Pierwszenstwo: Zgloszenie ogloszono: 01.02.1974 Opis patentowy opublikowano: OT.09.1975 79633 KI. 42n, 11/50 MKP G09b5/02 Twórcy wynalazku: Leon Lasek, Jerzy Witkowski Uprawniony z patentu tymczasowego: Politechnika Slaska im. Wincentego Pstrowskiego, Gliwice (Polska) Maszyna do nauczania programowanego z wizualnym przedstawieniem studiowanego materialu Przedmiotem wynalazku jest maszyna do nauczania programowanego, która znajduje zastosowanie w na¬ uczaniu, pozwalajac na realizacje programu liniowego, rozgalezionego lub mieszanego. Maszyna pozwala na nauczanie dowolnego przedmiotu, który zostal przedstawiony w jednym z wyzej wymienionych programów, Stan techniki. Znana maszyna do nauczania programowanego posiada czytnik polaczony przez zestyki grupy przycisków z pamiecia. Do pamieci jest wpisywana liczba klatek, która nalezy opuscic zmniejac przezro¬ cza. Dodatkowo do pamieci wpisuje sie kierunek zmiany przezroczy w przód lub w tyl. (Berezowski E.: Maszyny dydaktyczne PZWSz, Warszawa 1968, Dummer G.W.A., Mackenzie Robertson J.: Educatrional Electronics Eguip- ment 1967/68, Pergamon Press, Oxford 1968). Znana maszyna posiada rozbudowany zespól przycisków sluza¬ cych do komunikowania sie uczacego z maszyna. Ponadto maszyna pracuje w sposób szeregowy.Istota wynalazku. Maszyna do nauczania programowanego wedlug wynalazku posiada czytnik fotoopor- nikowy polaczony bezposrednio z pamiecia maszyny, która jest polaczona dodatkowo z blokiem wyboru od¬ powiedzi zaopatrzonym w szereg przycisków dostepnych dla ucznia. Pamiec maszyny jest polaczona poprzez uklad porównania z czytnikiem fotoopornikowym odczytujacym czesc kodowa przezrocza, natomiast uklad porównania jest polaczony z rzutnikiem.Maszyna wedlug wynalazku pracuje w sposób równolegly i posiada uproszczony blok wyboru odpowiedzi dostepny dla uczacego sie, przez co jej obsluga jest prosta i latwa.Objasnienie rysunku. Maszyne do nauczania wedlug wynalazku pokazano w przykladzie wykonania na rysunku, który przedstawia schemat blokowy maszyny.Przyklad wykonania. Maszyna posiada czytnik fotoopornikowy 1 podzielony na K identycznych czesci, z których kazda jest przeznaczona do odczytania slowa n-bitowego z czesci kodowej przezrocza 7 podzielonego na K + 1 czesci. Czytnik fotoopornikowy 1 jest polaczony z pamiecia 2, która jest polaczona dodatkowo z blokiem wyboru odpowiedzi 3 zaopatrzonym w szereg przycisków 9 dostepnych dla ucznia. Pamiec 2 jest polaczona takze poprzez uklad porównania 5 z czytnikiem fotoopornikowym 4 odczytujacym K + 1 czesc kodowa przezrocza 7, ponadto uklad porównania 5 jest polaczony z rzutnikiem 6.2 79633 Dzialanie maszyny jest nastepujace. Material, który powinna przyswoic sobie osoba uczaca sie, zostaje wprowadzony do maszyny w postaci serii przezroczy umieszczonych w odpowiedniej kolejnosci w kasecie rzut¬ nika. Kazde z przezroczy jest podzielone na dwie nierówne czesci: czesc kodowa 7 (mniejsza) i czesc tresciowa 8, która zawiera odpowiedni tekst, rysunek itp. Na ekranie maszyny ukazuje sie jedynie tekst, natomiast kod zostaje wyswietlany na niewidoczne dla uczacego sie czytniki fotoopornikowe 1 i 4. W czesci kodowej 7 przezro¬ cza znajduje sie kod odpowiedzi, zwiazany bezposrednio z wszystkimi mozliwymi odpowiedziami które moze udzielic osoba uczaca sie (1 do K) oraz kod porównania (K + 1) wykorzystywany do wybrania okreslonego przezrocza w zaleznosci od udzielonej odpowiedzi. Propozycje odpowiedzi ze wskazaniem numeru przycisku od 1 do K sa podane na ekranie w czesci widocznej dla ucznia.Kod odpowiedzi rzucony na czytnik fotoopornikowy 1 naswietla znajdujace sie w nim K grup po n-foto- oporów (n-bitowe slowo), który to czytnik fotoopornikowy 1 wpisuje slowa n-bitowe do pamieci 2. Osoba uczaca sie wprowadza swoja odpowiedz (lub zalecenia podane na przezroczu jesli np. porcja materialu zostala rozdzielona pomiedzy dwa, kolejne przezrocza) do maszyny przez blok wyboru odpowiedzi 3 wyciskajac jeden z K przycisków 9. Uklad porównania 5 na biezaco kontroluje zgodnosc wszystkich bitów slowa wybranego z pamieci (1 do K) z sygnalem uzyskanym z czytnika fotooporowego 4. Na czytnik fotooporowy 4 pada (K + 1) slowo czesci kodowej przezrocza 7. W przypadku niezgodnosci obu sygnalów, uklad porównania uruchamia rzutnik 6 i nastepuje wymiana kolejnych przezroczy. Wymiana trwa tak dlugo dopóki oba sygnaly nie beda zgodne.W momencie stwierdzenia zgodnosci wybranego z pamieci slowa oraz sygnalu uzyskanego z czytnika foto- porowego 4, rzutnik 6 zostaje zatrzymany* Równoczesnie uklad porównania 5 powoduje wyzerowanie pamieci i wprowadzenie do niej K nowych n-bitowych slów zgodnych z kodem odpowiedzi naniesionych na aktualnie wyswietlonym (po zatrzymaniu rzutnika) przezroczu. Nastepuje takze przygotowanie bloku wyboru odpowiedzi 3 do wprowadzenia nastepnej decyzji osoby uczacej sie. W ten sposób cykl pracy maszyny zostaje zamkniety i moze byc powtórzony w nastepnym kroku.Aby mozna bylo maszyny stosowac nalezy najpierw przygotowac dany temat w formie programu (liniowy rozgaleziony lub mieszany) dzielac caly temat na male porcje informacji. Te male porcje nalezy przeniesc wraz z kodem na przezrocza filmowe. Po wlozeniu przezroczy do maszyny mozna rozpoczac nanoszenie przy pomocy maszyny, zgodnie z powyzszym opisem. we PL PL