Pierwszenstwo: Zgloszenie ogloszono: 30.05.1973 Opis patentowy opublikowano: 15.06.1976 83263 MKP B43I 23/00 Int CL* B43L 23/00 Twórcawynalazku: Leopold Walczynski Uprawniony z patentu tymczasowego: Wroclawskie Biuro Projektowo—Badawcze Budownictwa Przemyslowego, Wroclaw (Polska) Przyrzad do ostrzenia olówków technicznych Przedmiotem wynalazku jest przyrzad do recznego ostrzenia olówków technicznych, zwlaszcza automa¬ tycznych wyposazonych we wklady graficzne. Przyrzad nadaje sie do stosowania w biurach projekto¬ wo—konstrukcyjnych, w szkolnictwie i wszedzie tam, gdzie wymagana" jest dokladnosc przy wykonywaniu rysunków technicznych.Dotychczas do zaostrzania koncówek wkladów olówków tego rodzaju powszechnie uzywane sa bloczki scierne. Wada ostrzenia przy pomocy bloczków sciernych jest trudnosc w uzyskaniu ksztaltu koncówki zblizonego do wydluzonego stozka. Koniec wkladu przyjmuje ksztalt bryly nieobrotowej, co powoduje czeste lamanie sie koncówki przy rysowaniu i stwarza koniecznosc ponownego ostrzenia. Inna wada jest rozprzestrze¬ nianie sie pylu graficznego, czemu skutecznie nie zapobiega wprowadzenie bloczków 'sciernych w oprawie z korytkiem na pyl, gdyz przy nieznacznym nawet wstrzasie w trakcie ostrzenia pyl rozsypuje sie z korytka.Niektóre rodzaje olówków automatycznych zaopatrzone sa w nasadki do ostrzenia, które jednak pomimo precyzyjnego wykonania nie spelniaja swego przeznaczenia, gdyz powoduja wystepowanie zbyt duzej zbieznosci zaostrzonej koncówki, jej szybkie stepienie lub latwosc zlamania.Znane sa tez ostrzalki podobne do temperówek do olówków, lecz zminiaturyzowane i dostosowane do ostrzenia wkladów grafitowych. Ostrzenie odbywa sie przez wprowadzenie wkladu do otworu ostrzalki i jej obracanie. Otwór ma ksztalt wydluzonego stozka ze szczelina wzdluzna do której przylega stalowy nozyk. Wada tych ostrzalek jest stosunkowo szybkie stepienie nozyka.Znany jest wreszcie przyrzad do ostrzenia olówków technicznych, którego korpus wyposazony jest w powierzchnie scierna w postaci stozka oraz w przegubowa prowadnice z otworem do wprowadzania olówka.Proces ostrzenia nastepuje poprzez ruch obrotowy koncówki olówka w prowadnicy wokól stozkowej powierz¬ chni sciernej. Wada tego przyrzadu jest skomplikowana konstrukcja, mozliwosc latwego uszkodzenia przegubo¬ wej prowadnicy oraz brak zabezpieczenia otworu wsypowego pylu grafitowego. Inna wada jest to, ze ksztalt koncówki zaostrzonego olówka stanowiacej w przyblizeniu bryle obrotowa nie pokrywa sie z osia olówka co stwarza koniecznosc czestego ostrzenia i mozliwosc lamania sie zaostrzonej koncówki, powierzchnia zas zaostrzonego fragmentu jest chropowata.2 83 263 Celem wynalazku jest unikniecie wymienionych wad i niedogodnosci, a wytyczonym do rozwiazania z^jadnieniem technicznym jest opracowanie prostego i niezawodnie dzialajacego przyrzadu do ostrzenia olówków technicznych spelniajacego ten cel.Istota wynalazku polega na wykonaniu przyrzadu skladajacego sie z kilku umocowanych rozlacznie na wspólnym dnie i usytuowanych wspólsrodkowo tulei cylindrycznych o róznych