Przedmiotem wynalazku jest uklad sieci wen¬ tylacyjnej zabezpieczajacy zaloge kopalni pod¬ ziemnej w przypadku powstania pozaru w pradzie swiezego powietrza plynacym do rejonu eksploa¬ tacyjnego, w którym zazwyczaj zatrudnionych jest kilkudziesieciu górników.Jednym ze sposobów profilaktycznego zapobie¬ gania powstawaniu i rozprzestrzenianiu sie poza¬ rów jest stosowanie do obudowy wyrobisk kory¬ tarzowych materialów niepalnych, jednak ze wzgledów ekonomicznych drazy sie w obudowie niepalnej, w szczególnosci wyrobiska glówne, któ¬ rymi plyna grupowe prady swiezego powietrza.Wyrobiska drugorzedne drazone najczesciej w po¬ kladach wegla, z uwagi na ich stosunkowo krótka zywotnosc wykonywane sa badz calkowicie w obu¬ dowie drewnianej, badz przy uzyciu okraglaków jako okladzin dla obudowy stalowej. Mimo stoso¬ wania w tych wyrobiskach srodków profilaktycz¬ nych jak gasnice, rurociagi ppozarowe itp. zagro¬ zenia pozarowego dotychczas nie wyeliminowano.Ciagly wzrost mechanizacji procesów prodkcyj- nych, z czym wiaze sie scisle wzrost ilosci maszyn i urzadzen oraz kabli energetycznych zainstalowa¬ nych w podziemiach kopalni powoduje zwiekszenie zagrozenia pozarowego, przy czym szczególnie grozne sa pozary egzogeniczne powstale w pradzie swiezego [powietrza, igdyz rozwijaja sie szybko i niejednokrotnie odcinaja zalodze droge wyjscia w kierunku swiezego powietrza, tj. pod prad. W ta- kim przypadku jedyna droga ratunku jest wyco¬ fanie zagrozonej zalogi z pradem powietrza czyli w atmosferze zagazowanej. Mimo stosowania po- chlaniczay ochronnych ewakuacja zalogi -w atmo¬ sferze o duzym stezeniu gazów pozarowych, przy niedostatecznej zawartosci tlenu bywa czesto groz¬ na w sikutkach i niejednokrotnie konczy sie nie¬ powodzeniem. Z analiz katastrof górniczych .pow¬ stalych wskutek wybuchów pozarów podziemnych wynika, iz zasadnicza przyczyna masowych wypad¬ ków zatrucia gazami pozarowymi lub nawet udu¬ szenia bylo zbyt dlugie przebywanie ludzi w za¬ dymionych drogach ucieczkowych.Celem wynalazku jest wyeliminowanie tego za¬ grozenia, zas zadaniem jest takie rozwiazanie sieci wentylacyjnej, które zapewniloby ewakuacje zalogi z zagrozonego rejonu wentylacyjnego w atmosferze niezagazowanej.Cel ten zostal osiagniety przez zastosowanie ukladu wedlug wynalazku skladajacego sie z bocz¬ nic, tam i sluz wentylacyjnych zabezpieczajacych wzajemnie co najmniej dwa niezalezne rejony wentylacyjne lub jeden rejon i jedna bocznice. W wyniku zastosowania tego ukladu istnieje mozli¬ wosc dokonania lokalnej rewersji wentylacji w bocznicy, w której powstal pozar zagrazajacy za¬ trudnionej w niej zalodze. Polaczenie co najmniej dwóch niezaleznych pradów Swiezego powietrza plynacych do rejonów eksploatacyjnych z osluzo- wana — w normalnych warunkach przewietrzania 83 9243 83 924 4 kopalni — bocznica, która laczy sie z plynacym z tych rejonów eksploatacyjnych grupowym pra¬ dem zuzytego powietrza, zabudowanie w tym gru¬ powym pradzie tamy pomocniczej i wykorzysta¬ nia istniejacych tam bezpieczenstwa w wyrobi¬ skach z pradami swiezego powietrza oraz sluz wentylacyjnych odgradzajacych prady swiezego po¬ wietrza od obluzowanej bocznicy umozliwia doko¬ nanie rewersji wentylacji w bocznicy, w której powstal pozar.Dzieki takiemu rozwiazaniu sieci wentylacyjnej istnieje mozliwosc przemieszczenia strefy zagro¬ zonej do