PL81634B1 - - Google Patents

Description

Uprawniony z patentu: Bau-Stahlgewebe GmbH, Diisseldorf-Oberkassel (Republika Federalna Niemiec) Sposób ciagle) obróbki cieplnej pretów ze stali konstrukcyjnych niskoweglowych Przedmiotem wynalazku jest sposób ciaglej ob¬ róbki cieplnej pretów ze stali konstrukcyjnych niskoweglowych, zawierajacych makaimum 0,28% wegla i maksimum 1,8% manganu, przez ich in¬ dukcyjne nagrzewanie a nastepnie1 wodne chlo¬ dzenie, czyli hartowanie, celem nadania im lep¬ szych wlasnosci mechanicznych, zwlaszcza sprezy¬ stych.Wiadomo, ze wlasnosci mechaniczne stali kon¬ strukcyjnych niestopowych, poza obróbka cieplna i przeróbka plastyczna na zimno zaleza glównie od procentowej zawartosci wegla, przy czym ze wzrostem wegla wzrasta wytrzymalosc tej stali a zmniejsza sie jej plastycznosc i wydluzenie.Dotychczas bylo ogólnie przyjete, ze wlasnosci mechaniczne stali konstrukcyjnych niestopowych mozna polepszac droga obróbki cieplnej tylko w tych przypadkach, jezeli stale te zawieraly nie mniej niz 0,30% wegla, przy czym wiadomo bylo, ze równoczesnie z polepszeniem wlasnosci mecha¬ nicznych wyrobów z tych stali, pogarszaly sie ich wlasnosci spawalnicze.. Wprawdzie próbowano droga obróbki cieplnej polepszac wlasnosci mechaniczne wyrobów ze stali konstrukcyjnej niestopowej o zawartosci 0,18% we¬ gla przez hartowanie ich w wodzie bezposrednio z temperatury walcowania.Jednakze okazalo sie, ze poza znanym zmniejsze1- niem sie plastycznosci tych wyrobów ich wlasno¬ sci mechaniczne takie jak twardosc, wytrzymalosc 10 15 20 30 2 na rozerwanie i sprezystosc byly niejednakowe w róznych miejscach objetosci a wiec posiadaly dosc istotne wady.Próbowano równiez drut walcowany na zimno z tego samego gatunku stali o srednicy od 2 do 8 mm obrabiac cieplnie w warunkach laboratoryj¬ nych, przy czym drut ten nagrzewano indukcyjnie do wysokiej temperatury a nastepnie chlodzono w wodzie. Okazalo sie, ze i w tym przypadku ze wzrostem temperatury hartowania wzrastala wy¬ trzymalosc drutu kosztem jego wlasnosci wydlu- zeniowych, co równiez bylo istotna wada. Z tego tez powodu dalszych badan zaniechano i sposób ten nigdy nie byl stosowany na skale przemyslo¬ wa.Znany jest takze z austriackiego opisu patento¬ wej nr 281089 sposób hartowania przedmiotów na wskros ze stali o zawartosci wegla od 0,10 do 0,23%, przy czym zgodnie z tym sposobem przed¬ mioty sa najpierw nagrzewane przy pomocy pal¬ ników gazowo-tlenowych lub indukcyjnie a na¬ stepnie chlodzone natryskiem wodnym, przy .pred¬ kosci posuwu przedmiotu od 100 do 200 mm/min.Obróbka ta powoduje wzrost twardosci tylko strefy przypowierzchniowej przedmiotu, przy czym róz¬ nice miedzy twardoscia tej strefy a rdzeniem przedmiotu wyrównuje sie droga odpuszczania cieplnego.Niedogodnoscia tych znanych sposobów jest to, ze powoduja on© zwiekszenie jednego rodzaju 816343 81634 4 wlasnosci mechanicznych przedmiotów kosztem