srednicach, z których jedna pokryta jest od wewnatrz filcowa warstwa wygladzajaca, a pozostale wymiennymi warstwami sciernymi o róznym uziarnieniu, przy czym przestrzen wewnatrz najmniejszej tulei cylindrycznej i pomiedzy tulejami stanowi zbiornik pylu graficznego, wszystkie zas tuleje nakryte sa wspólna pokrywa.Przedstawione rozwiazanie posiada szereg istotnych zalet. Przyrzad ma prosta, lekka, trwala i funkcjonalna konstrukcje. Umozliwia przeprowadzenie ostrzenia najpierw z grubsza a potem bardziej dokladnie przy pomocy poszczególnych warstw sciernych o róznym uziarnieniu, jak i zapewnia mozliwosc oczyszczenia z grafitu f wypolerowania zaostrzonej koncówki. Po naostrzeniu zapewnia uzyskanie przez wklad grafitowy korzystnego ksztaltu wydluzonego wrzeciona. Zapobiega skutecznie rozprzestrzenianiu sie pylu grafitowego. Ponadto przyrzad ten, co bylo niemozliwe w znanych dotychczas rozwiazaniach, pozwala równiez na ostrzenie ruchem pólobrotowym lub wahadlowym wkladów osadzonych w oprawie cyrkla lub zerownika, takze stalowych igiel umocowanych w nózce cyrkla lub zerownika.Przedmiot wynalazku uwidoczniony jest w przykladzie wykonania na zalaczonym rysunku, na którym fig. 1 przedstawia przyrzad do ostrzenia olówków technicznych w przekroju podluznym, fig. 2 — przyrzad — w przekroju poprzecznym, fig. 3 — rozciagniety zestaw poszczególnych elementów przyrzadu w widoku i czes¬ ciowym przekroju podluznym a fig. 4 — sposób poslugiwania sie przyrzadem.Przyrzad sklada sie z kilku umocowanych rozlacznie na wspólnym dnie 1 i usytuowanych wspólsrodkowo tulei cylindrycznych 2, 3, 4 o róznych srednicach. Tuleja cylindryczna 2 pokryta jest od wewnatrz filcowa warstwa wygladzajaca, a pozostale tuleje 3, 4 wymiennymi warstwami sciernymi 6 o róznym uziarnieniu.Przestrzen wewnatrz najmniejszej tulei 4 i pomiedzy tulejami 4 i 3 stanowi zbiornik pylu grafitowego. Wszystkie tuleje cylindryczne 2,3,4 nakryte sa wspólna pokrywa 7.Poslugiwanie sie przyrzadem wedlug wynalazku przedstawione jest ponizej.Przyrzad nalezy trzymac w reku w polozeniu pod katem okolo 45°. Po zdjeciu pokrywy 7, druga reka stosujac odpowiedni nacisk nalezy wykonywac ruch obrotowy wkladem grafitowym olówka automatycznego dookola osi tulei cylindrycznej 4, przy czym wskazane jest obracanie olówka wzgledem wlasnej osi w czasie prowadzenia go po powierzchni warstwy sciernej 6 wewnatrz cylindrycznej tulei. Wydzielajacy sie pyl grafitowy spada w dól gromadzac sie na powierzchni dna 1. Najpierw wklad grafitowy ostrzy sie z grubsza wewnatrz tulei 4, a nastepnie wceJu dokladniejszego i gladszego zaostrzenia nalezy przeprowadzic je wewnatrz kolejnej tulei ^cylindrycznej 3, której warstwa scierna 6 posiada drobniejsze uziarnienie. Dla wyczyszczenia wkladu z grafitu i wypolerowania prowadzi sie zakonczenie olówka po wewnetrznej powierzchni tulei 2 wylozonej filcowa warstwa wygladzajaca 5.Gdy po dluzszym czasie korzystania z przyrzadu warstwy scierne 6 ulegna pewnemu zuzyciu istnieje mozliwosc zamiany usytuowania dna 1 i pokrywy 7, co przedluzy okres eksploatacji przyrzadu. PL PL