Pierwszenstwo: Zgloszenie ogloszono: 30.09.1973 Opis patentowy opublikowano: 15.10.1975 81704 KI. 30b, 21/05 MKP A61c 19/00 CZYTELNIA Urzedu Patentowego Twórcawynalazku: Henryk Pawlowski Uprawniony z patentu tymczasowego: Spóldzielnia Pracy Lekarsko-Specjalistyczna, Poznan (Polska) Urzadzenie odpylajace, zwlaszcza do szlifierek i polerek dentystycznych Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie odpylajace, zwlaszcza do szlifierek i polerek dentystycznych.Znane dotychczas urzadzenia odpylajace do polerek dentystycznych wyposazone sa w gardziel ssaca umieszczona w poblizu szczotki. Gardziel ssaca przechodzi dalej w przewód ssacy odprowadzajacy pyl na zewnatrz pomieszczenia. Wada tych urzadzen jest niedostateczny stopien odpylenia wynikajacy z trudnosci w doborze odpowiedniego ksztaltu gardzieli ssacej i jej wlasciwym umiejscowieniem, jak równiez w uzyskaniu odpowiednich predkosci powietrza w poszczególnych punktach odpylanej przestrzeni. Poniewaz szczotka wyrzu¬ ca pyl na calym swoim obwodzie w urzadzeniach tych do gardzieli ssacej wpadaja w zasadzie tylko te czastki pylu, które biegna w jej kierunku. Pozostale czastki pylu majace duza energie kinetyczna przebiegaja poprzez strumien csacego powietrza i rozchodza sie w przestrzeni powodujac zapylenie powietrza.Znane jest równiez „Urzadzenie wyciagowo-nawiewne do szlifierek dentystycznych" opisane przez W.Witkowskiego na str. 269-273 w dwumiesieczniku „Protetyka Stomatologiczna" wydanym przez Panstwowy Zaklad Wydawnictw Lekarskich w 1970 r, TomXX, nr 4. W urzadzeniu tym nad tarczowa szczotka umieszczony jest otwór ssacy urzadzenia odpylajacego, a w obudowie polerki, ponad otworem ssacym, wykonany jest otwór, przez który do obudowy dochodzi nawiewny strumien powietrza zdmuchujacy pyl w dól, w kierunku podlogi.Wada tego urzadzenia jest to, ze jak wyzej wyjasniono - do otworu ssacego dochodzi tylko czesc pylu. Wada jest równiez to, ze nawiew skierowany z góry w dól, choc zdmuchuje pyl z okolicy rak i twarzy obslugujacego, jednak zapyla pomieszczenie. Ponadto nawiew na mokre w czasie pracy rece niszczy skóre rak i moze spowodo¬ wac schorzenie. Dalsza wada jest to, ze zdmuchiwany w dól pyl zapyla obudowe, w której umieszczona jest polerka i przedostaje sie do wnetrza silnika elektrycznego przyspieszajac jego zuzycie. Zdmuchiwany w dól pyl zanieczyszcza ponadto pojemnik ze swiezym srodkiem poferowniczym umieszczonym w dolnej czesci obudowy polerki. Inna wada jest pogorszenie widocznosci na obrabiany przedmiot z uwagi na koniecznosc zastosowania przezroczystej oslony w przedniej czesci obudowy polerki dla kierowania nawiewnego strumienia powietrza w dól, na której to przezroczystej oslonie osadza sie czesc pylu.Celem wynalazku jest skuteczne wychwytywanie pylów polerowniczych z przestrzeni wokól.tarczowej szczotki polerowniczej polerek i szlifierek dentystycznych i odprowadzenie ich na zewnatrz pomieszczenia lub do2 81 704 osadnika pylu oraz polepszenie widocznosci obrabianego przedmiotu przez wyeliminowanie okularów ochronnych wzglednie przezroczystej oslony z przodu polerki, na których osadza sie pyl. Dalszym celem wynalazku jest poprawa higieny pracy przez wyeliminowanie silnego strumienia powietrza oplywajacego mokre rece obslugujacego jak równiez zwiekszenie zywotnosci polerki przez wyeliminowanie pylu z obudowy polerki, przedostajacego sie do silnika elektrycznego. Dla