PL81354B1 - - Google Patents

Description

Uprawniony z patentu: Huck-Manufacturing Company, Detroit (Stany Zjednoczone Ameryki) Zlacze konstrukcyjne oraz sposób jego wytwarzania Przedmiotem wynalazku jest zestaw konstrukcyjny i element zlaczny do jego wykonania. Ponadto przed¬ miotem wynalazku jest sposób wytwarzania takiego zestawu konstrukcyjnego z pewnej liczby laczonych na zakladke elementów majacych osiowe otwory, sluzace do przewlekania srodków laczacych, zawierajacych srube lub trzpien, oraz nakretke i tulejke, wykonana z bardziej miekkiego materialu niz nakretka. Na srube zlacza dziala duza sila rozciagajaca.Tego rodzaju zlacza znane sa z opisu patentowego USA nr 3.421.562. Przedmiot wynalazku dotyczy takich zlacz, w których równiez stosuje sie duza sile zaciskania jednak w odróznieniu od zlaczy znanego typu, uzyskuje sie zwiekszona zywotnosc elementów zaciskajacych.Okreslenia rozciaganie szczatkowe, rozciaganie ustalone, obciazenie i sila zaciskajaca sa uzyte w niniejszym opisie dla okreslenia wielkosci rozciagania w trzpieniu lub srubie zlacza, za pomoca którego wykonano zestaw konstrukcyjny i które to zlacze w tym zestawie pozostaje. Rozciaganie szczatkowe jest przyczyna takiej korzysci, ze sztywne i napiete zlacze jest przystosowane do wytrzymywania wiekszych obciazen rozciagajacych bez znisz¬ czenia.Zlacze wedlug wynalazku zawiera srube lub trzpien, nakretke i tulejke. Nakretka jest najkorzystniej konwencjonalna wielorowkowa o znormalizowanej twardosci. Tulejka jest wykonana z materialu bardziej miek¬ kiego niz nakretka i sruba. Sruba jest umieszczona w otworach laczonych elementów, przy czym jej gwintowany koniec wystaje poza powierzchnie tych elementów. Gwint nakretki jest utworzony najkorzystniej ze wzdluznych karbów, które sluza do blokowania przy uzyskaniu duzego momentu rozruchowego pomiedzy trzpieniem i tulej¬ ka. Tulejka jest nalozona na srube az do oporu o powierzchnie laczonego elementu i znajduje sie na gwintowanej czesci sruby. Gwintowana nakretka jest zaopatrzona na czesci przylegajacej do tulejki w karby. Nakretka ma ksztalt szesciokatny, przy czym srednica zewnetrzna tulejki jest taka sama jak srednica nakretki.Sposób wytwarzania zlacza wedlug wynalazku polega na nakrecaniu nakretki na srube przy malym momencie obrotowym, w wyniku czego laczone elementy dosuwane sa do siebie, dzieki czemu likwiduje sie miedzy nimi luz. Nastepnie naklada sie narzedzie zaciskajace, które zawiera wystepy ustalajace i zaciska sie2 81354 zlacze powodujac zmiane dlugosci tulejki. Te zmiany dlugosci powoduja karby nakretki, która jest wciskana w obrzeze tulejKi, w której tym samym zostaje wytloczony gwint i karby sruby. Jednoczesnie ze zmiana dlugosci tulejki, nastepuje zamocowanie nakretki na srubie za pomoca polaczenia gwintowego. W ten sposób na srubie powstaje pierscien pod dzialaniem duzych sil rozciagajacych. Przez wytloczenie w pierscieniu karbów i gwintu sruby, nastepuje zablokowanie