Pierwszenstwo: Zgloszenie ogloszono: 15.10.1973 Opis patentowy opublikowano: 30.06.1975 79128 KI. 49h,11/08 MKP B23k 11/08 Twórcywynalazku: Zdzislaw Malecki, Stanislaw Zdrodowski, Krzysztof Krawczyk Uprawniony z patentu tymczasowego: Kielecko-Radomska Wyzsza Szkola Inzynierska, Kielce (Polska) Sposób zgrzewania rurek, zwlaszcza w plytach sitowych, oraz urzadzenie do stosowania tego sposobu Przedmiotem wynalazku jest sposób zgrzewania liniowo-obwodowego rurek zwlaszcza w plytach sitowych oraz urzadzenie do stosowania tego sposobu.Dotychczas stosowane sposoby spajania rurek w plytach sitowych takie jak spawanie czy rozwalcowywanie nie daja gwarancji szczelnego polaczenia. W wyniku nieszczelnego polaczenia rurki nalezy wycinac, ponownie mocowac i badac szczelnosc. Metoda rozwalcowywania stosowana jest do mniej odpowiedzialnych wymienników ciepla, pracochlonna i trudna do biezacej kontroli. Urzadzenia stosowane do spawania pólautomatycznego rurek w plytach sitowych sa drogie i skomplikowane. Mozna je stosowac tylko przy scisle zachowanych tolerancjach obwodów i rurek. Ponadto jest stosowana czesto metoda zgrzewania wybuchowego wykorzystujaca sile eksplozji materialów wybuchowych,- lecz ze wzgledu na bezpieczenstwo obslugi tego procesu nie przyjela sie.Celem wynalazku jest przede wszystkim osiagniecie szczelnosci polaczen miedzy rurka, a plyta sitowa, przy jak najmniejszej pracochlonnosci; jak równiez skrócenie cyklu procesu zgrzewania w porównaniu z dotych¬ czasowymi sposobami.Sposób bedacy przedmiotem wynalazku polega na tym, ze elektrodzie zgrzewajacej nadaje sie ruch toczny wewnatrz rurki i jednoczesnie dociska sie elektrode do wewnetrznej powierzchni rurki co przy przeplywie pradu tworzy zgrzeine obwodowo-liniowa miedzy rurka i plyta sitowa. Polaczenie rurki z plyta moze miec jedna lub kilka zgrzein obwodowo-liniowych w zaleznosci od potrzeb konstrukcyjnych. Podczas ruchu tocznego, który wykonuje elektroda wewnatrz rurki jej os porusza sie po tworzacej bryly obrotowej.Tolerancja rurki i otworu w plycie nie wplywa na mozliwosc poslizgu elektrody. Sposób bedacy przedmiotem wynalazku wymaga zastosowania urzadzenia wedlug wynalazku, w którym element dociskowy odchyla os elektrody z osi rurki i dociska elektrode do wewnetrznej powierzchni rurki przez lozysko wahliwe stanowiace podparcie dla elektrody. Lozysko wahliwe ma za zadanie jednoczesnie utrzymac elektrode na zadanej glebokosci. Element dociskowy umieszczony jest w pierscieniu, wykonujacym ruch obrotowy i napedzany silnikiem przez przekladnie obrotów.Wynalazek umozliwia szczelnosc polaczenia rurki z plyta sitowa. Szczelnosc polaczenia moze nastapic nawet przy niezachowaniu scislych tolerancji otworów i rurek. Tolerancja rurki i otworu w plycie nie wplywa na^ 2 79 128 mozliwosc poslizgu elektrody. W jednym mocowaniu rurki moze byc ulozone jedna lub kilka zgrzein obwodowo-liniowych. Urzadzenie jest proste w obsludze, pracuje w cyklu pólautomatycznym i nadaje sie do podlaczenia do znanych zgrzewarek. Zasilanie moze stanowic zródlo pradu lub ultradzwieków. Ponadto polaczenie rurek z plytami nie wymaga obróbki cieplnej. Rozwiazanie wedlug wynalazku upraszcza proces mocowania rurek w plytach sitowych, zmniejsza kilkakrotnie jego pracochlonnosc. Eliminuje wstepne mocowa¬ nie rurek w plytach sitowych.Wynalazek zostanie blizej objasniony na przykladzie wykonania przedstawionym na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia widok ogólny.Elektroda zgrzewarki 1 wykonuje ruch toczny wewnatrz rurki 3 do której dociskana jest jednoczesnie z sila P4. Sila P4 wywolywana jest przez mechanizm, w którym podparciem dla elektrody jest lozysko wahliwe 2 wywolujace sile reakcji P2 a element dociskowy z kierunku obwodowego wykonuje np. sprezyna 9 umieszczona w tulei 10 z materialu izolacyjnego zamocowanej na pierscieniu 6 wprawianym w ruch obrotowy przez kolo zebate sprzezone z silnikiem 8 mocowanym na pierscieniu górnym 7 wspólpracujace z pierscieniem 6, który jest jednoczesnie kolem zebatym co stanowi przekladnie obrotów 15. Urzadzenie mocowane jest przy pomocy elektromagnesu 5 dociskajacego konstrukcje z sila P5 do plyty sitowej 4. Sposobów mocowania moze byc kilka np. bazowanie na sasiednich otworach. Centrowanie odbywa sie przy pomocy szczek centrujacych 11, sciskajacych rurke 3, z sila P6 wywolana przez pierscien centrujacy 12 i wywierajacy na szczeki sile P3.Konstrukcja nosna 13 utrzymuje elektrode posrednio przez lozysko wahliwe 2 na odpowiedniej glebokosci wewnatrz rurki. Zródlo zasilania 14 podlaczone jest do elektrody roboczej 1 i podkladki przewodzacej prad 16 dociskanej do plyty sitowej 4 z sila P7. Elektroda 1 i podkladka 16 moga byc chlodzone.Urzadzenie centrujemy szczekami centrujacymi 11 na rurce 3 przy pomocy pierscienia centrujacego 12 i wlaczamy elektromagnesy 5. Nastepnie wlaczamy silnik 8 wraz ze zródlem zasilania 14 Silnik 8 przez mechanizm opisany wyzej wprawia elektrode 1 w ruch roboczy, a plynacy prad tworzy zgrzeine liniowo-obwo- dowa. Jest mozliwosc wykonania kilku zgrzein przez opuszczenie glebiej w rurke elektrody 1 co uzyskujemy zmieniajac punkt zamocowania elektrody 1 w lozysku wahliwym 2, przy czym zgrzewac nalezy od najnizszego poziomu, aby uniknac bocznikowania pradu przez poprzednio ulozone zgrzeiny. PL