osiagniecia powyzszego celu postawiono zadanie skonstruowa¬ nia oslony wokól tarczowej szczotki polerki, w której pylom, odrywajacym sie od szczotki na jej obwodzie wskutek swojej energii kinetycznej, zmieni sie tor ich lotu i skieruje sie je do gardzieli wylotowej.Istota wynalazku polega na skonstruowaniu oslony, która za obrotowym narzedziem roboczym uksztalto¬ wana jest w komore pylowa. Górna sciana oslony usytuowana w poblizu najwyzszego wzniesienia narzedzia roboczego i dolna sciana oslony ustawione sa skosnie do góry pod nachyleniem zgodnym z kierunkiem ruchu najgestrzego strumienia czastek pylu wyzwalajacego sie w miejscu schodzenia narzedzia roboczego z obrabianego przedmiotu. Krawedz bocznej sciany oslony w górnej czesci, znajdujaca sie blisko obwodu narzedzia roboczego w dolnej czesci oddalona jest od obwodu narzedzia roboczego na odleglosc umozliwiajaca swobodna manipula¬ cje przy obróbce obrabianego przedmiotu. W górnej czesci komory pylowej, blisko narzedzia roboczego i górnej sciany oslony umieszczona jest komora cisnieniowa o szerokosci równej szerokosci oslony jak równiez kanalu odprowadzajacego pyl. W srodku swej dlugosci jest ona wyposazona w dysze o malym przekrójm, której wyldt skierowany jest w kierunku kanalu odprowadzajacego. Do górnej sciany oslony przymocowana jest waska oslona o szerokosci nieco wiekszej od szerokosci narzedzia roboczego, która opasuje to narzedzie w bliskiej odleglosci wzdluz okolo 1/4 jego obwodu w kierunku do przodu.Urzadzenie odpylajace wedlug wynalazku charakteryzuje sie bardzo wysokim stopniem odprowadzenia pylów, co jest korzystne przede wszystkim ze wzgledu na zdrowie pracowników obslugujacych polerke jak i pracujacych w tym samym pomieszczeniu, ale ponadto nie zanieczyszczaja swiezych srodków polerowniczych znajdujacych sie w pojemniku pod polerka. Ponadto pyly nie zapylaja elektrycznego silnika polerki, przez co przedluza sie jej zywotnosc.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przykladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedsta¬ wia schematycznie w widoku z boku urzadzenie odpylajace z odprowadzeniem pylu poza pomieszczenie, fig. 2 — w podobnym widoku urzadzenie odpylajace pracujace w obiegu zamknietym z odprowadzeniem pylu do osadnika. Nad tarczowa szczotka 1 w niewielkiej odleglosci od jej obwodu, równolegle do jej osi podluznej znajduje sie krawedz 2 górnej sciany 3 oslony 4. Sciana 3 przebiega dalej nieco ukosnie do góry i przechodzi dalej w górna sciane kanalu 5vodprowadzajacego pyl. Przekrój kanalu 5 rozszerza sie nieco w kierunku jego wylotu. Do konca kanalu 5 przykrecony jest wylotowy kanal 6. Pomiedzy kanalem 5 a kanalem 6 umieszczona jest siatka 7. Oslona 4, kanal 5 i kanal 6 maja jednakowa szerokosc, najlepiej równa srednicy szczotki 1.Przednia krawedz 8 bocznej sciany oslony 4 od strony przeciwnej do nie pokazanego na rysunku silnika polerki, poczawszy od krawedzi 2 przebiega lukowato w dól, przy czym odleglosc krawedzi 8 od obwodu szczotki 1 patrzac z boku jest mniejsza z góry i stopniowo zwieksza sie ku dolowi. U dolu krawedzi 8 przebiega poziomo do przodu i stanowi górna krawedz pojemnika 9 na material scierny. Odleglosc pomiedzy krawedzia 8 a szczotka jest tutaj tak duza, ze umozliwia swobodna manipulacje przy obróbce protezy 10 na szczotce 1. Pod szczotka 1 dno 11 pojemnika 9 wznosi sie ukosnie do góry w kierunku