nakretki na srubie dzieki czemu nie jest mozliwe przypadkowe rozlaczenie zlacza i powstanie luzu pomiedzy laczonymi elementami.W znanych zlaczach, ta czesc nakretki, która ma gladka powierzchnie i nie jest polaczona gwintowo ze sruba, jest wykonana z materialu o takiej samej twardosci jak sruba. Nakretka powinna miec twardosc odpowied¬ nia do uzyskania wymaganych naprezen w zlaczu i konsekwentnie obciazenie zaciskajace powinno byc tak wysokie, aby uzyskac efekt zaciskania i zmiany dlugosci nakretki. Zgodnie z niniejszym wynalazkiem, niegwinto- wana czesc nakretki jest zastapiona tulejka z bardziej miekkiego materialu. Duza wytrzymalosc i nierozlaczal- nosc zlacza jest uzyskana przy zastosowaniu nakretki o znormalizowanej twardosci, przy czym zywotnosc narzedzia zaciskowego jest zwiekszona, poniewaz obciazenia zaciskajace sa mniejsze, gdy zastosuje sie tulejke z bardziej miekkiego materialu.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przykladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 pokazuje polaczone czesci w przekroju poprzecznym z uwidocznieniem elementu zaciskajacego w pozycji przed doko¬ naniem zacisniecia, fig. 2 — podobny przekrój jak na fig. 1, lecz po zacisnieciu, fig. 3 — polaczenie w rzucie pionowym po usunieciu elementu zaciskajacego, fig. 4 — poszczególne czesci zlacza w rzucie pionowym, fig. 5 - tulejke w widoku z tylu, zgodnie z linia 5-5 na fig. 4, fig. 6 - widok nakretki od strony oznaczonej linia 6—6 na fig. 4, a fig. 7 — przekrój poprzeczny wzdluz linii 7—7 na fig. 3.Zlacze wedlug wynalazku sklada sie ze sruby 1, nakretki 2 i tulejki 3. Laczone ze soba elementy 4 i 5 maja otwory 6 i 7 ustawione w jednej linii, odpowiednio jeden w stosunku do drugiego.Sruba 1 majaca leb 8, jest wyposazona w obwodowe rowki w postaci spiralnego gwintu 9, gladkim trzo¬ nkiem 10. Sruba umieszczona jest w otworach 6 i 7, przy czym gladki trzonek 10 moze byc osadzony na wcisk.Albo tez otwory 6 i 7 moga byc gwintowane wspólsrodkowo jak równiez moze byc gwintowany trzonek 10, w celu uzyskania dokladnego pasowania obu czesci. Wystajaca czesc sruby zaopatrzona jest w gwint 9 i naj¬ korzystniej we wzdluznie przebiegajace zabkowania 11, które sa rozmieszczone dookola trzonu sruby, a zwlasz¬ cza w poblizu wewnetrznego konca gwintu, który dzieki temu dziala blokujaco na tulejke.Nakretka 2 luzno — przesuwna zaopatrzona jest w przebiegajace promieniowo karby 12. Karby sa uformo¬ wane na powierzchni czolowej nakretki, która w opisanym przykladzie jest szesciokatna.Gladka cylindryczna tulejka 3 ma twardosc mniejsza niz nakretka i trzon sruby. Nakretka i trzon sa wykonane z odpowiedniego do tego celu metalu lub materialu plastycznego. Tulajka jest wykonana równiez z metalu lub materialu plastycznego przystosowanego do trwalego odksztalcenia.Jak pokazano na fig. 1, tulejka 3, jest nalozona na gwintowany koniec sruby 1 w poblizu powierzchni elementu 5. Nakretka 2 jest nalozona na gwintowany koniec sruby, dzieki