Pierwszenstwo: Zgloszenie ogloszono: 30.05.1973 Opis patentowy opublikowano: 30.05.1975 77745 KI. 63c, 39 MKP B60p1/50 Twórcywynalazku: Zenon Wyslouch, Andrzej Jakubowski, Zbigniew Pelczarski Uprawniony z patentu tymczasowego: Fabryka Maszyn Budowlanych „FADROMA" Wroclaw (Polska) Samobiezna przegubowa ladowarka hydrauliczna Przedmiotem wynalazku jest samobiezna ladowarka hydrauliczna, jednonaczyniowa na przegubowym pod¬ woziu kolowym.Znane sa ladowarki hydrauliczne zbudowane na kolowym podwoziu, którego rama sklada sie z dwóch czesci polaczonych przegubem o pionowej osi obrotu, umozliwiajacym wykonywanie skretu maszyna, przez wzajemny obrót obu czesci dzielonej ramy. Na przedniej czesci ramy umieszcza sie organ roboczy w postaci wysiegnika z lyzka i ukladu wodzenia lyzki oraz silowników hydraulicznych, natomiast na tylnej czesci ramy znajduje sie zazwyczaj silnik, zmiennik momentu, skrzynia przekladniowa i pozostale urzadzenia jak pompy hydrauliczne, rozdzielacze itp.Przeniesienie napedu na przednia os realizuje sie w znanych rozwiazaniach za pomoca walu przegubowego wyprowadzonego ze skrzyni przekladniowej na tylnej czesci ramy do mostu napedowego zwiazanego z rama przednia. Przegub ramy jest zazwyczaj umieszczony w polowie rozstawu osi, co zapewnia pokrywanie sie sladów przednich i tylnych kól przy jezdzie po luku. Twierdzenie to ma raczej charakter reklamowy nie potwierdzony wynikami badan i doswiadczen eksploatacyjnych.W opisanym wyzej ukladzie konstrukcyjnym znanych ladowarek przegubowych wystepuje szereg nie¬ korzystnych zjawisk wynikajacych z centralnego polozenia przegubu i umieszczenia wszystkich zespolów nape¬ dowych ha tylnej czesci ramy.Jedna z glównych wad znanego ukladu przegubowych ladowarek jest wystepowanie znacznych róznic obciazenia prawego i lewego kola przedniej czesci maszyny w zaleznosci od kata skretu.W granicznych przypadkach róznica obciazen dochodzi do 150%. Powoduje to koniecznosc dostosowywa¬ nia wytrzymalosci ogumienia kól przednich i przedniego mostu napedowego do tych maksymalnych obciazen, a nie jak by to bylo wskazane jedynie do obciazen roboczych równomiernie rozdzielonych na oba kola. Dalsza niekorzystna konsekwencja tego stanu rzeczy jest przewymiarowywanie równiez mostu tylnego, który w lado¬ warkach przegubowych jest zazwyczaj zunifikowany z mostem przednim.Duze róznice obciazen obu kól przednich przy jezdzie po luku, przy praktycznie jednakowym obciazeniu kól osi tylnej powoduja wystepowanie zjawiska mocy krazacej w napedzie obu osi jezdnych. Moc krazaca2 77 745 pojawia sie w ukladzie kinematycznym utworzonym przez oba mosty napedowe, mechanizmy przeniesienia napedu i przez podloze, a spowodowana jest przez wystepowanie róznych promieni tocznych kól przednich w zaleznosci od kata skretu.Przy jednakowych drogach, które maja do przebycia odpowiednie kola osi przedniej i tylnej na skutek róznicy obciazen, róznie odksztalcaja sie opony przednich kól co powoduje, ze na jeden obrót kola przedniego przypadaja rózne obwody toczne. Powoduje to powstawanie niezgodnosci kinematycznej likwidowanej poprzez poslizg "kól tylnych. Moc krazaca obciaza mechanizmy powodujac zwiekszone ich zuzycie, powoduje zwiekszone zuzycie ogumienia i wprowadza zaklócenia we wzajemnym oddzialywaniu elementów ukladu kolo — podloze, co