Pierwszenstwo: Zgloszenie ogloszono: 01.08.1974 Opis patentowy opublikowano: 25.11.1975 82011 Ki. 62a3,47/02 MKP B64d 47/02 Twórcywynalazku: Tadeusz Cholewka, Tadeusz Radwanek, Kazimierz Pala Uprawniony z patentu tymczasowego: Dowództwo Wojsk Obrony Powietrznej Kraju, Warszawa (Polska) Uklad sygnalizacji ostrzegania Przedmiotem wynalazku jest uklad sygnalizacji ostrzegania zwlaszcza dla samolotów mysliwskich, slabosilnikowych, smiglowców lub innych srodków komunikacji o specjalnym przeznaczeniu.Dotychczas stosowane uklady sygnalizacji ostrzegania na samolotach pasazerskich, transportowych oraz innych srodkach komunikacji jak na przyklad smiglowce, samochody pogotowia, strazy pozarnej i inne, sa skonstruowane w oparciu o wysokonapieciowe uklady impulsowe zasilajace lampy lukowe lub elektryczne mechanizmy z lustrem odbijajaco maskujacym wirujacym wokól zarówki. Wada znanych ukladów jest to, ze posiadaja znaczny ciezar oraz duze rozmiary poszczególnych zespolów co wyklucza mozliwosc zastosowania ich na mysliwskich samolotach naddzwiekowych jak równiez na samolotach slabosilnikowych o niewielkich rozmiarach platowców oraz wysokim stopniu wypelnienia konstrukcji. W gre wchodzi równiez wzrost oporów aerodynamicznych oraz cienkie profile konstrukcji uniemozliwiajace montaz lamp lukowych lub elektrycznych mechanizmów w krawedziach natarcia stateczników pionowych.Celem wynalazku jest wyeliminowanie tych wad i niedogodnosci poprzez opracowanie takiego ukladu, który posiadalby maly ciezar male wymiary i mógl byc zastosowany na samolotach o niewielkich rozmiarach platowców. Cel ten osiagnieto w ukladzie wedlug wynalazku, którego istota polega na wykorzystaniu stalej czasu obwodu „RC" z podlaczonym równolegle do kondensatora C uzwojeniem przekaznika, który poprzez normalnie zwarte styki zasila obwód ,,RC" a poprzez styki normalnie rozwarte zalacza zasilanie lamp sygnalizacji ostrzegania. Takie rozwiazanie zagadnienia pozwala w bardzo prosty sposób uzyskac skuteczne impulsy swietlnej sygnalizacji ostrzegania o optymalnym czasie przerwy, swiecenia i powtarzania oraz mozliwosci podlaczenia dowolnej ilosci punktów swietlnych o dowolnej mocy.Rozwiazanie ukladu wedlug wynalazku pozwolilo opracowac sygnalizaq'e ostrzegania o malym ciezarze i malych rozmiarach poszczególnych zespolów oraz stosunkowo wysokiej niezawodnosci dzialania. Uklad wedlug wynalazku moze byc uzyty na samolotach o duzych predkosciach, malych rozmiarach platowców i duzym wypelnieniu konstrukcji, smiglowcach, jak równiez innych dowolnych srodkach wymagajacych stosowania sygnalizacji ostrzegania.Uklad wedlug wynalazku przedstawiony jest w przykladzie wykonania na rysunku bedacym jego schematem ideowym wedlug którego zostaje objasniony blizej. Jak pokazano na rysunku, obwód „RC" w postaci /2 82 011 rezystora Rx i kondensatora C jest zasilany pradem stalym o niskim napieciu poprzez normalnie zwarte styki a ib przekaznika 1, którego uzwojenie podlaczone jest równolegle do kondensatora C. Przy wystapieniu na kondensatorze C napiecia zadzialania przekaznika 1, rozwarciem styków a i b zostaje przerwane zasilanie obwodu „RC" i poprzez normalnie rozwarte styki a ie jest podane napiecie zasilania na lampy sygnalizacji ostrzegania. Kondensator C jest w tym czasie rozladowany poprzez rezystanqe, uzwojenie przekaznika 1, ponizej napiecia utrzymania przekaznika. Przekaznik 1 rozwiera styki a ie, lampy sygnalizacji ostrzegania gasna, zwiera styki a i b poprzez które nastepuje ponowne zasilanie obwodu „RC" i rozpoczecie kolejnego cyklu pracy ukladu.Uklad sygnalizatora ostrzegania moze byc zasilany bezposrednio z sieci pokladowej samolotu lub posrednio poprzez czujnik napieciowy w ukladzie rezystor R2 oraz uzwojenie przekaznika P2. Zastosowanie czujnika napieciowego upraszcza w pewnych przypadkach mo* Jaz sygnalizacji ostrzegania, gdyz umozliwia bezposrednie podlaczenie do obwodów zasilania swiatel nawigacyjnych.W przypadku potrzeby stosowania wiekszej ilosci lamp sygnalizacji ostrzegania na jednym obiekcie, lub lamp duzej mocy, lampy te moga byc zasilane posrednio poprzez stycznik silowy sterowany napieciem z zacisku C przekaznika PlB Uklad wedlug wynalazku wykonany wspólnie z czujnikiem napieciowym wazy 400 g i posiada wymiary 50 X 60 X 80 mm. Próby przeprowadzone na samolotach w czasie lotu wykazaly, ze uklad pracuje niezawodnie a sygnalizacja ostrzegania w przypadku wykorzystania jako lamp dwóch lotniczych armatur nawigacyjnych typu BANO—45 z czerwonym filtrem swietlnym, jest widoczna w czasie lotu w nocy w zwyklych warunkach atmosferycznych z odleglosci 15 km. PL PL