czemu przy dalszym jej przesuwaniu dociska ona do siebie obydwa elementy 4 i 5 i usuwa istniejace miedzy nimi luzy.Gwintowana czesc sruby zawiera zabkowania 11, których dlugosc jest dostosowana do zmian dzialania zaciskajacego zlacza, wynikajacych w czasie jego stosowania/Poczatkowy moment obrotowy jest w wielu przy¬ padkach bardzo maly. Naprezenie koncowe na srubie lub sila zaciskajaca sa uzyskiwane za pomoca tulei w ten sposób, ze jest ona wciskana poprzez gwint 9 i zabkowania 11, które zabezpieczaja ja przed obrotem w stosunku do sruby. Tulejka jest równiez wtlaczana na karby 12 nakretki, które sluza do jej blokowania. Wskutek tego tulejka 3 zostaje zamocowana pomiedzy sruba 1 i nakretka 2.Element zaciskajacy 15 pokazany na fig. 1, otacza nakretke 2 i tulejke 3 oraz wystajacy koniec sruby 1.Element zaciskajacy jako taki, jest juz znany, na przyklad z opisu patentowego USA nr 3.029.665. Zawiera on zewnetrzny element pierscieniowy lub tulejke 16 z kolowym gwintowanym otworem wylotowym 17. Rurowa oprawka zaciskajaca 18, polaczona z tuleja 16 jest wyposazona w cztery sprezyste czcze ki lub wystepy 19, z których kazdy ma szerokosc odpowiadajaca powierzchni otworu 17. Wystepy 19 maja wystepy 21 przebiegaja¬ ce poprzecznie, które sa utworzone przez pierscieniowe scianki boczne 22 i 23 i plaska scianke 24. W opisywa¬ nym przykladzie kat zawarty pomiedzy sciankami 22 i 23 wynosi 60°C. Kazdy z wystepów ma ponadto posred¬ nia czesc 25 zawarta w pierscieniowym zgrubieniu 26.Sposób dzialania zlacza wedlug wynalazku jest nizej opisany. Uruchamia sie oprawke zaciskajaca 18 i tuleje 16, która przesuwa sie w kierunku pokazanym strzalka 27. Przez wspóldzialanie gwintowanych powierz¬ chni obrotu 17 wystepów 19, wystepy te poruszaja sie promieniowo, dzieki czemu wystepy 21 sa wtlaczane w metal tulejki 3 i zaciskaja te tuleje, tak jak to pokazano na fig. 2 i fig. 3. Nastepuje trwale odksztalcenie 28 tulejki 3. Te odksztalcenia sa oddzielone przez przebiegajace wzdluznie zeberka lub scianki 29. W opisanym81354 3 przykladzie wykonania, podczas zaciskania gwintowane zgrubienie 26 na wystepach 19, laczy sie z nakretka 2.Ponadto w czasie zaciskania wytwarza sie dodatkowy gwint gdy tulejka jest wtlaczana tak jak to pokazuje fig. 2.W wyniku tego wzrasta naprezenie i powstaje jednolita sila zaciskajaca. Nastepnie, po zakonczeniu zaciskania odejmuje sie element zaciskajacy (fig. 3).Jezeli tuleja 3 jest wykonana z bardziej miekkiego materialu niz nakretka 2 wtedy,wymagana jest mniejsza sila zaciskajaca i w wyniku tego wystepuje mniejsze obciazenie wystepów 19, co przedluza ich trwalosc. Jest to istotne zwlaszcza przy wiekszych rozmiarach powyzej 1 cm. Czesc sruby z gwintem 9, na której jest zaciskana tulejka 3, moze byc zopatrzona w pierscieniowy rowek lub rowki, takie jak sa znane z opisu patentowego USA nr 3.421.562, przebiegajace az do konca sruby, które sluza do nawijania nakretki przed rozpoczeciem zaciskania. PL PL

