Pierwszenstwo: 03.01.1970 (P. 137989) Zgloszenie ogloszono: 05.05.1973 Opis patentowy opublikowano: 25.11.1975 80744 KI. 47H.3/04 MKP F16h 3/04 CZYTELNIA Urzedu Polfitawago Twórcywynalazku: Stanislaw Drzensla, Andrzej Hunkiewicz, Roman Rojek Uprawniony z patentu tymczasowego: Zaklady Mechaniczne „Labedy" Przedsiebiorstwo Panstwowe, Gliwice (Polska) Urzadzenie napedowe kola lub bebna linowego wciagarki, zwlaszcza do maszyn budowlanych Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie napedowe skladajace sie z silnika, przekladni planetarnej i hamul¬ ca, stosowane do napedu kola lub bebna linowego wciagarki zwlaszcza w maszynach budowlanych.Znane dotychczas rozwiazania urzadzen napedowych tego rodzaju posiadaja przekladnie planetarna wbu¬ dowana wkolo napedowe lub w beben linowy wciagarki, a zródlo napedowe w postaci silnika elektrycznego badz hydraulicznego umieszczone jest w osi urzadzenia napedowego czy tez napedza przekladnie planetarna poprzez dodatkowa pare kól zebatych czolowych. Wówczas os silnika przesunieta jest o pewna wielkosc w sto¬ sunku do osi urzadzenia napedowego. Wielkosc przenoszonego momentu obrotowego przez takie urzadzenia napedowe jest zwiazana z ich gabarytami, zwlaszcza przy urzadzeniach napedowych kola. Do najwazniejszych z gabarytów ograniczajacych naleza promien przeswitu poprzecznego pod podwoziem i wysokosc srodka ciez¬ kosci, które juz w prostej linii nie pozwalaja na stosowanie zródel energii 9 bardzo duzym momencie obrotowym i co za tym idzie o duzych gabarytach. W tej sytuacji wielkosc momentu obrotowego urzadzenia napedowego mozna powiekszac przez zwiekszenie cisnienia roboczego w silnikach hydraulicznych co z kolei prowadzi do skrócenia zywotnosci silników i wzrostu trudnosci technicznych w produkcji takich urzadzen napedowych. Tak wifccugraniczenie wielkosci momentu obrotowego stanowi wade znanych urzadzen napedowych tego rodzaju.Celem wynalazku jest usuniecie wyzej wymienionych wad i niedogodnosci. Jako zadanie techniczne posta¬ nowiono znalezc takie rozwiazanie konstrukcyjne urzadzenia napedowego które bedzie przenosilo wiekszy moment olfrotowy od porównywalnych gabarytowo znanych urzadzen napedowych kola i bebna linowego wciagarki. Cel ten zostal osiagniety dzieki temu, ze walek na którym osadzone jest kolo zebate stanowiace kolo centralne dwustopniowej róznicowej przekladni planetarnej, polaczony jest rozlacznie kazdym swoim koncem z silnikiem hydraulicznym zas obudowa przekladni planetarnej zaopatrzona jest w wieniec zebaty i stanowi piaste i tarcze kola napedowego np. koparki. Ponadto urzadzenie napedowe wyposazone jest w hamulec tar¬ czowy umieszczony wewnatrz obudowy przekladni planetarnej urzadzenia napedowego, a jarzmo przekladni planetarnej zaopatrzone jest na jednym swoim czole w okladzine cierna, zas w nieruchomym kole wiencowym przekladni planetarnej osadzona jest suwliwie tarcza hamulcowa, która dociskana jest do okladziny ciernej przez malogabarytowe cylindry hydrauliczne lub sprezynowe hydrauliczne umieszczone w nieobrotowym elemencie.2 80744 Jak z powyzszego wynika cel zostal osiagniety bowiem przy niezmienionych porównywalnych gabarytach uzyskano urzadzenie napedowe o dwukrotnie wiekszym momencie obrotowym. Takie uksztaltowanie urzadze¬ nia napedowego nie zmniejsza przeswitu pod podwoziem ani nie wymaga podnoszenia srodka ciezkosci maszyny przez powiekszanie srednicy kól. Równiez cisnienie cieczy roboczej w zródlach napedowych moze zostac utrzy¬ mane na porównywalnym niezmienionym poziomie przy czym duze przelozenie jakie daje dwustopniowa prze¬ kladnia planetarna pozwala na stosowanie silników hydraulicznych niskoobrotowych.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przykladzie wykonania na rysunkach, na których fig. 1 przed¬ stawia urzadzenie napedowe czesciowo w przekroju, fig. 2 przedstawia odmiane urzadzenia napedowe¬ go — czesciowo w przekroju, fig. 3 fragment malogabarytowego cylindra hydraulicznego w przekroju, fig. 4 frag¬ ment cylindra sprezynowo-hydraulicznego, fig. 5 fragment odmiany cylindra sprezynowo-hydraulicznego, a fig. 6 odmiane konstrukcyjna urzadzenia napedowego, czesciowo w przekroju.Urzadzenie napedowe kola lub bebna'wciagarki sklada sie z dwóch silników hydraulicznych 1, 20, pola¬ czonych rozlacznie z walkiem 12 z obu jego stron, na którym osadzone