ob¬ nizania wlasnosci rodzaju innego jak np. wydlu¬ zenia. rozpoczyna sie wtedy gdy strefa przypowierzchnio¬ wa ma wyzsza temperature od 550°C.Ze znanych czynników chlodzacych zaleca sie natrysk wodny pod cisnieniem 3—5 aitim. Ko¬ rzystnie jest gdy zuzycie na ten cel wody wynosi od 6 do 10 litrów na kilogram stali.Dla podwyzszenia wlasnosci wytrzymalosciowych (Rm, Re) przy zachowaniu a nawet polepszeniu wlasnosci wydluzeniowych, strefe przypowierz¬ chniowa przedmiotu nagrzewa sie do temperatury od 800 do 950°C i chlodzi sie natryskiem wodnym gdy rdzen przedmiotu osiagnie temperature 800°C przy obnizeniu temperatury strefy przypowierz¬ chniowej nie mniej niz do 700°C. Srednia pred¬ kosc chlodzenia wynosi 850°C/sek przy zuzyciu wody od 10 do 13 l/kg stali o cisnieniu od 7 do 12 atm.Dla zwiekszenia granicy sprezystosci, jak i gra¬ nicy pelzania, korzystnie jest po zahartowaniu sto¬ sowac obróbke cieplna w temperaturze 100—380°C, przewaznie w 340°C, z przystankami chlodzenia wynoszacymi rzedu od 20 do 30 minut.Prety poddawane obróbce cieplnej sposobem wedlug wynalazku maja przewaznie srednice 4— 36 mm.Szczególne znaczenie i korzysci ma obróbka ciep¬ lna wedlug wynalazku w zastosowaniu do walco¬ wanych na zimno prejtów ze stali konstrukcyjnej, zwlaszcza ze stali zbrojeniowej, zwlaszcza dla pre¬ tów, na spawane maty ze stali konstrukcyjnej.Zawartosc krzemu w tej stali wynosi maksimum 0,5%, a manganu 0,8%.Dla podwyzszenia wydluzenia A10, Ar przy prak¬ tycznym zachowaniu, lufo nawet podwyzszeniu wlas¬ nosci wytrzymalosciowych, celowym jest prowa¬ dzic hartowanie krótko przed osiagnieciem przez rdzen przedmiotu temperatury rekrystalizacji, ko¬ rzystnie 450—550°C i przy temperaturze strefy przypowierzchniowej powyzej Ar4.Hartowanie strefy przypowierzchniowej konczy sie wtedy przewaznie ponizej temperatury rekry¬ stalizacji, to jest okolo 200°C. Po ochlodzeniu po¬ wierzchni do tej temperatury, dalsze wyrównanie temperatury zachodzi na powietrzu, przy* czym naprezenia strefy przypowierzchniowej nieco ma¬ leja na skutek przenikajacego przez nia ciepla z obszaru rdzenia.Szczególna zaleta sposobu wedlug wynalazku jest to, ze nie stosujac hartowania na wskros, uzyskuje sie w przypadku wyrobów zimnowalcowanych o stopniu zgniotu wynoszacym okolo 36% ze stali kon¬ strukcyjnej niskoweglowej niestopowej polepszenia wlasnosci wytrzymalosciowych przy zachowaniu a nawet polepszeniu wlasnosci wydluzeniowych i na odwrót — uzyskuje sie polepszenie wlasnosci wydluzeniowych, przy zachowaniu a nawet polep«- szeniu wlasnosci wytrzymalosciowych. Jest to efekt nieoczekiwany wobec dotychczasowego pogladu fachowców na to zagadnienie, których zdaniem w przypadku wyrobów z tego gatunku stali, wlasno^ sci wytrzymalosciowe droga obróbki cieplnej moz¬ na bylo zwiekszac tylko kosztem obnizenia wlas¬ nosci wydluzeniowych i odwrotnie. ¦'¦-.¦¦¦ .