Claims (13)

1. Zastrzezenia patentowe 1. Zlacze konstrukcyjne zawierajace pewna liczbe laczonych na zakladke elementów majacych osiowe otwory i polaczonych za pomoca zlacza zawierajacego trzpien, którego jeden koniec jest zamocowany przy jednej stronie laczonych elementów, a drugi zewnetrzny koniec jest zaopatrzony w gwint, oraz nagwintowana nakretke nalozona na gwint sruby, przy czym czesc trzpienia przebiegajaca poprzez osiowe otwory az do nakretki znajduje sie pod naprezeniem rozciagajacym, znamienne tym, ze jest wyposazony w tulejke (3) z materialu bardziej miekkiego niz nakretka (2), która to tulejka znajduje sie pomiedzy laczonymi elementami (4 i 5) a nakretka przy czym tulejka jest zacisnieta na gwincie sruby (9) lub na rowku lub rowkach znajdujacych sie w poblizu gwintu na trzpieniu sruby.

2. Zlacze konstrukcyjne wedlug zastrz. 1, znamienne tym, ze nakretka (2) ma karby (12) na powierzchni czolowej, które sa wtloczone w powierzchnie tulejki.

3. Zlacze konstrukcyjne wedlug zastrz. 1 lub 2, z n a m i e n n e t y m, ze gwint sruby, rowek lub rowki blokujace tulejke, maja wzdluzne zabkowania (11).

4. Sposób wytwarzania zlacza konstrukcyjnego wedlug zastrz. 1 do 3, zawierajacego pewna liczbe ele¬ mentów z osiowymi otworami polaczonymi na zakladke za pomoca zlacza zawierajacego trzpien, zamocowany jednym koncem przy laczonych elementach i przelozony przez osiowe otwory tych elementów, którego wy¬ stajacy koniec jest zaopatrzony w gwint, na który nalozona jest nakretka, przy czym niegwintowana czesc trzpienia przelozona przez otwory laczonych elementów jest pod dzialaniem naprezen rozciagajacych, zna¬ mienny ty m, ze na trzpieniu zlacza umieszcza sie tulejke z materialu bardziej miekkiego niz nakretka, pomiedzy laczonymi elementami i nakretka przy czym tulejke naklada sie w poblizu gwintu lub rowka, lub rowków blokujacych na srubie, a nastepnie zaciska sie tulejke az do zmiany jej dlugosci, za pomoca nakretki.

5. Sposób wedlug zastrz. 4, z n a m i e n n y t y m, ze rowki blokujace wykonuje sie w postaci gwintu.

6. Sposób wedlug zastrz. 5, znamienny t y m, ze wytwarza sie karby na powierzchni czolowej tulejki, za pomocanakretki. -

7. Sposób wedlug zastrz. 4do 6, znamienny t y m, ze za pomoca rowka lub rowków blokujacych ksztaltuje sie wzdluzne zabkowania na tulejce.

8. Sposób wedlug zastrz. 4 do 7, z n a m i e ri n y t y m, ze tulejke wykonuje sie z bardziej miekkiego materialu, niz sruba i nakretka.

9. Zlacze konstrukcyjne wieloczesciowe do laczenia pewnej liczby elementów, majacych otwory, skla¬ dajace sie z trzpienia przewleczonego przez te otwory, zaopatrzonego w czesc zlobkowana poza laczonymi elementami, przy czym zewnetrzny koniec trzpienia jest gwintowany, znamienne tym, ze zawiera tulejke (3) osadzona poza gwintowana czescia (9) i nakretke (2), polaczona za pomoca gwintu z czolowa powierzchnia tulejki, która jest wykonana z materialu bardziej miekkiego niz nakretka.

10. Zlacze wedlug zastrz. 9, z n a m i e n n e . t y m, ze rowki blokujace maja postac gwintu.

11. Zlacze wedlug zastrz. 9 lub 10, z n a m i e n e t y m, ze nakretka ma karby (12), wytlaczane na powierzchni czolowej tulejki.

12. Zlacze wedlug któregokolwiek z zastrz. 9 do 11,znamienne tym, ze rowek lub rowki blokujace pod tulejka maja postac wzdluznych zabkowan (11).

13. Zlacze wedlug zastrz. 9 do 12, znamienne tym, ze tulejka (3) jest wykonana z materialu bardziej miekkiego niz nakretka (2) i sruba (1).81354 2423|7 V5 R9-3 Prac. Poligraf. UP PRL. Naklad 120 + 18egz. Cena 10 zl PL PL