Przedmiotem wynalazku jest dysza teksturujaca do wytwarzania, metoda pneumatyczna, przedz zlozonych z jednorodnych i róznorodnych surow¬ ców.Znane dysze do teksturowania przedz metoda pneumatyczna skladaja sie z kanalu doprowadza¬ jacego przedze i komory teksturujacej majacej ksztalt cylindra o zakonczeniu stozkowym od stro¬ ny wylotu przedzy przechodzacym w kanal wypro¬ wadzajacy przedze. Komora tej dyszy ma na swym obwodzie kanal doprowadzajacy powietrze do jej wnetrza. Kanaly, doprowadzajace i wyprowadza¬ jace przedze, sa usytuowane w tych dyszach w jednej osi lub nieco przesuniete wzgledem siebie.Dysze te znane sa z amerykanskiego opisu paten¬ towego nr 3097412. Dysze te przeznaczone sa przede wszystkim do teksturowania jednorodnych przedz z wTlókien ciaglych o wysokim skrecie, rzedu 500—1000 skr./m.Za pomoca tych dysz teksturuje sie równiez przedze zlozone. Otrzymana przedza zlozona tek¬ sturowana za pomoca tej dyszy posiada slabo roz¬ winieta powierzchnie i swym wygladem zblizona jest do fantazyjnej przedzy petelkowej z wyraznie zarysowanym lukiem.Inne znane dysze teksturujace posiadaja komore w postaci przewodu rurkowego z dwoma lub kil¬ koma kanalami na obwodzie do doprowadzania powietrza, których osie przecinaja os komory w jednym punkcie. Dysze te znane sa z opisu pa¬ tentowego W. Brytanii nr 937729. Przy pomocy tych dysz mozna teksturowac jedynie przedze po¬ jedyncze po nadaniu im uprzednio wysokiego skretu.Znane jest jeszcze inne urzadzenie, które po¬ siada oddzielny kanal do doprowadzania przedzy oplotu i kanal do nanoszenia preparacji usytuowac ne pod katem ostrym w stosunku do kanalu pro¬ wadzacego przedze rdzenia. Urzadzenie to znane jest z opisu wylozeniowego RFN nr 1760694 ki.Do2g 1/16 i sluzy do wytwarzania przedzy fanta¬ zyjnej o nieregularnie usytuowanych odcinkach przeplotu. W tym urzadzeniu przedza rdzeniowa jest wprowadzana pod duzym naprezeniem, na- tomiast przedza oplotu podawana jest luzno.Przedmiot wynalazku dotyczy dyszy, umozliwia¬ jacej teksturowanie przedz zlozonych, posiadajacej komore teksturujaca w postaci przewodu rurkowe¬ go zaopatrzona w co najmniej dwa kanaly na obwodzie ustawione pod katem mniejszym niz 90° w stosunku do jej osi i tak rozmieszczone wzdluz osi komory, ze os kazdego kanalu przecina os ko¬ mory w innym punkcie. Kanal wyprowadzajacy przedze usytuowany jest w stosunku do osi ko- mory teksturujacej pod katem od 20 do 80°.Dzieki takiemu rozwiazaniu osiagnieto bardziej rozszerzona strefe teksturowania w stosunku do znanych dysz, co umozliwilo wytwarzanie tekstu¬ rowanych przedz zlozonych o duzej puszystosci metoda pneumatyczna. 83 99083 990 Przedza teksturowana wytwarzana przy pomocy dyszy wedlug wynalazku charakteryzuje sie wy¬ sokim stopniem rozwiniecia powierzchni zewnetrz¬ nej, duza puszystoscia i równomiernym rozloze¬ niem wlókien oplotu wokól rdzenia. Ponadto prze¬ dze skladowe zaznaczone do teksturowania nie wymagaja nadawania im uprzednio wysokiego skretu.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przy¬ kladzie wykonania na rysunku w przekroju po¬ osiowym.Dysza wedlug wynalazku sklada sie z doprowa¬ dzajacego kanalu 1, teksturujacej komory 2 w ksztalcie przewodu rurkowego oraz wyprowadza¬ jacego kanalu 3. Komora 1 posiada na swym ob¬ wodzie dwa kanaly 4, 5 do doprowadzania po¬ wietrza do jej wnetrza. Kanaly 4, 5 sa ustawione w stosunku do osi komory pod katem 30°, nato¬ miast wzdluz komory 1 sa przesuniete wzgledem siebie tak, ze osie ich przecinaja os komory 1 kazdy w innym punkcie. Kanal 3 wyprowadzaja¬ cy przedze z komory 2 jest usytuowany w jej osi pod katem 50°. Teksturujaca komora 2 dopro¬ wadzajacy kanal 1 oraz wyprowadzajacy kanal 3 i kanaly 4, 5 doprowadzajace sprezone powietrze sa wydrazone w jednym korpusie 6, w którym znajduje sie pierscieniowa komora 7 do doprowa¬ dzania sprezonego powietrza do kanalów 4, 5.W górnej czesci korpusu, to jest od strony dopro¬ wadzajacego kanalu 1, nalozony jest na ten korpus pierscien 8 z kanalem 9 zamykajacym komore 7.Dysza zaopatrzona jest w plytke 10 ograniczajaca ruch przedzy po wyjsciu jej z wylotowego kana¬ lu 3. Plytka 10 jest przymocowana do korpusu 6 dyszy za pomoca wkretu 11, który jednoczesnie zamyka komore 2 w jej dolnej czesci, az do miejsca usytuowania wyprowadzajacego kanalu 3.Przebieg procesu teksturowania jest nastepu¬ jacy. Przedze wprowadza sie do komory 2 poprzez kanal 1, a nastepnie doprowadza sie sprezone po¬ wietrze do komory 7. W ten sposób zapoczatko¬ wany zostaje proces teksturowania. Po zapoczat- 40 kowaniu procesu, przedze przeznaczona na rdzen podaje sie z predkoscia mniejsza niz przedze przeznaczone na oplot, przy czym predkosc po¬ dawania rdzenia jak i oplotu jest wieksza od predkosci odbierania. Doprowadzane sprezone po¬ wietrze do komory 2 powoduje w miejscach prze¬ ciecia sie osi kanalów 4, 5 z osia komory 2 wstepne formowanie sie przedz oplotu i przedzy rdzenia w petle wzajemnie przenikajace i za¬ kleszczajace sie. Uzyskuje sie to dzieki przesunie¬ ciu punktów przeciec sie osi kanalów 4, 5 dopro¬ wadzajacych sprezone powietrze do komory 2 z osia tej komory. Nastepnie przedza z uformo¬ wanymi wstepnie petelkami przechodzi, niesiona strumieniem powietrza, z komory 2 do kanalu 3 zmieniajac swój kierunek. Przedza w miejscu zmiany kierunku z komory 2 do kanalu 3 podlega dzialaniu powietrza w kierunku poprzecznym do jej osi, wskutek czego nastepuje dalsze rozwlók¬ nianie petli oplotu. Przedza po wyjsciu z kanalu 2 ponownie zmienia kierunek i przebiega prostopad¬ le do osi kanalu 3 i dalej do znanego urzadzenia odbierajacego nie uwidocznionego na rysunku.Przy tej zmianie kierunku, przedza wchodzi w strumien powietrza dzialajacego prostopadle do jej osi, gdzie dokonuje sie jeszcze jeden proces roz¬ wlókniania petli oplotu, w rezultacie tego przedza uzyskuje duze rozwiniecie powierzchni zewnetrz¬ nej, co nadaje jej duza puszystosc. PL