odprowadzajacego kanalu 5 przechodzac w dolna sciane 12 oslony 4. Odleglosc pomiedzy dolna sciana 12 a szczotka 1 dosc znacznie wzrasta w miare . zblizania sie dolnej sciany 12 do odprowadzajacego kanalu 5, dzieki czemu pomiedzy szczotka a odprowadzaja¬ cym kanalem 5 powstaje pylowa komora 13 o duzej objetosci, której górna sciana 3 i dolna sciana 12 usytuowane sa zasadniczo w kierunku ruchu czastek pylu odrywajacych sie od szczotki 1. Do górnej sciany 3 oslony 4 przymocowana jest waska oslona 14 o szerokosci nieco wiekszej od szerokosci szczotki 1. Oslona 14 opasuje w bliskiej odleglosci szczotke 1 w kierunku do przodu wzdluz okolo 1/4 jej obowdu. Pod górna sciana 3 oslony 4, wzdluz calej jej szerokosci i w malej odleglosci od jej krawedzi 2 umieszczona jest cisnieniowa komora 15 sprezonego powietrza wyposazona w otwór 16, przez który do komory 15 dochodzi sprezone powietrze za pomoca przewodu nie pokazanego na rysunku. W srodku komory 15 od strony odprowadzajacego kanalu 5 wykonana jest wylotowa dysza 17 majaca podluzna szczeline o malym przekroju przy czym górna scianka dyszy 17 znajduje sie w niewielkiej odleglosci od sciany 3. Dno 18 komory 15 jest pochylone w kierunku odprowadzajacego kanalu 5.Urzadzenie odpylajace wedlug wynalazku dziala w nastepujacy sposób: Pyl pochodzacy od srodków polerowniczych nakladanych na szczotke 1 i od obrabnianej protezy 10 wyrzucany jest przez schodzaca z protezy czesc szczotki 1 do pylowej komory 13. Biegnac w niej swobodnie dalej po swoim torze sily bezwladnosci czastki pylu dostaja sie pod dzialanie silnego strumienia powietrza wylatujacego pod cisnieniem81704 3 rozszerzajaca sie struga z dyszy 17, który przenosi czastki pylu dalej do odprowadzajacego kanalu 5 skad przez wylotowy kanal 6 wydostaja sie na zewnatrz pomieszczenia. Czesc czastek pylu wyzwalajaca sie ze szczotki w czasie jej dalszego biegu natrafia na dno 18 cisnieniowej komory 15, od której sie odbija i kieruje do komory 13, z której swoja energia kinetyczna jak równiez pod wplywem ssacego dzialania powstajacego od strumienia wydostajacego sie z dyszy 17 i pod wplywem tloczacego strumienia powietrza wytwarzanego przez szczotke 1, dostaje sie pod dzialanie strumienia wychodzacego z dyszy 17. Nieliczne pozostale czastki pylu odrywajace sie od szczotki w czasie jej dalszego biegu uderzaja o waska oslone 14 wskutek czego wytracaja swoja energie kinetyczna i sa zasysane w kierunku kanalu 5 przez podcisnienie panujace w tej okolicy, wytwarzane przez strumien powietrza wychodzacy z dyszy 17. W zastosowaniu odprowadzania pylów na zewnatrz pomieszczenia, powietrze do sprezarki pobiera sie równiez z zewnatrz.Odmiana urzadzenia wedlug wynalazku przedstawiona jest na fig. 2. Fig. 2 przedstawia urzadzenie odpyla¬ jace wedlug wynalazku zaopatrzone w osadnik pylu. Odprowadzajacy kanal 5 polaczony jest z osadnikiem 19, w którym na filtrze 20 osadza sie pyl, zas powietrze po sprezeniu przez sprezarke 21 przewodem 16 wraca do komory 15 z wyjatkiem tej ilosci, jaka zostala zassana przez strumien sprezonego powietrza z dyszy 17. Te czesc wypuszcza sie do atmosfery za pomoca osadzonego na przewodzie 16 zaworu 22. Przy malych instalacjach odpylajacych jako zródlo sprezonego powietrza moze byc wykorzystany odkurzacz domowy. Zadaniem siatki 7 jest zatrzymanie protezy 10 w razie wypuszczenia jej z reki i wyrzucenia przez szczotke 1. PL PL