PL81805B1 - - Google Patents

Description

Zeliwo na kokilowe odlew-szczególnie cienkoscienne Przedmiotem wynalazku jest zeliwo na kokilowe odlewy, szczególnie na odlewy cienkoscienne.Odlewy kokilowe z zeliwa wrazliwe sa na zabielenia. Odlewy kokilowe ze znanych zeliw posiadaja zabielenia w postaci wydzielonego ledeburytu ewentualnie cementytu w warstwie przypowierzchniowej lub w calym przekroju odlewu, szczególnie w odlewach cienkosciennych. Powoduje to duza twardosc odlewów co utrudnia lub wrecz uniemozliwia dalsza ich obróbke skrawaniem. W zwiazku z powyzszym w zeliwnych odlewach kokiiowych w celu zlikwidowania zabielen konieczne jest stosowanie obróbki cieplnej. Przedluza to cykl produkcyjny wytwarzania odlewów kokiiowych oraz podnosi ich koszt wykonania. Ponadto obróbka cieplna, w przypadku skomplikowanych kokiiowych odlewów cienkosciennych, powoduje wypaczanie sie odlewów, pekanie itp. co prowadzi z kolei do obnizenia ich jakosci i zwiekszenia braków. Dla kokiiowych odlewów cienkosciennych zaleca sie podgrzewanie kokil do temperatury 350—450°C, oraz zwiekszenie sumy skladników grafityzujacych to jest wegla i krzemu w celu zmniejszenia wielkosci zabielenia. W wiekszosci przypadków nie uzyskuje sie zamierzonego efektu.Dotychczas znane zeliwa nie pozwalaja równiez na skrócenie cyklu odlewania poprzez intensywne chlodzenie kokil, na przyklad woda, zaraz po jej zalaniu cieklym zeliwem, poniewaz gwaltownie wzrasta wtedy wielkosc zabielenia odlewów. W obecnie stosowanych zeliwach na odlewy kokilowe nie mozna w pelni regulowac ich struktury warunkami pracy kokil, to jest temperatura podgrzania kokil, szybkosci ochladzania odlewu itp. Zadana strukture od lewów pozbawionych zabielen otrzymuje sie poprzez pracochlonna i kosztowna obróbke cieplna, w zwiazku z tym wlasnosci mechaniczne odlewów kokiiowych podawane sa wylacznie po obróbce cieplnej.Celem wynalazku jest zeliwo usuwajace te niedogodnosci. Zadanie techniczne wytyczone dla osiagniecia tego celu zostalo rozwiazane zgodnie z wynalazkiem w ten sposób, ze do znanego zeliwa o skladzie: C = 2,80-3^0%, Si = 0,00-0,90% Mn ^ 0,00-0,90%, S = 0,01-0,10% zostaje dodane aluminium w ilosci 2,50-4,00% oraz fosfor w ilosci 0,10-1,00%. 2eliwo stosowane na odlewy kokilowe wedlug wynalazku ma bardzo duza zdolnosc do wypelniania i odwzorowywania wneki koki I i oraz bardzo duza lejnosc, nie wykazuje zabielen i jest obrabialne takze przy2 81805 zawartosci w zeliwie pierwiastków stopowych: cyny<0,10%, miedzi <4,00%, chromu <0,25%, niklu <4,00%, antymonu <0,30%, molibdenu < 0,30%, wanadu <0,20%, tytanu <0,10% boru <0,01%. Dodatek fosforu w zeliwie wedlug wynalazku zwieksza lejnosc zeliwa oraz wydluza czas jego krzepniecia, co umozliwia znaczne obnizenie temperatury zalewania i powoduje zmniejszenie neprezen w odlewach oraz znaczne zwiekszenie trwa¬ losci koki li.Kokilowe odlewy szczególnie cienkoscienne z zeliwa wedlug wynalazku sa dokladne wymiarowo, posiadaja jednorodna strukture sa scisle i nie wykazuja porowatosci, nie zabielaja sie nawet przy bardzo szybkim ochladzaniu kokili, na przyklad woda zaraz po jej zalaniu cieklym zeliwem. Zastosowanie na odlewy kokilowe takiego zeliwa z uwagi na brak zabielen oraz zwiekszona lejnosc pozwala na zmniejszenie grubosci scian odfewów, a w zwiazku z tym ciezaru odlewów kokilowych, co daje duza swobode w projektowaniu odlewów.W zaleznosci od grubosci scianki odlewu oraz ustalonych warunków pracy kokili, to jest temperatury ;# podgrzania kokil, szybkosci ochladzania odlewu itp., struktura osnowy metalicznej moze byc: perlityczno-ferry- tyczna, perlityczna, austeniczno-perlityczno-banistyczna, austeniczno-banistyczna z grafitem platkowym o rozlo¬ zeniu równomiernym lub miedzydendrytycznym.Korzystne jest stosowanie nastepujacej technologii wytwarzania zeliwa wedlug wynalazku. Po roztopieniu wsadu w piecu elektrycznym o wylozeniu kwasnym oraz przegrzaniu cieklego zeliwa do temperatury 1350-1500°C usuwa sie zuzel z kapieli metalowej. Aluminium oraz zelazofosfor wprowadza sie bezposrednio ze wsadem lub po roztopieniu wsadu. Po przetrzymaniu zeliwa okolo 20 minut od chwili dodania aluminium oraz zelazofosforu usuwa sie zuzel i w temperaturze 1350-1500°C przeprowadza modyfikacje, na przyklad 0,2% CaSi28. W czasie 3-5 minut po przeprowadzeniu modyfikacji zalewa sie kokile podgrzane do temperatury 80-500°C.Wlasnosci mechaniczne zeliwa wedlug wynalazku, bez zastosowania obróbki cieplnej, w zaleznosci od skladu chemicznego zeliwa oraz srednicy odlewanego preta sa nastepujace: wytrzymalosc na rozciaganie Rm = 25-50 kG/mm2, wydluzenie AS = 0,5-3,0%, wytrzymalosc na sciskanie Rc = 100-150 kG/mm2 i twar¬ dosc H B = 180-360 kG/mm2. PL

Claims (1)

1. Zastrzezenie patentowe Zeliwo na kokilowe, odlewy szczególnie cienkoscienne, o skladzie: C = 2,80-3,80%, Si = 0,00-0,90%, Mn = 0,00-0,90%, S = 0,01-0,10%, znamienne tym, ze zawiera dodatkowo aluminium w ilosci 2,50-4,00% oraz fosfor w ilosci 0,10-1,00%. Prac. Poligraf. UP PRL Naklad 120 + 18 egz. Cena 10 zl PL