-<¦" ¦;:; Przy indukcyjnym nagrzewaniu stalow^chi,Wy¬ robów glebokosc nagrzanej strefypn3^awaefc&- Celem wynalazku jest opracowanie takiego spo¬ sobu obróbki cieplnej pretów ze stali konstruk¬ cyjnych niskoweglowych, który to sposób bedzie zapewnial polepszenie wlasnosci mechanicznych, zwlaszcza sprezystych tych pretów bez jednoczes¬ nego pomniejszania ich wlasnosci wydluzeniowych.Zgodnie z wynalazkiem cel ten osiagnieto dzie¬ ki temu, ze stal poddawana obróbce cieplnej prze¬ rabia sie najpierw plastycznie na zimno ze stop¬ niem zgniotu od 10 do 70%, a nastepnie strefe przypowierzchniowa przedmiotu wykonanego z tej stali nagrzewa sie* indukcyjnie do temperatury od 600 do 1300°C, przy czym gestosc pradu i jego cze¬ stotliwosc reguluje §ie tak aby rdzen tego przed¬ miotu na skutek przenikania ciepla nagrzewal sie z szybkoscia od 10ft do 300°C/sek. w zakresie tem¬ peratur od 450°C do krzywej Ac8 na wykresie zelazo-wegiel.W momencie gdy temperatury strefy przypo¬ wierzchniowej i rdzenia zaczynaja sie wyrówny¬ wac, to znaczy gdy rdzen osiaga temperature 450°C, a temperatura strefy przypowierzchniowej spadnie do 550°C, nagrzany' przedmiot szybko sie chlodzi natryskiem wodnym.Obróbke cieplna przeprowadza sie korzystnie na stalach o zawartosci wegla od 0,06 do 0,20%, przy czym stale te zawieraja zwykle ilosci dodatków w postaci krzemu, manganu i innych wystepuja¬ cych w wyiskowyitrzymalosciowych stalach kon¬ strukcyjnych.Gdy stopien przeróbki plastycznej stali wynosi od 20 do 45% wówczas rdzen przedmiotu nagrzewa sie ze srednia predkoscia 700°C/sek, przy czym predkosc te wylicza sie dzielac zadana maksymal¬ na temperature rdzenia przez, calkowity czas na¬ grzewania. Sposób obróbki cieplnej wedlug wy¬ nalazku stosuje sie korzystnie dla niestopowych stali o zawartosci 0,06 — 0,26% wegla przy zwy¬ klych dla tego gatunku stali ilosciach manganu i krzemu.^ Celem nadania przedmiotowi korzystnych wlas¬ nosci wydluzeniowych (A10, Ar), przy nie zmienio¬ nych a nawet polepszonych wlasnosciach wytrzy¬ malosciowych, strefe przepowierzchniowa tego przedmiotu nagrzewa sie do temperatury co naj¬ mniej 700°C i utrzymuje sie ta temperature, az rdzen osiagnie' temperature 600°C dopiero wów¬ czas sie chlodzi. Gdy zas strefe przypowierzchnio¬ wa nagrzewa sie do temperatury nieco wyzszej od Ar8 wówczas przedmiot chlodzi sie, gdy jego rdzen osiagnie temperature od 600 do 750°C. Chlo¬ dzenie zarówno w pierwszym jak i w drugim przypadku przeprowadza sie natryskiem wodnym z srednia predkoscia obnizania temperatury 800°C /sek. Podana srednia wartosci szybkosci chlodze¬ nia odnosi sie do odstepu czasu, w którym powie¬ rzchnia zostaje ochlodzona do temperatury poni¬ zej 150°C.Na poczatku hartowania chlodzenie odbywa sie ze znacznie wieksza predkoscia i wynosi od 1200 do 1500°C/sek, przy czym poczatek hartowania '5 81634 6 chniowej zalezy od czestotliwosci i gestosci pradu elektrycznego, od sprawnosci urzadzenia oraz od czasu przebywania przedmiotu