PL8395B1 - Sposób obciazania naturalnego jedwabiu. - Google Patents

Description

Do obciazania jedwabiu naturalnego u- zywano dotychczas sposobów, pr/y których stosowano szereg srodków do obciazania wlókien w oddzielnych kapielach, z których kazda zawierala tylko jeden srodek obcia¬ zajacy. Przy przejsciu z jednej kapieli do drugiej jedwab musial byc kazdorazowo gruntownie wymyty, oczyszczony z kwa¬ sów albo zobojetniony. W praktyce najod¬ powiedniejszym okazal sie sposób obciaza¬ nia mineralnego przy zastosowaniu rozczy- nu soli metalowych, szczególnie soli cyno¬ wych. Wedlug tego sposobu nalezy jedwab przez dluzszy czas (okolo 1—2 godzin) traktowac rozczynem czterochlorku cyny i nastepnie obficie wymyc woda, aby sól cy¬ nowa zhydrolizowac i osadzic na wlóknach jako kwas cynowy. Osadzony kwas cyno¬ wy utrwala sie nastepnie przez dzialanie na jedwab 6%-cwym roztworem fosfora¬ nu dwusodowego przy 60°C. Traktowanie solami cynowemi i fosforanem nalezy kil¬ kakrotnie naprzemian powtórzyc, az do o- trzymania niezbednego obciazenia, przy- czem po kazdej kapieli nalezy jedwab ob¬ ficie wymyc, oczyscic z kwasów lub zobo¬ jetnic. Po ostatniej kapieli fosforanowej jedwab mozna jeszcze traktowac rozczy¬ nem siarczanu glinowego i po nastepnem wymyciu dzialac nan rozczynem szkla wod¬ nego przy 50°C. Tak obrobiony jedwab, ob¬ ciazony podwój nemi polaczeniami szkla wodnego z cyna i fosforanem, plócze sie, myje mydlem i oczyszcza z kwasów.Wyzej opisany sposób obciazania, ja¬ ko tez i inne obciazania rozmaitemi srodka-mi wymagaja duzo czasu i sa bardzo ko- , sztowne ze wzgledu na duza ilosc poszcze¬ gólnych kapieli, jako tez i na koniecznosc przemywania pomiedzy poszczególnemi ka¬ pielami, oczyszczania /; kwasów lub zobo¬ jetniania. Nawet przy zastosowaniu nowo¬ czesnych wirówek do obciazania wady wy¬ mienionych sposobów nie zostaja usuniete.Szczególnie niekorzystne sa jeszcze wielkie straty materjalów, spowodowane duza ilo¬ scia procesów przemywania i zobojetnia¬ nia, co wymaga przewleklych i kosztow¬ nych sposobów regenerowania srodków ob¬ ciazajacych.Okazalo sie, iz obciazanie jedwabiu, które dotychczas bylo bardzo kosztowne i przewlekle, mozna znacznie uproscic i wy¬ konac taniej, jesli zwiekszyc kwasowosc kapieli soli metalicznych, np. rozczynu czterochlorku cyny, przez dodanie kwasów lub kwasnych soli. W tym wypadku miano¬ wicie mozna jedwab z kapieli soli cynowej bez uprzedniego mycia, w danym razie po wycisnieciu zbednego chlorku cynowego, wprost wlozyc do kapieli fosforanowej.Wskutek wiekszego stezenia kwasu w kapieli czterochlorku cynowego natych¬ miast nastepuje pecznienie jedwabiu i chlo¬ rek cynowy laczy sie z jedwabiem przypu¬ szczalnie w formie zhydrolizowanej. W kazdym razie w nastepnej kapieli fosfora¬ nowej sól cynowa, znajdujaca sie na wlók¬ nach jedwabiu, laczy sie z fosforanem przypuszczalnie na fosforan cynowy Sn (HPOJ2 i obciaza jedwab.Przy dotychczasowem stosowaniu chlorku cynowego bez zwiekszonego steze¬ nia kwasu, natychmiastowe wlozenie je¬ dwabiu wyjetego z kapieli solno-cynowej do fosforanowej, bez uprzedniego przemy¬ wania (celem zhydrolizowania chlorku cy¬ nowego) jest niemozliwe. Poniewaz w ka¬ pieli fosforanowej nastapiloby wydzielanie sie na jedwabiu soli cynowych, nie nadaja¬ cych sie do obciazania, jedwab stalby sie nieprzezroczysty, mleczny i metny i two¬ rzylyby sie na nim plamy. Stosujac nato¬ miast wedlug wynalazku kapiele soli cy¬ nowej o zwiekszonem stezeniu kwasu, uni¬ ka sie niepozadanego wydzielania sie soli cynowych, jedwab zostaje obficie obciazo¬ ny, ma wyglad bez zarzutu ; jest czysty.Aby zapobiec nadmiernemu zaatako¬ waniu jedwabiu przez zwiekszone stezenie kwasu w kapieli soli cynowej, zaleca sie stosowanie koloidów ochronnych, np. kleju, zelatyny, bialka albo tym podobnych. Moz¬ na je dodawac do jedwabiu przed wloze¬ niem go do kwasnego rozczynu soli cyno¬ wej np. przez impregnacje lub przez ewen¬ tualne nalozenie z kwasnemi substancjami, np. kwasami, albo moga tez sie one znajdo¬ wac w kapieli soli cynowej. Mozna równiez na jedwab przed wlozeniem go do kapieli soli metalu dzialac substancjami kwasne¬ mi, np. kwasami, kwasnemi solami, w da¬ nym razie z dodatkiem koloidów ochron¬ nych; w tym wypadku stezenie kwasu w kapieli moze byc nizsze i w danym razie mozna nie dodawac kwasnych substancyj do kapieli dla obciazania metalowego. Na¬ stepuje tu równiez napecznienie wlókien, powodujace intensywniejsze i równomier¬ niej sze pochlanianie dodawanych nastepnie srodków obciazajacych.Dalsze rozwiniecie zasady wynalazku polega na tern, iz srodki obciazajace, np. chlorek cynowy i fosforan, stosuje sie tylko w jednej kapieli, której nadano zwiekszo¬ ne stezenie kwasu przez dodatek kwasów lub kwasnych soli. Równiez i tu obciazenie, wskutek podwyzszonego stezenia kwasu, nastepuje bez zarzutu, bez niepozadanych wytracen nienadajacych sie do obciazania polaczen cyny. W tym wypadku mozna za¬ miast fosforanów uzyc kwasu fosforowego, który sluzy do wytworzenia fosforanu cyny oraz do zwiekszenia stezenia kwasu. Tak¬ ze i w tym wypadku zaleca sie dodawanie koloidów ochronnych, poniewaz t? ostatnie nietylko ochraniaja jedwab, lecz zapobie¬ gaja takze niepozadanym wytraceniom — 2 —Mozna nawet do wspólnej kapieli obciaza¬ jacej z soli cynowej i fosforanu o podwyz- szonem stezeniu kwasów dodawac równiez rozczynu szkla wodnego, zazwyczaj uzy¬ wanego do obciazania cynowego, tak iz do ogólnego obciazania wystarcza li tylko jed¬ na kapiel.Przy obróbce jedwabiu zapomoca ka¬ pieli obciazajacych wedlug wynalazku, przy odpowiedniem stezeniu kapieli i od¬ powiednich temperaturach osiaga sie juz w krótkim czasie wystarczajace obciazenie jedwabiu. Konieczne dla uzupelnienia sa¬ mego obciazania reakcje stracania, które w samej kapieli ze wzgledu na wysokie ste¬ zenia kwasu lub wskutek obecnosci kolo¬ idów" ochronnych, w danym wypadku przy równoczesnie wysokiem stezeniu kwasu, nastapic nie moga, nastepuja natychmiast we wlóknie. Udaje sie w ten sposób przez zwykle nakladanie rozczynów lub przecia¬ ganie pasem jedwabiu, lub materjalów, lub przez powtarzane zanurzanie ich w kapieli obciazajacej, osiagnac wystarczajace pel¬ nowartosciowe obciazanie jedwabiu. W ce¬ lu lepszego utrwalenia srodków obciazaja¬ cych i koniecznego w danym razie usunie¬ cia nadmiaru kwasu zaleca sie jedwab, u- wolniony od zwilzajacych go plynów z ka¬ pieli obciazajacej, przeprowadzic przez gniotownik oraz po wysuszeniu przeprowa¬ dzic go przez dalsza alkalicznie reagujaca kapiel. Ta dalsza kapiel dla obróbki póz¬ niejszej, np. z rozczynu weglanu amono¬ wego, moze w danym wypadku zawierac jeszcze barwniki zawierajace garbniki, np. hemateine.Przyklad I. Nieodgotowana tkanine je¬ dwabna przeciaga sie np. trzykrotnie na maszynie do apreturowania przez rozczyn, skladajacy sie z nastepujacych czesci: 5 1 czterochlorku cyny o 30° 3e V2 1 stezonego kwasu fosforowego 1 1 10% rozczynu siarczanu glinowego.Przez nastepne dzialanie zapomoca szkla wodnego o 4° Be przy 60°C obciaza¬ nie zostaje zakonczone.Przyklad II. Kapiel obciazajaca sklada sie z nastepujacych skladników: 6 1 czterochlorku cyny o 22° Be 1 1 stezonego kwasu mrówkowego 1 1 obojetnego rozczynu szkla wodnego o 4° Be. 120 g fosforanu sodowego 100 g kleju rozpuszczonego w 2 1 wody.Odgotowany jedwab wyciska sie po tej kapieli obciazajacej i przeciaga przez 10%-owy rozczyn weglanu amonowego o- raz suszy. Nastepnie jedwab sie pierze i farbuje w kapieli mydlanej z dodatkiem hemateiny.Jedwab obciazony wedlug wynalazku nie traci na elastycznosci i na trwalosci i wykazuje pelny polysk. Przez krótkotrwa¬ la obróbke w kapielach obciazajacych, za¬ wierajacych razem kilka srodków obciaza¬ jacych, jedwab jest w wysokim stopniu o- chroniony.Zalety gospodarcze nowego sposobu sa bardzo duze. Ilosc kapieli obciazajacych jest ograniczona do mozliwie najmniejszej liczby. Mycie i zobojetnianie po kazdej ka¬ pieli jest zbyteczne i przenoszenie jedwa¬ biu z jednej kapieli do drugiej zostaje równiez pominiete. Dalsza zaleta wynalaz¬ ku polega na tern, iz wskutek pominiecia mycia, usuwania kwasów oraz zobojetnia¬ nia nie otrzymuje sie zadnych rozcienczo¬ nych roztworów srodków obciazajacych, ani produktów ich przemiany, powstaja¬ cych przy zobojetnianiu, przyczem odzy¬ skanie tych srodków obciazajacych by¬ lo polaczone z pokaznemi kosztami i wymagalo, jak wiadomo, specjalnych urza¬ dzen.Dalsza zaleta wynalazku polego na tern, iz np. przy obciazaniu w sztukach na zwy¬ czajnych maszynach do apreturowania sztuki mozna jednoczesnie przeprowadzac przez roztwory w pelnej szerokosci lub jed¬ na ponad druga, przyczem odpadaja niepo- — 3 —zadane zlamania i wystepujace na jedwa¬ biu, wskutek niedokladnego mycia, plamy i braki. PL PL