jest kolo zebate 10 stanowiace kolo centralne dwustopniowej róznicowej przekladni planetarnej. Walek 12 osadzony jest na lozyskach tocznych w nieobrotowych elementach 2, 7, a we wspólsrodkowych gniazdach, z gniazdami lozyskowymi walka 12, osa¬ dzone sa swymi kolnierzami silniki hydrauliczne 1, 20 i polaczone rozlacznie z nieobrotowymi elementami 2,7.Kolo zebate 10 zazebia sie z wiencem uzebionym 5 podwójnego kola satelitarnego, którego wieniec uzebiony 6 wchodzi w zazebienie z nieruchomym kolem wiencowym 13 o uzebieniu wewnetrznym. Wieniec uzebiony 5 podwójnego kola satelitarnego zazebiony jest ponadto z kolem wiencowym 4 o uzebieniu wewnetrznym, w które wchodzi takze uzebienie tarczy 3 polaczonej nierozlacznie z obudowa 8a, na której osadzony jest wieniec napedowy 11. Jarzmo 9 osadzone jest na lozyskach tocznych z jednej strony na nieobrotowym ele¬ mencie 2, a z drugiej strony na nieobrotowym elemencie 7, przy czym czolo jarzma 9 od strony nieobrotowego elementu 7 zaopatrzone jest w okladzine cierna 9a, polaczona z nim przez klejenie. Nieobrotowy element 7 jest tak uksztaltowany, ze w swojej srodkowej czesci posiada tarcze z uzebieniem na obwodzie, które zazebia sie z kolem wiencowym 13, a wewnatrz posiada kanaly zakonczone gniazdami dla malogabarytowych cylindrów hydraulicznych 15 lub malogabarytowych cylindrów sprezynowo-hydraulicznych 16, 17, 18, 19. Pomiedzy okladzina cierna 9a jarzma 9, a tarcza nieobrotowego elementu 7, osadzona jest suwliwie w kole wiencowym 13 tarcza hamulcowa 14 z uzebieniem na swej zewnetrznej srednicy. Obudowa 8, 8a przekladni planetarnej osadzo¬ na jest na lozyskach tocznych, z jednej strony na elemencie nieobrotowym 2 a z drugiej strony na elemencie nieobrotowym 7 ale w ten sposób, ze tarcza srodkowej czesci nieobrotowego elementu 7 znajduje sie wewnatrz obudowy. Urzadzenie napedowe mocowane jest do ramy maszyny (nie pokazanej na rys.) lub stojaków (nie pokazanych) przez polaczenie rozlaczne z nimi nieobrotowych elementów 2 i 7. Odmiana urzadzenia napedo¬ wego kola lub bebna wciagarki przeznaczona do napedu wciagarki zaopatrzona jest w obudowe 22 przekladni planetarnej w ksztalcie bebna linowego a na walku 12 osadzony jest beben hamulcowy 21 w czesci wystajacej poza obudowe.Urzadzenie napedowe wyposazone jest w malogabarytowe cylindry hydrauliczne, których cylinder wlas¬ ciwy uksztaltowany jest w postaci gniazda w tarczy nieobrotowego elementu 7 i uzupelniony jest tloczkiem 15 lub malogabarytowe cylindry sprezynowo-hydrauliczne których cylindry wlasciwe takze stanowia gniazda w nie¬ obrotowym elemencie 7 a tloczek 16 wykonany jest w ksztalcie sworznia z kolnierzem z wydrazeniem slepym, w którym osadzona jest sprezyna 17, opierajaca sie drugostronnie o zaslepke cylindra wlasciwego. Odmiana cylindra sprezynowo-hydraulicznego jest tak wykonana, ze tloczek 18 posiada ksztalt sworznia zakonczonego z jednej strony kolnierzem o który opiera sie nasunieta na tloczek 18 sprezyna 19, a jej drugi koniec opiera sie o zaslepke cylindra wlasciwego. Wystajace konce tloczków 15,16,18 z poza nieobrotowego elementu 7 opieraja sie o tarcze hamulcowa 14. Dalsza odmiana urzadzenia napedowego kola lub bebna wciagarki przeznaczona do napedu wciagarki zaopatrzona jest w obudowe 23 przekladni planetarnej w ksztalcie dlugiego bebna linowego.Moment obrotowy przekazywany jest od silników hydraulicznych 1 i 20 na walek 12 i osadzone na nim kolo zebate 10, nastepnie na wieniec 5 podwójnego kola satelitarnego. Po zróznicowaniu obrotów podwójnego kola satelitarnego przez obtaczanie wienca 6 po nieruchomym kole wiencowym 13 o uzebieniu wewnetrznym moment przekazywany jest dalej przez wieniec 5 na kolo wiencowe 4 skad poprzez tarcze 3 przenoszony jest na obudowe 8, 8a i osadzony na niej wieniec zebaty 11.Urzadzenie napedowe wyposazone w hamulec tarczowy ulega zahamowaniu przez doprowadzenie cisnienia cieczy do malogabarytowego cylindra hydraulicznego 15 lub w wykonaniu z cylindrem sprezynowo-hydraulicz- nym 18, 19 do cylindra wlasciwego tloczka 19. Malogabarytowy cylinder sprezynowo-hydrauliczny 16, 17 stosuje sie do odmiany urzadzenia napedowego przeznaczonego do napedu wciagarki i hamowanie nastepuje pod dzialaniem sprezyny 16 natomiast zwalnianie hamulca przez doprowadzenie cisnienia cieczy do cylindra wlasci¬ wego tloczka 19.80744 3 PL