w strefie nagrzewa¬ nia. Im te parametry sa wieksze tym wieksza gle¬ bokosc nagrzanej strefy przypowierzchniowej. Ge¬ stosc pradu ustala sie w zaleznosci od tego jaka chce sie otrzymac temperature na calym poprzecz¬ nym przekroju przedmiotu po wyrównaniu sie temperatur miedzy strefa przypowierzchniowa a rdzeniem przedmiotu.Sposób wedlug wynalazku stosuje sie dla dlu¬ gich wyrobów stalowych posiadajacych jednakowy przekrój poprzeczny i jednakowy ksztalt powierz¬ chni; szczególnie zas dla pretów przeznaczonych do zbrojenia betonu. Tak obrobione cieplnie pre¬ ty stalowe zwiekszaja wytrzymalosc i stopien bez¬ pieczenstwa konstrukcji budowlanych.Szczególna zaleta pretów o wlasnosciach wydlu- zeniowych nadanych im sposobem wedlug wyna¬ lazku jest to, ze swobodnie zbrojone tymi pretami konstrukcje zespolów budowlanych wykazuja sto¬ sunkowo duzy stopien bezpieczenstwa, podczas gdy prety o nadanych im sposobem wedlug wynalazku wlasnosciach wytrzymalosciowych nadaja sie zwla¬ szcza do zbrojenia konstrukcji wstepnie naprezo¬ nych. Ponadto wlasnosci mechaniczne tych pretów sa tak trwale, ze nie zmieniaja sie nawet wtedy gdy te prety sa ze soba laczone przy pomocy zgrze¬ wania.Dla lepszego zrozumienia istoty wynalazku spo¬ rzadzono wykres nagrzewania preta o srednicy 8 mm, którego strefa przypowierzchniowa w opar¬ ciu o okreslona czestotliwosc pradu jest wstepnie nagrzana do glebokosci 0,8 mm. Na wykresie tym przedstawiono dwie krzywe w ukladzie czas-tem- peratura, przy czym krzywa pierwsza przedstawia przebieg nagrzewania strefy przypowierzchniowej preta a krzywa druga — przebieg nagrzewania jego rdzenia. Punkt Tos oznacza czas i temperature, przy których pret opuszcza strefe bezposredniego nagrzewania, czyli strefe wzbudnika, puakt Tjk oz¬ nacza temperature rdzenia preta w czasie ti, punkt T8s oznacza temperature strefy przypowierzchnio¬ wej preta w czasie t3.Przedzial czasu A t jest tak zwanym obszarem wyrównywania temperatur, w którym nalezy sto¬ sowac chlodzenie nagrzanego preta. Czas t2 jest czasem, "w którym nastapilo wyrównanie tempe¬ ratury strefy przypowierzchniowej preta- z tempe¬ ratura jego ridzenia. Wykres nie uwzglednia tem¬ peratury -preta w czasie chlodzenia go woda. Dla dotrzymania dolnej granicy czasu ti konieczne jest, aby temperatura rdzenia byla wyzsza od Tlk (450°C), zas dla dotrzymania górnej granicy czasu t8 tem¬ peratura warstwy zewnetrznej preta nie moze byc nizsza od T^.Przytoczone wartosci temperatury przedstawiaja warunki graniczne dla strefy przypowierzchniowej i rdzenia. Przy wyjatkowo szybkim nagrzewaniu i chlodzeniu preta, zróznicowane wartosci tempera¬ tury strefy przypowierzchniowej i rdzenia moga odchylac sie od nich, to znaczy na przyklad w chwili t=t2 moga byc wyzsze.Miedzy teoretycznym przebiegiem krzywych przedstawiajacych temperatury strefy przypowierz¬ chniowej i rdzenia a krzywymi praktycznymi moze wystapic odchylka