Pierwszenstwo: __ Zgloszenie ogloszono: 30.09.1973 Opis patentowy opublikowano: 30.09.1975 80310 KI. 42^,13/00 MKP G05b 13/00 rCZYfELNtA] •^^^^^^—^^^^^^^^^^^ Twórcawynalazku: Tadeusz Walecki Uprawniony z patentu tymczasowego: Instytut Badan Jadrowych, Warszawa (Polska) Uklad regulacji obiektu zawierajacego opóznienia transportowe Przedmiotem wynalazku jest uklad regulacji obiektu zawierajacego opóznienie transportowe. Uklad ten moze byc stosowany w przypadkach, w których oprócz pomiaru sygnalu na koncu obiektu mozliwy jest takze pomiar sygnalu winnym punkcie obiektu. Pomiar w drugim punkcie obiektu moze miec wiekszy blad niz pomiar w punkcie pomiarowym na koncu obiektu.Znane uklady regulacji obiektu zawierajacego opóznienie transportowe, wyposazone w jedna petle regulacji, gdzie regulator wlaczony jest pomiedzy wyjscie i wejscie obiektu, maja te wade, ze od chwili pojawienia sie zaklócenia do chwili reakcji ukladu na to zaklócenie mija czas równy opóznieniu transportowemu obiektu.Uklad bedacy przedmiotem wynalazku ma na celu zmniejszenie czasu reakcji ukladu regulacji na zaklócenia, a takze zmniejszenie wartosci calki z okresu przejsciowego przy reakcji ukladu na zaklócenie skokowe.Cel ten osiagnieto przez zastosowanie ukladu posiadajacego oprócz glównej petli regulacji laczacej koniec i poczatek obiektu jeszcze dodatkowa petle regulacji. Dodatkowa petla regulacji laczy dodatkowy punkt pomiarowy znajdujacy sie miedzy poczatkiem a koncem obiektu z poczatkiem obiektu. Dodatkowy punkt pomiarowy wybiera sie tak, zeby byl on najblizej zródla zaklócen. Dodatkowa petla regulacji sluzy do regulacji zaklócen powstajacych na obiekcie regulowanym od jego wejscia do punktu, w którym zaczyna sie ta petla. Inne zaklócenia reguluje glówna petla regulacji. Glówna lub dodatkowa petle regulacji wlacza do pracy uklad przelaczajacy. Na wejscie ukladu przelaczajacego przychodza sygnaly z konca ukladu i z poczatku dodatkowej petli regulacji. W obwodzie miedzy poczatkiem dodatkowej petli regulacji i wejsciem ukladu przelaczajacego znajduje sie czlon o przepustowosci takiej samej jak polaczona z nim równolegle czesc obiektu. Do ustalania na wyjsciu ukladu wartosci sygnalu równej wartosci zadanej sluzy glówna petla regulacji. Dodatkowa petla regulaqj sluzy tylko do regulacji zaklócen. W zwiazku z tym w tej petli znajduje sie czlon korekcyjny reagujacy tylko na przyrosty sygnalu.Przedmiot wynalazku zostanie blizej omówiony na przykladzie schematu przedstawionego na zalaczonym rysunku, który przedstawia schemat blokowy ukladu regulacji obiektu zawierajacego opóznienie transportowe.2 80 310 Regulowany obiekt 1 z wejsciem 8 i wyjsciem 9 ma wewnatrz umieszczony dodatkowy punkt pomiarowy 7.Czesc dodatkowej petli regulacji dolaczona pomiedzy dodatkowym punktem pomiarowym 7 i wejsciem 8 obiektu 1 zawiera kolejno polaczone: przyrzad pomiarowy 6, czlon korekcyjny 5 i regulator pierwszy 4. Czesc glówna petli regulacji dolaczona pomiedzy wyjsciem 9 i wejsciem 8 obiektu zawiera regulator drugi 3 sterowany sygnalem z sumatora o wejsciu róznicowym pomiedzy sygnalem z wyjscia 9 obiektu i sygnalem programowym Xo. Do czlonu korekcyjnego 5 dolaczony jest czlon 10 o przepustowosci takiej samej jak czesc obiektu zawarta pomiedzy dodatkowym punktem pomiarowym 7, a wyjsciem 9 regulowanego obiektu 1. Wyjscie tego czlonu 10 polaczone jest sumacyjnie z wyjsciem sumatora o wyjsciu róznicowym i dolaczone jest do ukladu przelaczajace¬ go 2. Uklad przelaczajacy 2 ma wyjscia przelaczania dolaczone do czlonu korekcyjnego 5, regulatora pierwszego 4 i regulatora drugiego 3.Przy narastaniu