Pierwszenstwo: Zgloszenie ogloszono: 30.05.1973 Opis patentowy opublikowano: 19.05.1975 77906 W. 47f2,11/02 MKP F16j 11/02 SI6.LIOTCKA Twórcy wynalazku: Kazimierz Cieslak, Marek Szczybura Uprawniony z patentu tymczasowego: Politechnika Krakowska, Kraków (Polska) Chwytak hydrauliczny Przedmiotem wynalazku jest chwytak hydrauliczny ze skrzyzowanymi cylindrami.W stosowanych obecnie rozwiazaniach konstrukcyjnych chwytaków hydraulicznych silowniki posiadaja poziomy lub pionowy uklad, albo tworza niewielkie katy z poziomem lub pionem. Rozwiazania takie ograniczaja dlugosc 10 silowników z wciagnietymi tlokami, co wynika z koniecznosci zachowania okreslonych gabarytów chwytaka. Dla chwytaków z poziomymi silownikami bedzie to ograniczenie dopuszczalna szerokoscia chwytaka a dla chwytaków z pionowymi cylindrami ograniczenie dopuszczalna wysokoscia chwytaka. Poniewaz mozliwy do uzyskania skok tloka s wynika z zaleznosci S = kio, gdzie k zanie konstrukcyjne chwytaków narzucaja stosowanie silowników o krótkich skokach tloka.Zaczerpniecie objetosci materialu koniecznej dla napelnienia chwytaka wymaga wykonania przez cylinder okreslonej pracy. Przy ograniczonej dlugosci skoku tloka, zadana ilosci pracy mozna uzyskac zwiekszajac sred¬ nice cylindrów i dlatego istniejace chwytaki posiadaja cylindry o duzych srednicach. Ogranicza to a w wiekszosci przypadków uniemozliwia stosowanie typowych cylindrów specjalnych dostosowanych do danego chwytaka.Ogranicza to takze mozliwosc stosowania chwytaków do pracy w trudno-urabialnych materialach wymagajacych duzych wartosci pracy.Narzucony konstrukcja chwytaka uklad silowników utrudnia a czesto uniemozliwia uzyskanie na krawedzi skrawajacej skorup chwytaka charakterystyki sily dostosowanej do oporów zaczerpywania co powoduje niepelne wykorzystanie pracy cylindrów i koniecznosci zwiekszenia ich srednic dla wykonania okreslonej pracy zaczerpy¬ wania.Celem wynalazku jest znalezienie rozwiazania konstrukcyjnego chwytaka hydraulicznego umozliwiajacego zachowanie tej samej wysokosci chwytaka, lub uzyskanie zadanej wysokosci chwytaka przy zastosowaniu silow¬ ników hydraulicznych o róznych skokach tloka.Cel ten zostal osiagniety przez skonstruowanie chwytaka hydraulicznego wedlug wynalazku ze skrzyzo¬ wanymi cylindrami, którego istote stanowi to, ze punkt przeciecia osi cylindrów w widoku z boku znajduje sie na osi symetrii chwytaka, w granicach odcinka ograniczonego z jednej strony punktem przeciecia osi z prosta przechodzaca przez przeguby, a z drugiej strony z punktem przeciecia osi z prosta przechodzaca przez przeguby.2 77 906 Chwytak wedlug wynalazku jest blizej wyjasniony na zalaczonym rysunku, który przedstawia widok boczny chwytaka w polozeniu zamknietych skorup.Chwytak wedlug wynalazku w rzucie poziomym jest symetryczny wzgledem pionowej osi 0-0. Chwytak sklada sie z dwóch skorup 1, parzystej ilosci cylindrów 2, trawersy górnej 3, trawersy dolnej 4, lacznika 5, oraz przegubów 6,7,8 i 9.Skorupy 1 chwytaka sa polaczone obrotowo z trawersa dolna 4.Odleglosc a osi 7 moze sie zmieniac w szerokich zakresach. W skrajnym przypadku moze byc a = 0.Trawersa dolna 4 jest polaczona z kolumna 5. Polaczenie moze byc sztywne lub przegubowe.Górna czesc kolumny 5 jest polaczona sztywno z trawersa górna 3. Silownik 2 jest polaczony przegubem 8 ze skorupa 1 oraz po przeciwnej stronie osi symetrii, przegubem 9 z trawersa górnaa 3. Odleglosc r osi 7 j 8 moze sie zmieniac w szerokim zakresie, lecz musi byc spelniony warunek r w szerokim zakresie, lecz musi byc zachowany warunek K Chwytak w polozeniu zwartych skorup, odpowiada maksymalnej dlugosci 1 silowników 2 czyli przy calkowitym wysunieciu tloka. Wciagniecie tloka cylindra 2, czyli dla minimalnej jego dlugosci 10, nastapi rozwarcie skorup 1.Wysokosc chwytaka, dla zadanych gabarytów skorup oraz przy zwartych skorupach jest zalezna od dlu¬ gosci b przegubów 8 i 9. W skrajnym przypadku moze byc b = 0 i wtenczas uzyskuje sie minimalna wysokosc chwytaka, lecz odleglosc c przegubów na trawersie bedzie najwieksza. Najwieksza wysokosc chwytaka otrzy¬ muje sie dla c = 0 i wtenczas odleglosc b bedzie zalezna od dlugosci cylindrów 2.Zmieniajac wartosc wymiarów b i c uzyskuje sie rózne wysokosci chwytaka. Zmieniajac polozenie punktu przeciecia cylindrów 2 na podanym odcinku uzyskuje sie rózne wysokosci chwytaka dla okreslonej dlugosci cylindrów 2 i skoku ich tloka. W przypadku zmiennych skoków tloka tym samym dlugosci cylindrów 2 uzys¬ kuje sie niezmienna wysokosc chwytaka. Zmiana wysokosci chwytaka powoduje zmiane odleglosci przegubów 9. PL PL