Pierwszenstwo: 02.06.1972 (P. 155745) Zgloszenie ogloszono: 30.05.1973 Opis patentowy opublikowano: 31.12.1975 82071 KI. 84cf 11/00 MKP E02d 11/00 CZYTELNIA^ Ur-;.ed» Paktowego Twórca wynalazku: Tadeusz Gerlach Uprawniony z patentu tymczasowego: Politechnika Gdanska, Gdansk (Polska) Urzadzenie do wbijania i wyciagania z gruntu elementów dlugich Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do wbijania i wyciagania z gruntu elementów dlugich. Wynalazek dotyczy szczególnie urzadzen, w których bijak jest napedzany sprezonym powietrzem i jest przesterowywany do uderzen w dolne lub górne kowadlo, zaleznie od kierunku pracy urzadzenia.W znanych urzadzeniach tego rodzaju korpus uchwytu elementów dlugich jest polaczony z korpusem urzadzenia za pomoca gwintu, srub lub zlacz klinowych, wzglednie korpusy urzadzenia i uchwytu sa ze soba zlaczone i stanowia jedna calosc. Zlacza te, zwlaszcza w urzadzeniach ciezkiego typu, sa odpowiednio rozbudo¬ wane, co powieksza mase bierna urzadzenia, która przy kazdym uderzeniu bijaka jest rozpedzana, zmniejszajac w ten sposób efektywne dzialanie energii uderzenia bijaka na element dlugi. Ponadto sily bezwladnosci po¬ woduja powstawanie naprezen zmiennych w zlaczach, co prowadzi do ich szybkiego obluzowania i uszkodzenia lub gdy zlacza sa odpowiednio rozbudowane do trwalych odksztalcen uniemozliwiajacych demontaz urzadzenia w celu dokonania naprawy. Natomiast w urzadzeniach, w których korpusy urzadzenia i uchwytu stanowia ca¬ losc, w celu umozliwienia osadzenia bijaka sa stosowane dzielone tuleje prowadzace lub wystepuje dwudzielny bijak zlaczony za pomoca gwintu. Wymaga to z kolei stosowania dodatkowych srodków technicznych zabezpie¬ czajacych tuleje lub gwint bijaka przed obluzowaniem, wzglednie przed trwalym odksztalceniem zlacz.Celem wynalazku jest unikniecie tych niedogodnosci przez opracowanie urzadzenia, w którym zlacze korpusu uchwytu z korpusem urzadzenia jest podatne i samozaciskajace sie pod wplywem uderzen bijaka w obu kierunkach pracy urzadzenia. Cel ten zostal osiagniety zgodnie z wynalazkiem przez osadzenie w korpusie urza¬ dzenia miedzy dwoma podatnymi pierscieniami dwudzielnego korpusu uchwytu, wyposazonego wewnatrz w dol¬ ne kowadlo do wbijania i górne kowadlo do wyciagania i przechodzacego od strony dolnej w uchwyt, a od góry w tuleje prowadzaca bijak zakonczony odsadzeniem, przy czym zewnetrzna boczna powierzchnia korpusu uchwytu ma ksztalt dwóch stozków o wspólnej podstawie, na które sa nalozone odpowiednio dolny pierscien i górny pierscien o stozkach wewnetrznych, polaczone srubami dociskajacymi do siebie polówki korpusu uchwy¬ tu.Zastosowanie dwudzielnego korpusu uchwytu umozliwia stosowanie bijaka i tulei prowadzacych nie dzielo¬ nych, a osadzenie bijaka w urzadzeniu nie nastrecza wiekszych trudnosci, bowiem dzieki rozlaczalnosci polówek2 82 071 korpusu uchwytu bijak jest wprowadzony do urzadzenia od strony uchwytu. Polaczenie dwóch polówek kor¬ pusu uchwytu za pomoca dwóch pierscieni o stozkach wewnetrznych w skojarzeniu z osadzeniem tych piers'cieni miedzy dwoma pierscieniami podatnymi w korpusie urzadzenia, stanowi polaczenie podatne i samozaciskajace.Podczas pracy wbijania polówki korpusu uchwytu sa bowiem zaciskane pierscieniem stozkowym dolnym, a pod¬ czas pracy wyciagania z gruntu pierscieniem górnym, natomiast podatne pierscienie wstepnie sprezone przy montazu, uniemozliwiaja samoczynne obluzowanie sie pierscieni stozkowych i jednoczesnie mocuja podatnie korpus uchwytu w korpusie urzadzenia. Dzieki takiemu skojarzeniu srodków technicznych uzyskuje sie efekt techniczny w postaci trwalego zlacza o prostej konstrukcji i zmniejszonej masie biernej, co korzystnie zwieksza oddzialywanie energii uderzenia na wbijany element. Dodatkowa korzyscia techniczna urzadzenia wedlug wyna¬ lazku, wynikajaca z podatnosci polaczenia, jest znaczne zmniejszenie ujemnego oddzialywania sil bezwladnosci korpusu urzadzenia na jego prace.Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przykladzie wykonania na rysunku przedstawiajacym dolna czesc urzadzenja do wbijania i wyciagania z gruntu dlugich elementów w przekroju pionowym. W korpusie urza¬ dzenia 1 jest osadzony bijak 2 zakonczony odsadzeniem 3 i prowadzony w tulei prowadzacej 4. W dolnej czesci korpusu 1 jest osadzony miedzy dwoma podatnymi pierscieniami 5 i 6 dwudzielny korpus uchwytu 7, którego boczna powierzchnia ma ksztalt dwóch stozków 8 o wspólnej podstawie, na które sa nalozone dolny pierscien 9 i górny pierscien 10 o stozkach wewnetrznych przylegajacych do powierzchni stozków 8. Pierscienie 9 i 10 sa polaczone srubami 11 i dociskaja do siebie polówki korpusu uchwytu 7. Podatne pierscienie 5 i 6 sa wstepnie sprezone dociskiem srub 12 poprzez pierscien zaciskany 13. Korpus uchwytu 7 jest wyposazony w dolne ko¬ wadlo 14 i górne kowadlo 15. Podczas pracy wbijania w grunt elementu dlugiego 16 zamocowanego w uchwycie 17, bijak 2 uderza swoim odsadzeniem 3 w dolne kowadlo 14, a podczas pracy wyciagania w górne kowadlo 15. PL PL