sygnalu na wyjsciu obiektu 9 od zera do wartosci zadanej xo uklad przelaczajacy 2 wlacza regulator drugi 3, o wylacza petle regulacyjna z regulatorem pierwszym 4 i czlonem korekcyjnym 5. Jako regulator pierwszy i drugi uzyte sa regulatory typu P I. Wlaczanie i wylaczanie tych regulatorów w omawianym ukladzie odbywa sie w ten sposób, ze laczy sie lub rozlacza sie wejscia tych regulatorów z poprzedzajacymi je elementami ukladu. Na rysunku uklad przelaczajacy 2 zostal polaczony linia przerywana z elementami, które wlacza lub wylacza. Gdy sygnal wyjsciowy narosnie do wartosci zadanej uklad przelaczajacy 2 wylacza regulator drugi 3, a wlacza do pracy petle regulacji zawierajaca regulator pierwszy 4 i czlon korekcyjny 5. Czlcyi korekcyjny dziala w ten sposób, ze wartosc sygnalu który jest na jego wejsciu w chwili wlaczenia go do pracy traktuje jako zerowa. Zmiany tego sygnalu traktuje jako przyrosty. Czlon ten mozna zrealizowac przez wlaccznie od jego wejscia regulatora rózniczkujacego i regulatora calkujacego. Wlaczanie i wylaczanie tego czlonu realizuje sie przez laczenie i rozlaczanie wyjscia regulatora rózniczkujacego z wejsciem regulatora calkujacego. Poniewaz sygnal narósl juz do wartosci zadanej, wiec ta petla reaguje tylko na przyrosty sygnalów czyli zaklócenia, bo ma wlaczony za przyrzadem pomiarowym 6 czlon korekcyjny 5.Omawiany uklad regulacji pracuje w ten sposób, ze zaklócenia pojawiajace sie na obiekcie miedzy poczatkiem obiektu 8 a dodatkowym punktem pomiarowym 7 reguluje regulator pierwszy 4, natomiast zaklócenia pojawiajace sie miedzy punktem pomiarowym 7 a koncem obiektu 9 reguluje regulator drugi 3.Regulatory te wlacza na przemian do pracy uklad przelaczajacy 2. Uklad przelaczajacy 2 nie reaguje na zaklócenia powstajace przed dodatkowym punktem pomiarowym 7 bo zaklócenia te pojawiaja sie na wejsciu ukladu przelaczajacego raz przez czesc obiektu zawartego miedzy dodatkowym punktem pomiarowym 7, a koncem obiektu 9, a drugi raz ze znakiem przeciwnym przez przyrzad pomiarowy 6, czlon korekcyjny 5 i czlon 10 o przepustowosci takiej samej jak czesc obiektu, zawartego miedzy drugim punktem pomiarowym 7 . r a koncem obiektu 9. Jezeli pomiar wykonany przyrzadem pomiarowym 6 ma taka sama dokladnosc jak pomiar wykonany na koncu obiektu 9 to na wejsciu ukladu przelaczajacego 2 nie pojawia sie zaklócenia powstajace pomiedzy poczatkiem obiektu 8, a dodatkowym punktem pomiarowym 7. Jezeli pomiar dokonywany przyrza¬ dem pomiarowym 6 jest obarczony bledem wiekszym niz pomiar na koncu obiektu 9 to zaklócenia pojawiajace sie przed dodatkowym pomiarem drugim pojawiaja sie na wejsciu ukladu przelaczajacego, ale maja wartosc mniejsza niz na koncu obiektu. W tym przypadku uklad przelaczajacy 2 musi miec pewien próg zadzialania.Wartosc progu zadzialania okresla sie w zaleznosci od róznicy bledów pomiaru w dodatkowym punktem pomiarowym 7 i na koncu obiektu 9 i od wielkosci zaklócen skokowych pojawiajacych sie przed dodatkowym punktem pomiarowym 7. Jezeli sygnal na wejsciu ukladu przelaczajacego 2 ma wartosc ponizej progu zadzialania to wlaczony zostaje regulator pierwszy 4 wraz z elementami zawartymi w jego petli. Jezeli sygnal zaklócajacy pojawia sie pomiedzy drugim punktem pomiarowym a koncem obiektu 9 i bedzie mial wartosc wieksza od progu zadzialania to uklad przelaczajacy 2 wlaczy petle regulacji z regulatorem pierwszym 4, a zostanie wlaczona petla z regulatorem drugim 3. Po zniwelowaniu tego zaklócenia przez regulatora drugi 3 zostaje on wylaczony przez uklad przelaczajacy 2, a zostaje wlaczona petla regulacji z regulatorem pierwszym 4. PL PL