wyrobisk, w których nie pracuja ludzie, gdyz zuzyte powietrze z rejonu niezagrozonego do¬ prowadzane jest od strony przekopu wentylacyj¬ nego do rejonu zagrozonego pozarem umozliwiajac ewakuacje zalogi przez rejon niezagrozony, zas gazy pozarowe odprowadzane sa poprzez otwarta sluze wenrtylacyja do bocznicy sluzacej do odpro¬ wadzania dymów do przekopu wentylacyjnego.Przykladowe rozwiazanie ukladu sieci wentyla¬ cyjnej wedlug wynalazku przedstawiono na ry¬ sunku, na którym fig. 1 przedstawia przestrzenny schemat przewietrzania kopalni w warunkach nor¬ malnych, zas fig. 2 — ten sam schemat w przy¬ padku powstania pozaru w niezaleznym pradzie powietrza plynacym do rejonu eksploatacyjnego.Kierunki przeplywu powietrza oznaczono strzal¬ kami z podwójnym grotem.Uklad sieci wentylacyjnej wedlug wynalazku charakteryzuje sie tym, ze posiada osluzowana w normalnych warunkach przewietrzania kopalni bocznice 1, której wlot polaczony jest z co naj¬ mniej dwoma niezaleznymi pradami swiezego po¬ wietrza 2 13 plynacymi do rejonów eksploatacyj¬ nych A i B, zas wylot bocznicy 1 znajduje sie w grupowym pradzie zuzytego powietrza 4 powsta¬ lym z polaczenia w wezle 5 niezaleznych pradów zuzytego powietrza 6 i 7 plynacych z rejonów wen¬ tylacyjnych A i B. W grupowym pradzie zuzytego powietrza 4 pomiedzy wezlami 5 i 5a zlokalizowana jest tama pomocnicza 8, która w normalnych wa¬ runkach przewietrzania kopalni pozostaje otwarta.Laczace bocznice 1 z niezaleznymi pradami swie¬ zego powietrza 2 i 3 bocznice 9 i 10 zamkniete sa §luzami wentylacyjnymi, natomiast w wyrobiskach s pradami swiezego powietrza zabudowane sa ta¬ my bezpieczenstwa.W normalnych warunkach przewietrzania kopal¬ ni rozprowadzenie (powietrza przedstawia sie Jia- stepujaco: od grupowego pradu swiezego powietrza plynacego przekopem wlotowym 11 oddzielaja sie dwa niezalezne prady powietrza, tj. 2 — plynacy do rejonu eksploatacyjnego A oraz 3 — plynacy do rejonu eksploatacyjnego B. Po przewietrzeniu rejonów eksploatacyjnych A i B niezalezne prady zuzytego powietrza 6 i 7 lacza sie w wezle 5 two¬ rzac grupowy prad zuzytego powietrza 4 prze- plywajacy przez otwarta tame pomocnicza 8, a nastepnie przez wezel 5a do przekopu wentylacyj¬ nego 12. Przez bocznice 9 i 10 oraz 1 przeplywaja jedynie ucieczki (straty) powietrza.W przypadku powstania pozaru podziemnego 13 w niezaleznym pradzie swiezego powietrza 3 ply¬ nacym do rejonu eksploatacyjnego B dokonuje sie lokalnej rewersji wentylacji w bocznicy przewiet¬ rzajacej rejon B przez otwarcie sluzy wentylacyj¬ nej w bocznicy 10, zamkniecie tamy bezpieczen¬ stwa przed wezlem 14 i zamkniecie tamy pomoc¬ niczej 8 w grupowym pradzie zuzytego powiet¬ rza 4. Zagrozony rejon B przewietrzany jest wtedy zuzytym pradem powietrza 6 plynacym z rejonu A przez wezel 5, bocznica 7 do rejonu B umozliwia¬ jac ewakuacje zatrudnionej w tym rejonie zalogi w atmosferze niezagazowanej w kierunku pod prad powietrza, tj. przez rejon A| do przekopu wlotowego 11. Prad powietrza plynacy z rejonu B przez bocznice 3, w której znajduje sie ognisko pozaru 13, wezle 14 oraz bocznice 10 i 1 odpro¬ wadza dymy pozarowe do wyrobisk z zuzytym pradem powietrza 12 nie zagrazajac zalodze.Zastosowanie ukladu sieci wentylacyjnej wedlug wynalazku umozliwia przemieszczenie strefy za¬ grozonej do wyrobisk, w których nie przebywaja ludzie. PL