Pierwszenstwo: Zgloszenie ogloszono: 30.05.1973 Opis patentowy opublikowano: 25.07.1975 78192 U.473',31/04 MKPFlób 31/04 CZYTELNIA Twórcawynalazku: Jan Wieczorek Uprawniony z patentu tymczasowego: Zaklady Rowerowe PREDOM-ROMET, Bydgoszcz (Polska) Nakretka do szprych Przedmiotem wynalazku jest nakretka do szprych stosowanych do oplotu kól rowerowych, kól wózków dziecinnych, kól motorowerów itp.Znane sa nakretki do szprych stosowane w przemysle rowerowym, motorowerowym i przy wytwarzaniu wózków dziecinnych, które wykonywane sa w ksztalcie grzybka wyposazonego w nagwintowany otwór wyko¬ nany wzdluz jego osi. Nakretki te wykonywane sa z metalu najczesciej kolorowego np. mosiadzu lub znalu.Wada tych nakretek jest duza pracochlonnosc w procesie wytwarzania oraz koniecznosc bardzo scislego przestrzegania surowego rezimu technologicznego. Z uwagi iz wymiary wykonawcze otworu pod gwint w nakret¬ ce oraz wymiary gwintu musza byc tolerowane ze wzgledu na koniecznosc zapewnienia wlasciwego polaczenia gwintowego szprychy i nakretki, proces ich wytwarzania obwarowany jest bardzo scislymi rygorami i warunkami technicznymi co wplywa w zasadniczy sposób na wysokosc kosztów wytwarzania.W przypadku nie spelnienia okreslonych tolerancji wymiarowych polaczenia gwintowego, nastepuja przypadki zrywania wierzcholków gwintu najczesciej w nakretce co powoduje zniszczenia polaczenia gwinto¬ wego i wypadanie szprychy z nakretki deformujac w ten sposób kolo oplecione szprychami. Zjawisko to ma bardzo czesto miejsce wówczas gdy srednica drutu, z którego produkowane sa szprychy wykonana jest w dolnej tolerancji wymiarowej a narzedzie przeznaczone do wiercenia otworu w nakretce pod gwint posiada wymiary w górnej odchylce wymiarowej.Aby uniknac powyzszych niedogodnosci postawiono sobie zadanie opracowania takich nakretek, które beda posiadaly zdolnosc kompensacji luzów polaczenia gwintowego nakretka — szprycha.Istota wynalazku jest nakretka wyposazona w przelotowy otwór którego srednica jest nieco mniejsza od srednicy podzialowej gwintu szprychy lecz nie wieksza od srednicy wierzcholkowej tego gwintu.Zaleta tego rozwiazania technicznego nakretki do szprych jest mozliwosc kompensacji luzów polaczenia gwintowego nakretki i szprychy. Dzieki odpowiedniemu doborowi materialu i srednicy otworu nakretki, pod¬ czas wkrecania w nakretke szprychy wystepuje zjawisko plastycznego i sprezystego odksztalcenia sie materialu, z którego wykonana jest nakretka na ksztalt gwintu, w który zaopatrzona jest szprycha, tworzac w ten sposób mocne polaczenie gwintowe. Poprzez wlasciwy dobór materialu na nakretke np. tworzywa sztucznego mozna2 78 192 uzyskac polaczenie gwintowe o wskazniku wytrzymalosciowym wyzszym od tradycyjnego polaczenia gwintowego.Wynalazek przedstawiony jest w przykladowym wykonaniu na rysunku, na którym fig. 1 —przedstawia " przekrój nakretki wzdluz osi pionowej, fig. 2 — odmiane nakretki w przekroju pionowym, fig. 3 — zarys gwintu nakretki, fig. 4 - dalsza odmiane nakretki w przekroju pionowym a fig. 5 — zarys gwintu nakretki.Nakretka 1 wykonana jest w ksztalcie grzybka z materialu o wlasciwosciach plastyczno-sprezystych zblizonych do tworzyw sztucznych termoplastycznych i zaopatrzona jest w przelotowy otwór 2, którego srednica a jest nieco wieksza od srednicy podzialowej d gwintu szprychy lecz nie wieksza od srednicy wierzcholkowej D gwintu szprychy.Podstawowa zaleta nakretki wedlug wynalazku jest prostota konstrukcji umozliwiajaca wykonanie jej stosunkowo malym nakladem czasu oraz umozliwiajaca uzycie tanich materialów. Poprzez zastosowanie kom¬ pensacji luzów, stworzone zostaly warunki takiego polaczenia gwintowego, które uniemozliwia wysuwanie sie szprychy z nakretki.Nakretka wedlug wynalazku moze miec otwór 2 wyposazony w gwint 4 o niepelnym zarysie, przy czym srednica wewnetrzna a gwintu nakretki jest wieksza od srednicy rdzenia d gwintu szprychy a srednica zewnetrzna gwintu A nakretki jest mniejsza od srednicy wierzcholkowej Dszprychy. ' Nakretka wykonana w ten sposób oznacza sie latwoscia nakrecania w czasie montazu i ma zastosowanie przy szprychach grubych np. motocyklowyeh,gdzie wymagany wskaznik wytrzymalosciowy polaczenia gwinto¬ wego warunkuje uzycie materialu o nizszych wlasciwosciach elastyczno-sprezystych.Ponadto nakretka wedlug wynalazku moze byc wyposazona w otwór 2 nagwintowany na czesci swej dlugosci H przy czym gwint ten jest zanikajacy w kierunku glebokosci otworu. Zaleta tak wykonanej nakretki jest latwosc wprowadzenia nagwintowanej szprychy w otwór nakretki co ma zasadnicze znaczenie przy pro¬ dukcji masowej w montazu szprych i nakretek. PL PL