wskutek tego, ze w programie obliczeniowym nie zostaly uwzglednione straty na wypromieniowanie ciepla do atmosfery po wyjsciu 5 preta ze wzbudnika. Przedstawione na wykresie krzywe sa krzywymi praktycznymi sporzadzonymi w oparciu o pomiary temperatury preta za pomo¬ ca monochromatycznego pirometru optycznego.W praktyce, górne granice czasu nie sa brane pod uwage; wielkosci te sluza jedynie do okresla¬ nia górnej granicy chwili, w której rozpoczyna sie chlodzenie preta w wodzie. Najkorzystniej, gdy chwila ta jest • punkt, w którym przecinaja sie obie krzywe nagrzewania. Punkt przeciecia sie tych krzywych mozna wyznaczyc praktycznie za pomo¬ ca monochromatycznego pirometru optycznego, gdyz po wyrównaniu sie temperatur strefy przypowierz¬ chniowej i rdzenia preta, spadek temperatury strefy przypowierzchniowej zachodzi znacznie wol¬ niej niz poprzednio.W sposobie wedlug wynalazku, nastepnie nagrze¬ wa sie strefe przypowierzchniowa do temperatury 600—1300°C, zakladajac, ze doprowadzone do strefy przypowierzchniowej cieplo spowoduje nagrzanie rdzenia srednio z szybkoscia 100°C/sek., korzyst¬ nie co najmniej 300°C/sek., do temperatury miedzy 450°C a Ac3.Wedlug istotnej cechy znamiennej glównego za¬ strzezenia patentowego, rdzen preta powinien byc nagrzany z szybkoscia przynajmniej 100°C/sek., ko¬ rzystnie jednak z szybkoscia 300°C/sek. do tempe¬ ratury lezacej pomiedzy 450°C i Ac8. Jak wynika z nizej podanych przykladów uwaza sie jako ko¬ rzystna temperature rdzenia 700°C. Z korzystnych szybkosci nagrzewania wynoszacych 300°C/sek i temperatury rdzenia 700°C wylicza sie, ze od wejscia preta do cewki az do chwili schlodzenia woda uplywaja 2,33 sek. Na podstawie podanych warunków wyjsciowych i srednicy preta 8 mm wylicza sie, ze dla czasu przebywania tego preta w cewce równego 1,3 sek. nalezy zastosowac cze¬ stotliwosc pradu 485 kHz a jego gestosc 850 W/cm2.Równie dobrze mozna uzyskac te same wyniki przy mniejszej czestotliwosci pradu (wieksza glebokosc strefy przypowierzchniowej) i przy mniejszej jego gestosci. Mozna na przyklad nagrzewac w cewce bardzo cienka, w stosunku do objetosci rdzenia, strefe preta do bardzo wysokiej temperatury albo bardzo gruba strefe preta do temperatury niewiele rózniacej sie (100—200°C) od temperatury..wyste¬ pujacej w momencie t=t2.Jak pokazuje pierwszy nizej podany przyklad zastosowania przedmiotu wynalazku uzyskuje sie przy obróbce cieplnej wedlug wynalazku zwiek¬ szenie wytrzymalosci przy bardzo duzym. zwieksze¬ niu sprezystosci. W tabeli 1 sa podane dane wyj¬ sciowe oraz uzyskane wyniki koncowe. Jako wskaz¬ nik podano w pierwszej kolumnie temperature, do której byla nagrzewana przez krótki czas powloka preta.Jak widac, najwiekszy wzrost wydluzenia z 8 na 15% przy wzroscie wytrzymalosci na rozciaga¬ nie z 60 kG/mm2 na 67,7 kG/mm2 wystepuje przy nagrzaniu zewnetrznej powloki do 9Ó0°C. Jak to doswiadczenie wykazuje, udaje sie przez