PL78553B1 - - Google Patents

Description

Sposób wytwarzania pochodnych benzofenonu Przedmiotem wynalazku jest sposób wytwarza¬ nia pochodnych benzofenonu o ogólnym wzorze przedstawionym na rysunku, w którym X oznacza atom chlorowca. Zwiazki te sa pólproduktami do wytwarzania pochodnych 1,4-benzodwuazepiny z grupa nitrowa w pozycji 7, które znajduja szero¬ kie zastosowanie w lecznictwie jako cenne leki o dzialaniu psychotropowym.Wedlug znanych sposobów zwiazki przedstawio¬ ne wzorem ogólnym otrzymuje sie z 2-amino-5-ni- trobenzofenonu dzialaniem chlorku chloracetylu, chlorku bromoacetylu lub bromku bromoacetylu.Reakcje tego typu przebiegaja latwo i z wysoka wydajnoscia, jednakze powaznym problemem jest wytworzenie 2-amino^5-iniitrobenzofenonu.Znanym sposobem 2-amino-5-nitrO'benzofenon wytwarza sie przez kondensacje p-nitroaniliny lub jej benzoilowej pochoidnej z chlorkiem benzoilu uzytym w duzym nadmiarze wobec bezwodnego chlorku cynkiu, w warunkach bezwodnych, w tem¬ peraturze okolo lub powyzej 200°C, a nastepnie hydrolize wytworzonego produktu posredniego stezonym kwasem siarkowym lub mieszanina kwa¬ sów w podwyzszonej temperaturze (kanadyjski opis patentowy nr 765 409, niemiecki opis patentowy — NRD nr 74 798) W wyniku reakcji p-nitroaniliny lub jej benzo¬ ilowej pochodnej z nadmiarem chlorku benzoilu i bezwodnego chlorku cynku ostateczny produkt reakcji otrzymuje sie z wydajnoscia do 30% wy- 25 30 dajnosci teoretycznej w stosunku do p-nitroaniMny.Wyodrebnianie i oczyszczanie 2-omino-5-nitroben- zofenonu jest szczególnie uciazliwe ze wzgledu na duza ilosc powstajacych produktów ubocznych o charakterze smól, nieprzereagowana p-nitroani- line oraz wytworzony kwas benzoesowy w ilosci okolo pieciokrotnie wiekszej wagowo w stosunku do produktu finalnego.Sposób wytwarzania 2-amdno-5-nitrobenzofenonu na drodzie wymiany chlorku na grupe aminowa w a-chloTo-^niiteobenzofenoniie wymaga produktu wyjsciowego, który iniusi byc wytworzony wyla¬ cznie do tego celu w wyniku kilkuetapowego pro¬ cesu z zaawansowanych pólproduktów organi¬ cznych. Amonolize 2-chloro-i5-nitroibenzofenonu prowadzi sie alkoholowym roztworem amoniaku w temperaturze 100' — 170°C w instalacji cisnie¬ niowej, produkt koncowy otrzymuje sie z niska wydajnoscia. Bezcisnieniowa metoda, chociaz bez¬ pieczniejsza, w powiekszonej skali wymaga zna¬ cznie wiekszej ilosci aparatury i uzycia soli sodo¬ wej kwasu p-toluenosulfonowego oraz dipolowych rozpuszczalników aprotycznych.Obecnie stwierdzono, ze zwiazki przedstawione wzorem ogólnym, w którym X ma znaczenie jak podano wyzej, a bedace produktami wyjsciowymi do syntezy okreslonej grupy pochodnych 1,4-ben- zodwuazepin mozna wytworzyc, gdy jako substrat zamiast 2-amino-5-niftrobenzofenonu stosuje sie odpowiednie pochodne kwasu antranilowego. 78 553s 78 553 4 Pochodne benzofenonu o podanym wzorze ogól¬ nym wytwarza sie bardzo korzystnie sposobem wedlug wynalazku, który polega na tym, ze kwas 2-chlorowcoacetamidobenzoesowy przeprowadza sie w chlorek kwasowy i bez wyodrebnienia konden- 5 suje sie z benzenem w obecnosci chlorku glinowe¬ go. Wytworzony 2^CJhlorowcoa)cetamiido)-ibenzofe- non .poddaje sie nastepnie nitrowaniu w warunkach pozwalajacych na selektywne wprowadzenie tylko jednej grupy nitrowej w polozenie 5 z wysoka io wydajnoscia. Reakcje nitrowania prowadzi sie w roztworze kwasu siarkowego w kwasie octowym w zakresie temperatur od —ilO°C do 50°C, najko¬ rzystniej w przedziale temperatur od —5°C do +26°C, kwasem azotowym przy uzyciu od 1,2 do 15 2,0 moli kwasu na 1 ml pochodnej benzofenonu.Podany nizej przyklad wyjasnia blizej sposób we¬ dlug wynalazku.Przyklad A. 2-(cMoroacetaniido)-benzofenon.Do zawiesiny 93 czesciach kwasu /2-chloroaceta- 20 midobenzoesowego w 744 czesciach benzenu dodaje sie w dwóch