Pierwszenstwo: Zgloszenie ogloszono: 30.05.1973 Opis patentowy opublikowano: 12.05.1975 78032 KI. 42k, 21/01 MKP G01m 13/00 Twórca wynalazku: Henryk Bentkowski Uprawniony z patentu tymczasowego: Biuro Projektowo-Technologiczne Przemyslu Maszyn Rolniczych, Poznan (Polska) Urzadzenie do badania walów przegubowo-teleskopowych Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do badania walów przegubowo-teleskopowych z symulacja natu¬ ralnych warunków eksploatacyjnych.Znane sa urzadzenia do badania walów przegubowo-teleskopowych, w których badane sa jednoczesnie dwa waly. Otrzymuja one naped ze skrzyni przekladniowej i obracaja sie z jednakowa predkoscia w kierunkach przeciwnych. Waly te mocowane sa z ta skrzynia poprzez sprzeglo w ten sposób, ze ich krzyzaki sa przestawione wzgledem siebie o 90°. Drugi koniec kazdego walu mocowany jest poprzez stale sprzeglo % walkami skrzyni przekladniowej, zamykajacej uklad kinematyczny. Jeden walek tej skrzyni przekladniowej jest polaczony z hydraulicznym sprzeglem pomiarowym momentu krazacego. Skrzynia przekladniowa wraz ze sprzeglem po¬ miarowym osadzona jest na suporcie przesuwnym wzgledem loza. Przesuw suportu realizowany jest w sposób ciagly za pomoca silownika hydraulicznego. Urzadzenie to umozliwia badanie obciazen dynamicznych walów przegubowych przy zmiennym kacie lamania tych walów, lecz nie pozwala ono na badanie walów przegubo¬ wych z teleskopowaniem. Nie spelnia ono za tym wszystkich wymogów badan walów przegubowo-teleskopo¬ wych, odpowiadajacych naturalnym warunkom eksploatacyjnym.Celem wynalazku jest urzadzenie do badania walów przegubowo-teleskopowych, umozliwiajace wywolanie i zmiany momentu krazacego, przy niezaleznym ustawianiu kata lamania badanych walów z jednoczesnym wymuszaniem ich teleskopowania w czasie badan.Cel ten osiagnieto za pomoca urzadzenia wedlug wynalazku, w którym napedowa, przekladniowa skrzynia osadzona jest w suporcie, przesuwanym na lozu za pomoca sruby pociagowej. Waly polaczone sa z skrzynia poprzez sprzegla, z których jedno jest sprzeglem sztywnym dla jednego walu, a drugie sprzeglo dla walu drugiego jest pomiarowym sprzeglem. Krzyzaki badanych walów sa ulozone wzgledem siebie jednakowo. Drugie konce tych walów polaczone sa pomocniczymi przegubowymi walkami, których krzyzaki przestawione sa wzgledem siebie o kat 90°. Polaczenie to osadzone jest w suwaku umozliwiajacym ustawianie pomocniczych, przegubowych walków w linii prostej lub lamanej. Drugie konce tych pomocniczych walków polaczone sa z przekladnia, zamykajaca uklad kinematyczny urzadzenia. Pomocnicze walki wraz z suwakiem i przekladnia2 78032 spoczywaja w suporcie przesuwanym wzdluznie na lozu w kierunku prostopadlym do suportu ze skrzynia nape¬ dowa walów badanych. Przesuw wzdluzny realizowany jest poprzez suwak zwiazany z suportem i tarcza mimo- srodowa, napedzana z skrzyni przekladniowej zamontowanej na lozu.Urzadzenie wedlug wynalazku umozliwia wielostronne badanie walów przegubowo teleskopowych, jak: badanie pod obciazeniem stalym, równym momentowi nominalnemu, badanie pod obciazeniem zmiennym pul¬ sujacym z czestotliwoscia obrotów w zakresie dodatnich wartosci momentu nominalnego, badanie walów przy dowolnych zalozonych obrotach, badanie walów wyprostowanych lub przy okreslonym kacie lamania ich osi, badanie walów z teleskopowaniem z okreslona czestotliwoscia, a takze bez teleskopowania. Mozliwosc stoso¬ wania tych róznych badan zbliza badanie walów do naturalnych warunków eksploatacyjnych.Przedmiot wynalazku przedstawiono schematycznie w przykladowym wykonaniu na rysunku.W sklad urzadzenia do badania walów przegubowo-teleskopowych wchodza trzy podstawowe zespoly jak: zespól napedowy, zespól pulsatora i zespól teleskopowania. Zespól napedowy sklada sie z loza 1, na którym osadzony jest suport 2, przesuwany w kierunku prostopadlym do osi badanych walów, za pomoca obracajacej sie pociagowej sruby 3, w nieruchomej nakretce 4. Sruba pociagowa uzyskuje obrót od korby 5. Na suporcie zabudowana jest mechaniczna przekladnia 6, napedzana elektrycznym silnikiem 7. Z przekladni wyprowadzone sa dwa waly mocy 8 i 9 o jednakowych przelozeniach lecz o przeciwnych kierunkach obrotów.Z»wyjsciem walu 8 mocy polaczony jest sztywnym sprzeglem 10 jeden badany, przegubowo-teleskopowy wal 11. Z wyjsciem walu 9 mocy polaczony jest drugi badany, przegubowo-teleskopowy wal 12, poprzez pomiarowe sprzeglo 13 z wirujacymi cylindrami i wahliwymi tlokami sluzacymi do wywolywania momentu krazacego. Drugie konce ualów 11 i 12 z przegubami polaczone sa poprzez sprzegla 13 z zespolem pulstatora 14. Pulsator ma przeklad¬ nie zebata 15 wiazaca uklad kinematyczny dla wywolania w tym ukladzie momentu skrecajacego, zamknietego.Sprzegla 13 lacza poprzez wal 16, osadzony w saniach 17, przegubowo-teleskopowe waly 11 i 12, z ukladem krzyzakowych przegubów 18 i 19 obróconych wzgledem siebie o 90°, dla otrzymania pulsacji momentu kraza¬ cego zamknietego, po wprowadzeniu w ruch ukladu obrotowego.Wielkosc pukuej i jest zmienna i zalezna od kata lamania osi ukladu przegubów krzyzakowych i sztywnosci badanych walów. Dia walów przegubowo-teleskopowych najczesciej, spotykanych konstrukcji wynosi ten mo¬ ment okolo 0,5 do 1,5 momentu nominalnego, przy kacie lamania osi walu okolo 12°. Zespól pulsatora 14 osadzony jest na wzdluznych prowadnicach loza 20 zespolu teleskopowania, celem umozliwienia badanych walów o róznych dlugosciach nominalnych. Zespól teleskopowania ma uklad napedowy z przekladniowa skrzynia 21, z której napedzany jest poprzez tarcze 22 korbowód 23 polaczony z zespolem pulsatora 14.Zmiana dlugosci drogi teleskopowania nastepuje przez zmiane promienia korby.W odmianie zespól teleskopo¬ wania ma naped hydrauliczny za pomoca dwustronnego cylindra i pompy o zmiennej wydajnosci. Uklad hydra¬ uliczny umozliwia zwiekszanie drogi teleskopowania i jej zmniejszanie oraz czestotliwosc w sposób bezstopnio- wy. PL PL