zastoso- ii 20 25 30 35 40 45 56 55 6081634 8 Tabela 1 Material wyjsciowy stal betonowa, niestopowa, niskoweglowa (0,12% wegla), srednica preta 6,5 mm, wskaznik odksztalcenia na zimno 35%.Nagrzewanie zewnetrznej powloki • w °c 1 (Material wyjsciowy 800° C 900°C | 1000°C Wytrzymalosc na rozciaga¬ nie 8 B KG/mm* 60,0 64,7 67,7 72,0 Granica plastycz¬ nosci Ós KG/mm* 55,0 /56.0 66,5 * 56,0 Wydluzenie 8 10 w % 8% 13% 15% 11% | wanie obróbki cieplnej wedlug wynalazku, wbrew znanemu stanowi techniki, przelamac w zimnowal¬ cowanym materiale wyjsciowym znana zasade przeciwienstw miedzy wlasnosciami wytrzymalo¬ sciowymi a wlasnosciami sprezystymi. Istotnym jest to, ze przy zastosowaniu sposobu wedlug wy¬ nalazku nie przedsiewzieto jakiegokolwiek zasad¬ niczego ulepszenia cieplnego. W rdzeniu nie po¬ winna wystepowac jakakolwiek przemiana fazo¬ wa (a — y — «)• Na tabelach 2 i 3 sa podane wyniki doswiad¬ czen z pretami o srednicach 6 mm, wzglednie 12 mm, przy czym warunki doswiadczen sa nizej podane.Stan wyjsciowy A Przeróbka plastyczna na zimno 36% Sklad chemiczny stali 0,19% C, 0,16% Si, 0,61% Mn czas przebywania preta w cewce= 1 sek; Calkowity czas nagrzewania preta az do poczatku chlodzenia =2 sek; Intensywnosc schladzania: woda o cisnieniu 4 at. i zuzyciu 8 l/kg stali; czas chlodzenia 0,5 sek. chlo¬ dzenie przeprowadzone w momencie t=t2 wedlug wykresu.Tabela 2 (0 6 mm) T °C dla t=t* 1 A 650 700 | 750 Wytrzymalosc na rozciaga¬ nie 8B KG/mm* 2 61,4 66,0 60,0 70,0 Granica plastycz - nosci fts KG/mm* 1 3 55,0 58,6 51,5 42,0 Wydluze - nie 510 % 4 8,3 13,7 15,2 10,0 Wydluze - nie równo - mierne *g % 5 4,0 7,3 13,0 5,7 | 15 Jak widac z tabeli 2 wystepuje powazne, w sto¬ sunku do zimnowalcowanego stanu wyjsciowego, szczególnie przy korzystnej temperaturze schla¬ dzania 700°C, podwyzszenie wlasnosci sprezystych przy dobrych wlasnosciach wytrzymalosciowych.Ale równiez przy temperaturach wyjsciowych niz¬ szych lub wyzszych o 50°C od temperatur wyka¬ zanych w tabeli wystepuja wlasnosci mechaniczne, które znacznie przekraczaja znany stan techniki.W pretach o wiekiszych przekrojach korzystna temperatura schladzania w momencie t=t2 lezy 30 40 45 50 55 60 nizej niz przy precie o srednicy 6 mm (70Q°C) a mianowicie przy opisanym w tabeli 3 precie o sred¬ nicy 12 mm wynosi ona 650°C.Prety o nizszej zawartosci wegla nalezy nagrze¬ wac do odpowiednio wyzszej temperatury a pre¬ ty o wyzszej zawartosci wegla — do temperatury odpowiednio nizszej. Wynika z tego ze tempera¬ tura nagrzewania pretów jest odwrotnie proporcjo¬ nalna do zawartosci wegla w stali z której sa wy¬ konane prety.Szczególne zalety pretów zbrójeniawyeh obro¬ bionych cieplnie wedlug wynalazku polegaja na tym, ze przy zastosowaniu pretów o wysokich wlas¬ nosciach sprezystych budynki o slabym uzbrojeniu odznaczaja sie znacznie wyzszym stopniem bez¬ pieczenstwa. Ponadto, istotnym jest, ze szczególnie przy gatunkach stali o niskiej zawartosci wegla uzyskane wedlug wynalazku wlasnosci materialu nie ulegaja zmianie w przypadku ich laczenia przy pomocy zgrzewania oporowego. Doswiadczenia prze¬ prowadzono na skrzyzowaniach pretów stalowej maty budowlanej. Badanie najmniejszej sily sci¬ najacej w próbie na scinanie (S=0,3X8 0,2X po¬ wierzchnia przekroju preta wyjsciowego) dalo wy¬ magane wartosci wytrzymalosci na scinanie. PL PL PL