porcjach 100 czesci pieciochlonku fosforu i mieszajac ogrzewa w temperaturze 50°C w ciagu 1 godziny. Mieszanine reakcyjna chlodzi sie do temperatury 25°€, dodaje w czterech por- 2d ejach w równych odstepach czasu 250 czesci bez¬ wodnego chlorku glinu, ogrzewa w temperaturze 5'0°C w ciagu 5 godzin i pozastawia do nastepnego dnia w temperaturze otoczenia. Nastepnie miesza¬ nine wylewa sie do 1500 czesci lodu z dodatkiem 3u 100 czesci kwasu solnego rozcienczonego w stosun¬ ku 1:1, miesza i saczy wytworzony osad, który przemywa sie dwukrotnie 30 czesciami benzenu.Roztwór benzenowy wraz z przemywkami po od¬ dzieleniu od wody przemywa sie 200 czesciami 35 wody, nastepnie 200 czesciami 8% roztworu wodo¬ rotlenku sodu, miesza z weglem aktywnym, saczy i odparowuje rozpuszczalnik. Z pozostalosci po krystalizacji z 320 czesci metanolu otrzymuje sie 70 czesci 2-(chloroacetamido)-ibenzofenonu w po- 40 stad jasno-zóltych krysztalów o temperaturze to¬ pnienia 109 — 111°C Z lugów pokrystalicznych wyodrebnia sie jeszcze 5 czesci produktu. Laczna wydajnosc procesu wynosi 63% wydajnosci teorety¬ cznej. 45 Stosowany jako material wyjsciowy kwas 2-chlo- roacetamidobenzoesowy otrzymuje sie nastepujaco: 82 czesci kwasu antranilowego rozpuszcza sie w 1225 czesciach wody i 7,8,5 czesci stezonego kwasu solnego. Do roztworu o temperaturze 50 20—30°C dodaje sie 106 czesci chlorku chloracetylu i miesza w ciagu 1 godziny. Wytworzony produkt ^\^ NHCOClV* NO. oddziela sie a do przesaczu dodaje sie 106 czesci chlorku chloracetylu i miesza przez 2 godziny. Na¬ stepnie oddziela sie druga czesc produktu. Surowy produkt po wyodrebnieniu przemywa sie woda i suszy. Otrzymuje sie lacznie 112,4 czesci kwasu 2-chloracetamidobenzoesowego o temperaturze to¬ pnienia 185 — 188°C.Przyklad B. 2-(chloroacetamido)-5-nitroben- zofenon.W 67,2 czesciach kwasu octowego o temperatu¬ rze 50°C rozpuszcza sie 12,8 czesci 2-(chloroaceta- mido)-benzofenonu. Do roztworu po ochlodzeniu do 10—20°C dodaje sie porcjami 93 czesci stezo¬ nego kwasu siarkowego, chlodzi nastepnie do tem¬ peratury okolo —1°C i utrzymujac temperature ponizej 0°C, dodaje sie mieszanine nitrujaca przy¬ gotowana z 4,4 czesci stezonego kwasu siarkowego i 5,3 czesci kwasu azotowego o gestosci 1,4. Mie¬ szanine reakcyjna miesza sie w ciagu 1 godziny w temperaturze —5°C, a nastepnie podnosi sie temperature o 5°C co 30 minut. Po osiagnieciu temperatury 22°C roztwór miesza sie w ciagu 3 go¬ dzin i wylewa do 200 czesci lodu.Wytworzony produkt oddziela sie, przemywa woda i suszy pod zmniejszonym cisnieniem. Suro¬ wy produkt rozpuszcza sie w 106 czesciach chlorku metylenu, dodaje 2 czesci wodorotlenku sodu, 1 czesc wegla aktywnego, saczy i odparowuje roz¬ puszczalnik. Pozostalosc po oddestylowaniu chlor¬ ku metylenu (okolo 11 czesci) krystalizuje sie z 80 czesciami metanolu otrzymujac 11,3 czesci 2-(chlo- roacetamido)-5-nitrobenzofenonu o temperaturze topnienia 174^176°C. Wydajnosc 70% wydajnosci teoretycznej. PL PL

Claims (2)

1. Zastrzezenia patentowe 1. Sposób wytwarzania pochodnych benzofenonu o podanym wzorze ogólnym, w którym X oznacza chlorowiec, znamienny tym, ze kwas 2-chlorowco¬ acetamidobenzoesowy przeprowadza sie w chlorek kwasowy i bez wyodrebnienia kondensuje sie z benzenem w obecnosci chlorku glinowego, a otrzymany 2-(cMorowcoacetamido)-benzofenon poddaje sie selektywnemu nitrowaniu w pozycji 5.

2. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze nitrowanie 2-(chlorowcoacetamido)-benzofenonu prowadzi sie w roztworze kwasu siarkowego w kwasie octowym w temperaturze od —10°C do 50°C, najkorzystniej w zakresie od —5°C do 25°C, stosujac na 1 mol zwiazku wyjsciwego od 1,2 mola do 2,0 moli kwasu azotowego. Cena 10 zl Y IL...\1A Urzedu Patentowego PlcnZ»!«si. Lui o1 i RZG — 1182/75 110 egz. A4 PL PL