prowadzi do zmniejszenia rzeczywistej sily uciagu podwozia.Celem wynalazku jest wyeliminowanie wad znanych ladowarek przegubowych, a zadanie prowadzace do tego celu polega na skonstruowaniu ladowarki w której zmniejszono by wystepowanie róznic obciazenia kól przednich przy skretach i towarzyszace temu niekorzystne zjawiska.Rozwiazanie wedlug wynalazku polega na odpowiednim rozmieszczeniu na przegubowej ramie zespolów maszyny i takim umieszczeniu przegubu ramy w stosunku do osi napedowych, które gwarantuje najkorzyst¬ niejszy rozklad obciazen.W przegubowej ladowarce hydraulicznej wedlug wynalazku skrzynia przekladniowa zostala oddzielona od zespolu napedowego silnik — zmiennik momentu i przeniesiona na przednia rame w poblize przedniego mostu napedowego. Dzieki temu powstala mozliwosc przesuniecia przegubu ramy, z tradycyjnego miejsca w polowie odleglosci miedzy osiami, w poblize mostu tylnego. Przesuniecie przegubu w kierunku tylnej osi wplynelo bardzo korzystnie na rozklad obciazen kól przednich w czasie skretu. Na skutek wydluzenia odleglosci miedzy polozeniem srodka ciezkosci maszyny a chwilowym punktem podparcia kola zmniejszono bardzo wyraznie róznice obciazen kola zewnetrznego i wewnetrznego w czasie wykonywania skretu. Pozwala to na bardziej racjonalny dobór nosnosci ogumienia i wytrzymalosci zespolu mostu przedniego, jak równiez na zwiekszenie udzwigu w lyzce.Dalsza korzystna konsekwencja takiego rozwiazania jest zmniejszenie mozliwosci powstawania mocy krazacej w ukladzie. Wynika to z dwóch wlasciwosci ukladu wedlug wynalazku, mianowicie zmniejszenie rózni¬ cy obciazen przedniego i tylnego kola wewnetrznego przy jezdzie po luku, czyli zmniejszenie róznicy ich promieni tocznych, oraz tego, ze przy przesunieciu przegubu ramy do tylu moment wynikajacy z mocy krazacej spowodowanej zwiekszeniem drogi kól tylnych ma przeciwny kierunek niz moment spowodowany zmiana obciazenia kól przednich. Pozwala to uzyskac wzajemne znoszenia sie tych obciazen przy odpowiednim doborze rozkladu nacisków na os przednia i tylna, co prowadzi w konsekwencji do wyeliminowania wystepowania mocy krazacej w najbardziej niekorzystnej sytuacji pracy maszyny, to znaczy w chwili jazdy z obciazeniem w lyzce po luku.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia przekrój podluzny ladowarki, a fig. 2 widok z góry po usunieciu obudowy.* Jak pokazano na rysunku silnik jest polaczony za pomoca ukladu walów przegubowych 2 ze skrzynia biegów 4 z której z kolei sa wyprowadzone waly przegubowe 3 i 5 polaczone z mostem napedowym przednim 6 i mostem tylnym 7. Stanowisko operatora i urzadzenia sterownicze sa umieszczone w kabinie 8, a przed kabina 8 znajduje sie wysiegnik 9, na którego koncu jest umocowana lyzka 10. Rama ladowarki sklada sie z czesci tylna 11 i przedniej 13 polaczonych silownikami hydraulicznymi 12, które dokonuja przy skrecie wzajemnego obrotu tych czesci ramy wokól przegubu 14.Silnik 1 znajduje sie na tylnej czesci ramy 11 natomiast skrzynia biegów 4 podobnie jak i kabina 8 sa usytuowane na przedniej czesci 13 przegubowej ramy.Os przegubu 14 jest umieszczona w stosunku do rozstawu osi mostów napedowych 6 i 7 w taki sposób, ze zawsze odleglosc A przegubu 14 od przedniego mostu 6 jest wieksza od analogicznej odleglosci B od mostu tylnego 7. PL