Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do przyspieszonych badan wytrzymalosciowych elementów obro¬ towych maszyn i innych mechanizmów, przy ich obciazaniu momentem wypadkowym o dowolnej charakte¬ rystyce, skladajacym sie z momentu stalego i zmiennego.W znanych dotychczas urzadzeniach do badan wytrzymalosciowych wytwarzany moment obrotowy posia¬ da wartosc stala lub tez urzadzenia te wywoluja wahania skretne badanych elementów bez ich obracania. Inne jeszcze urzadzenia wywoluja moment dynamiczny bez mozliwosci mieszania dwóch skladowych: stalej i zmien¬ nej momentu obrotowego, przy stopniowaniu jego amplitud.Wada tych urzadzen jest to, ze nie pozwalaja na prowadzenie pelnych badan zmeczeniowych przy obciaze¬ niu odzerowo tetniacym, metodami o wysokim stopniu przyspieszenia.Celem wynalazku jest usuniecie tej wady i niedogodnosci dzieki prostemu rozwiazaniu konstrukcyjnemu urzadzenia poprzez zastosowanie tarcz obciazajacych i podstawy stalej oraz podstawy obrotowo wychylnej w plaszczyznie poziomej w polaczeniu z hamulcem wytwarzajacym staly moment obrotowy.Wytyczone zadanie zostalo rozwiazane zgodnie z wynalazkiem w ten sposób, ze urzadzenie posiada pod¬ stawe stala i zwiazana z nia obrotowo wychylnie w plaszczyznie poziomej podstawe obrotowa, wyposazona w skale, przy czym na podstawie stalej jest ulozyskowany wal przylaczeniowy, polaczony z jednej strony z walem obiektu badanego, a z drugiej strony polaczony z przegubem Cardana, który jest polaczony z walem ulozyskowanym na podstawie obrotowej. Wal ten jest zaopatrzony w tuleje z kolnierzem, do którego sa zamo¬ cowane tarcze obciazajace, natomiast wal przylaczeniowy jest równiez polaczony przy pomocy przekladni z walem hamulca, regulowanego ukladem sterowania.Dzieki rozwiazaniu wedlug wynalazku uzyskuje sie prosta i tania konstrukcje urzadzenia, pozwalajaca na skrócenie czasu badan przy zapewnieniu ich pelnej objetosci, mozliwosc wywolania wypadkowego momentu o dowolnej charakterystyce, skladajacego sie z momentu stalego i zmiennego, prawidlowe obciazenie zlozysko- wan walów urzadzenia, mozliwosc prowadzenia badan obiektywów o róznych gabarytach, ksztaltach i o róznym stopniu zlozonosci budowy.2 84330 Przedmiot wynalazku jest pokazany na rysunku, który przedstawia uklad kinematyczny urzadzenia.Urzadzenie wedlug wynalazku sklada sie ze stalej podstawy 1 i zwiazanej z nia obrotowo wychylnie w plaszczyznie poziomej podstawy 2, wyposazonej w skale 3 do ustalania kata wychylenia. Na stalej podstawie 1 jest ulozyskowany przylaczeniowy wal 4 polaczony z jednej strony z walem badanego obiektu 5 napedzanym pednia 6, a z drugiej strony polaczony z przegubem 7 Cardana, który to przegub 7 jest polaczony zwalem 8, ulozyskowanym na podstawie 2 i zaopatrzonym w tuleje z kolnierzem 9, do którego sa zamocowane obciazajace tarcze 10. Przylaczeniowy wal 4 jest równiez polaczony przy pomocy przekladni 11 zwalem 12 obrotowego hamulca 13, regulowanego ukladem 14 sterowania.Dzialanie urzadzenia wedlug wynalazku jest nastepujace. Badany obiekt 5 jest napedzany pednia 6, przy czym moment obrotowy jest przekazywany przy pomocy walu 4 do przegubu 7 Cardana oraz przez wal 8 do obciazajacych tarcz 10. Od walu 4 naped jest równiez przekazywany przez przekladnie 11 i wal 12 do cv ¦¦ wego hamulca 13, którego zdolnosc hamowania jest regulowana przy pomocy ukladu 14 sterowania. Podczas ruchu urzadzenia badany obiekt 5 podlega obciazeniu mementem obrotowym stalym, wytwarzanym przez obrotowy hamulec 13 oraz podlega obciazeniu mementem obrotowym zmiennym, nakladajacym sie na moment obrotowy staly i wytwarzanym przez obciazajace tarcze 10 i przegub 7 Cardana na skutek powstawania sil bezwladnosci. Dzieki nakladaniu sie tych dwóch momentów: stalego i zmiennego otrzymuje sie wymagany charakter obciazenia wytrzymalosciowego badanego obiektu 5. Wartosc momentu obrotowego, zmiennego regu¬ luje sie przy pomocy nastawionego na skali 3 kata wychylenia walu 8 w stosunku do polozenia walu 4 oraz przy pomocy zmiany ilosci obciazajacych tarcz 10. Wartosc momentu obrotowego stalego reguluje sie przy pomocy hamulca 13 i ukladu 14 sterowania. PL