Claims (7)

1. Zastrzezenia patentowe 1. Sposób ciaglej obróbki cieplnej pretów ze stali konstrukcyjnej niskoweglowej o zawartosci max. 0,26% wegla i max. 1,8% manganu przez zastoso¬ wanie szybkiego nagrzewania indukcyjnego a na¬ stepnie chlodzenia, znamienny tym, ze nagrzewa sie znanym sposobem zewnetrzna warstwe preta do temperatury od 600°C do 1300°C, nastepnie doplyw ciepla do preta jest wstrzymany i oczekuje sie az na skutek przenikania ciepla rdzen preta osiagnie temperature nizsza od temperatury przemiany fa¬ zowej (a—y — «) to jest temperature zawierajaca sie w granicach od 450°C do Ac3, przy spadku temperatury warstwy zewnetrznej do 550°C, a na¬ stepnie pret poddaje sie chlodzeniu.

2. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze przed obróbka cieplna prety poddaje sie przeróbce plastycznej na zimno o stopniu zgniotu wynosza¬ cym od 30 do 50%.

3. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze zewnetrzna warstwe preta nagrzewa sie z przeciet¬ na szybkoscia wynoszaca 700°C na sekunde.

4. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze chlodzenie preta odbywa sie w momencie, gdy ros¬ naca temperatura rdzenia preta wyrówna sie z malejaca temperatura zewnetrznej warstwy tego preta.

5. Sposób wedlug zastrz. 1 do 3, znamienny tym, ze zewnetrzna warstwe preta nagrzewa sie do tem¬ peratury co najmniej 700°C a jego rdzen do tem¬ peratury zawartej miedzy 600 i 750°C, przy czym gdy temperatura zewnetrznej warstwy preta jest nieco wyzsza od Ar3, szczególnie gdy ona wynosi od 600 do 750°C, wówczas pret poddaje sie chlodze¬ niu woda z szybkoscia obnizania temperatury co najmniej 800°C/sek.

6. Sposób wedlug zastrz. od 1 do 7, znamienny tym, ze dla podwyzszenia wlasnosci sprezystych81634 9 przy zachowaniu a nawet polepszeniu wlasnosci wytrzymalosciowych, pret poddaje sie chlodzeniu w momencie, gdy temperatura jego rdzenia równa sie temperaturze regeneracji krysztalów a korzy- 10 stwy przypowierzchniowej wynoszacej powyzej tem¬ peratury Ar3.

7. Sposób wedlug zastrz. 8, znamienny tym, ze chlodzenie preta konczy sie gdy temperatura jego stnie, gdy wynosi 550°C, przy temperaturze war- 5 warstwy przypowierzchniowej osiaga 200°C. Tabela 3 (0 12 mm) T °C dla t = t2 A 650 700 Wytrzymalosc na rozciaganie K g /mm* 60 66 60,5 Granica piasty cznosci ss kg/mm2 55 52,5 49,0 Wydluzenie 210 10% 8,6 17,2 14,4 Wydluzenie 8g % 4,9 13,6 11,0 Twardosc Vickersa Powloka 212 260 270 Rdzen 252 248 226 (81634 BLtk 3129/75 r. 115 egz. A4 Cena 10 zl PL PL PL