Claims (7)

1. Zastrzezenia patentowe, 1. ; Sposób obciazania jedwabiu natural¬ nego zwiazkami metalowemi, znamienny tern, ze do kapieli, zawierajacej sole meta¬ lu, np. czterochlorku cyny, dla zwiekszenia stezenia kwasu dodaje sie kwasnych sub- stancyj, np. kwasów, lub kwasnych soli, i kapiela ta dziala sie na jedwab z zaniecha¬ niem uprzedniego dotychczas zwykle sto¬ sowanego wymywania, poczem jedwab ob¬ rabia sie dalej np. wkladajac go w danym razie po uprzedniem wycisnieciu do na¬ stepnej kapieli, np. rozczynu fosforanu.

2. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tern, ze do kwasnej kapieli, np. rozczynu czerochlorku cynowego wprowadza sie ko¬ loidy ochronne np. klej, zelatyne, bialko, lub tez jedwab, przeznaczony do wlozenia do kapieli soli metalu, zaprawia sie przed¬ tem temi koloidami ochronnemi zapomoca impregnacji, nalozenia i tym podobnych.

3. Sposób wedlug zastrz. 1—2, zna¬ mienny tern, ze dla podwyzszenia stezenia kwasu w kapieli niezbedne kwasne mate- rjaly dodaje sie w calosci lub czesciowo do jedwabiu przed wlozeniem go do kapie¬ li, a w danym razie dodaje sie je wraz z koloidami ochronnemi.

4. Sposób wedlug zastrz. 1 — 3, zna¬ mienny tern, ze dotychczas zazwyczaj do oddzielnych kapieli uzywane srodki, np. czerochlorek cyny i fosforany lub cztero¬ chlorek cyny, fosforany i szklo wodne stosuje sie we wspólnych kapielach z do¬ datkiem srodków, np. kwasów, kwasnych soli, koloidów ochronnych i tym podobnych, zapobiegajacych straceniu i tworzeniu sie nieodpowiednich polaczen metalowych, a w razie potrzeby dodaje sie kilka takich srod¬ ków.

5. Sposób wedlug zastrz. 4, znamienny tern, iz zamiast fosforanów uzywa sie kwa¬ su fosforowego, który sluzy jednoczesnie do stezenia k^asu.

6. Sposób wedlug zastrz. 1 luh wedlug dalszych zastrzezen, znamienny przez póz¬ niejsza obróbke obciazonego i celowo wyci¬ snietego jedwabiu alkalicznie reagujaccmi rozczynami, np. rozczynami weglanu anio¬ nowego.

7. Sposób wedlug zastrz. 6, znamienny tern, ze do alkalicznej kapieli dla dalszej obróbki dodaje sie barwniki zawierajace garbniki np. hemateine. Rene Cl a vel. Zastepca: Inz. F. Winnicki, rzecznik patentowy. Druk L. Boguslawskiego* Warszawa. PL PL