen.Objasnienie rysunku. Defektograf magnetyczny jest uwidoczniony przykladowo na rysunku, w ukladzie blokowym.Przykladowe wykonanie i dzialanie. Defektograf magnetyczny ma dwa równolegle kanaly rejestracjyne 1 i II, których zadaniem jest dokonywanie równoczesnego zapisu na tasmie impulsów, pochodzacych z uszkodzen badanej liny i przejetych przez dwie cewki pomiarowe lila.Obydwa kanaly liii sa polaczone przelacznikiem impulsów 2. Impulsy sa przekazywane do przelacznika 2 przez cewki pomiarowe 1 i 1a. W kazdym kanale I i II sa umieszczone identyczne elementy konstrukcyjne, które umozliwiaja dokonanie badania uszkodzen równoczesnie dwóch lin a nastepnie zarejestrowanie tych uszkodzen.Z przelacznikiem sygnalów 2 sa polaczone w obu kanalach I i II przelaczniki biegunowosci 3 i 3a, które sluza do zmiany kierunku impulsów podczas zmiany kierunku przesuwu liny wzgledem cewek pomiarowych 1 i 1a. Z przelacznikami 3 i 3a sa polaczone w obu kanalach I i II dzielniki napiecia 4 i 4a, których zadaniem jest regulacja zmiany czulosci kanalów I i II. Przelaczniki 4 i 4a sa polaczone nastepnie z przelacznikami im¬ pulsu próbnego 5 i 5a, pochodzacego z multiwibratora 16, przekazujacego impulsy w celu umozliwienia spraw¬ dzenia prawidlowosci pracy defektografu. Multiwibrator 16 steruje równiez znacznikiem czasu 17, który podaje impulsy próbne na tasme przyrzadu piszacego 10 i 10a. Z przelacznikami 5 i 5a sa polaczone (w obu kanalach I iii) uklady kompensacji predkosci liny 6 i 6a. Uklady kompensacji 6 i 6a sa wyposazone w dwa czlony 7 i 7a, sluzace do prostowania i filtracji impulsów kompensacji predkosci liny. Uklady kompensacji 6 i 6a pozwalaja na uniezaleznienie wielkosci impulsu od predkosci przesuwu liny wzgledem cewek pomiarowych lila.Uklady kompensacji 6 i 6a sa polaczone ze wzmacniaczami operacyjnymi 8 i 8a, które z kolei sa polaczone ze wzmacniaczami mocy 9 i 9a oraz z przyrzadami piszacymi 10 i 10a., zwanymi równiez galwanometrami.Za wzmacniaczem operacyjnym 8, w pierwszym kanale I jest wyprowadzenie A, laczace sie poprzez przelacznik pracy 11 z integratorem. Ponadto wyprowadzenie A laczy integrator ze wzmacniaczem mocy 9a i przyrzadem piszacym 10a, które znajduja sie w kanale drugim 11.Integrator sklada sie ze wzmacniacza napieciowego 12, polaczonego z prostownikiem 13 i z sumatorem 14. Z sumatorem 14 jest polaczony mechaniczny impulsator 15, umozliwiajacy zerowanie sumatora 14.Obydwa kanaly I i II. rejestruja poszczególne impulsy, pochodzace z dwóch badanych lin. Po wlaczeniu przelacznika sygnalów 2, kanal I rejestruje poszczególne impulsy pochodzace zbadanej liny. Impuls za wzmacniaczem operacyjnym 8 jest podawany do integratora oraz przez wzmacniacz 9a i jest zapisywany przez przyrzad piszacy 10a w postaci zsumowanych impulsów pochodzacych od badanej liny. Zintegrowane impulsy sa zapisywane na tasmie w postaci schodków, których wysokosc okresla sume uszkodzen na pewnej dlugosci liny. PL