Pierwszenstwo: Zgloszenie ogloszono: 30.05.1973 Opis patentowy opublikowano: 20.05.1976 83042 MKP E01c 19/10 Int. Cl2. E01C 19/10 Twórcawynalazku: Janusz Zawadzki Uprawniony z patentu tymczasowego: Instytut Badawczy Dróg i Mostów, Warszawa (Polska) Sposób wytwarzania wotaczarkach na goraco mas mineraI no-asfaltowych Przedmiotem wynalazku jest sposób wytwarzania wotaczarkach na goraco mas mineralno-asfaltowych, przeznaczonych w szczególnosci do budowy nawierzchni drogowych i lotniskowych.Pod pojeciem masy mineralno-asfaltowej rozumie sie mieszanke kruszywa mineralnego, z wypelniaczem lub bez wypelniacza, o odpowiednim dla danego rodzaju masy skladzie i uziarnieniu i otoczona optymalna iloscia asfaltu.Stosowany dotychczas sposób produkowania mas mineralno-asfaltowych polega na wstepnym dozowaniu na zimno poszczególnych skladników kruszywa mineralnego do bebna suszarki, wysuszeniu, rozsegregowaniu na sitach ! na frakcje i odwazeniu poszczególnych frakcji goracego kruszywa oraz zimnej maczki i roztopionego asfaltu w proporcjach ustalonych recepta i wymieszanie wszystkich skladników w mieszalniku. Wytworzona w mieszalniku otaczarki masa jest natychmiast wyladowywana na podstawiony samochód wotaczarkach starych typów o malej wydajnosci, lub wotaczarkach wiekszej wydajnosci jest zaladowywana przejsciowo do zbiornika goracej masy, lecz najczesciej malej pojemnosci. (np w Polsce - 5 ton wotaczarce SOKP 25 A lub 18 ton w otaczarce SOKP 50), skad nastepuje wyladowanie na podstawiony samochód.Dotychczasowy sposób postepowania nie uwzglednia dodatniego wplywu wygrzewania goracej masy zastosowanego w celowy sposób w scisle okreslonej temperaturze i czasie na wlasnosci masy mineralno-asfal¬ towej.Celem wynalazku jest podniesienie jakosci produkowanej masy, co charakteryzuje sie wzrostem wskaznika przyczepnosci lepiszcza asfaltowego do ziarn kruszywa o 10 -s- 20% bez koniecznosci zmiany podstawowej technologii produkcji, a tylko w wyniku zastosowania czasowego skladowania goracej masy.Sposób wedlug wynalazku polega na tym, ze wprowadza sie jako nieodzowny skladnik w technologii produkcji mas mineralno-asfaltowych wotaczarkach na goraco cykl wygrzewania wyprodukowanej masy trwajacy od 0,5 godz. do 1,5 godz. w ogrzewanych zbiornikach o pojemnosci odpowiednio przystosowanej w zaleznosci od wydajnosci otaczarki, przy czym, najkorzystniej jest stosowac 1 godzinny cykl wygrzewania goracej masy. W tym celu zbiornik gotowej masy powinien miec taka pojemnosc, aby przy równomiernym2 83042 wyladowywaniu masy na samochody, byl zapewniony 1 godzinny okres skladowania (wygrzewania) kazdego wyprodukowanego w mieszalniku zarobu masy.Przykladowo, otaczarka SOKP o wydajnosci 25 ton/godz., posiadajaca obecnie zbiornik gotowej masy o pojemnosci 5 ton, który musi byc oprózniany co 12 min, powinna byc wyposazona w ogrzewany zbiornik o pojemnosci co najmniej 25 ton. Analogicznie otaczarka o wydajnosci 50 ton powinna byc wyposazona takze w ogrzewany zbiornik gotowej masy o pojemnosci co najmniej 50 ton zamiast jak dotychczas 18 ton.Temperatura wygrzewania goracej masy powinna byc w granicach jak dla gotowej masy, zalecanej odnosna norma w zaleznosci od rodzaju uzytego asfatlu. Aby utrzymac temperature gotowej masy w zbiorniku w zalecanych granicach, konieczne jest zastosowanie izolacji termicznej i ogrzewania scian zbiornika zródlem ciepla. Ogrzewa¬ nie scian zbiornika moze byc elektryczne, olejowe, goracym powietrzem lub inne i powinno byc równomiernie bez powodowania miejscowego przegrzewania masy w zbiorniku.Proponowane usprawnienie technologiczne, wykorzystujac energie zwilzania cieklego asfaltu, powoduje polepszenie przyczepnosci asfaltu do kruszywa w wyniku adsorbowania asfaltu przez ziarna kruszywa i lepszej adhezji asfatlu do powierzchni materialu kamiennego po doprowadzeniu do calkowitego odparowania pozo¬ stalosci wody. W konsekwencji, uzyskuje sie wieksza odpornosc otoczonych ziarn mieszanki mineralnej na odmycie woda.Przyklad. Z masy betonu asfaltowego srednioziarnistego o strukturze czesciowo zamknietej wykonano w laboratorium trzy serie próbek, 0 = h = 10 cm, kazda seria po 6 szt. Masy, z której wykonano I serie próbek nie wygrzewano, mase z której wykonano II serie próbek wygrzewano w ciagu 1 godz. w temperaturze + 160°, mase III serii wygrzewano 2godz.Próbki w liczbie po 3 szt. z kazdej serii wlozono do kapieli wodnej na okres 4 dni, przy czym wciagu 32 (8 X 4) godz. temperatura wody wynosila + 50°C oraz wciagu 64 (16 X 4) godz. temperatura wody wynosila + 25°C. Nastepnie wszystkie próbki z kazdej serii poddano sciskaniu osiowemu z szybkoscia przesuwu tloka prasy 0,1 mm/sek w temperaturze+25°C.Wskaznik przyczepnosci obliczono wedlug nastepujacego wzoru: wp=Sr gdzie: Wp — wskaznik przyczepnosci <1,0 Rw — wytrzymalosc na sciskanie po zastosowaniu pielegnacji w wodzie w temperaturze +50°C R$ — wytrzymalosc próbki suchej na sciskanie (bez pielegnacji) Otrzymano nastepujace wyniki: Wielkosc ^ % wzrost Warunki wygrzewania próbek wskaznika przyczepnosci wskaznika przyczepnosci I seria Próbki bezwygrzewania 0,65 0 11 seria Próbki wygrzewane wciagu 1godziny 0,80 23% 111 seria Próbki wygrzewane w ciagu 2godzin 0,82 26% PL PL