Pierwszenstwo: Zgloszenie ogloszono: 30.05.1973 Opis patentowy opublikowano: 28.04.1975 77690 KI. 35b,3/06 MKP B66c 3/06 8l&LiOl£RA Twórcywynalazku: Leszek Nowak, Romuald Osinski, Henryk Chmielewski Uprawniony z patentu tymczasowego: Centralny Osrodek Badawczo-Rozwojowy „ZREMB" Warszawa, (Polska) Chwytak jednolinowy Przedmiotem wynalazku jest chwytak jednolinowy, zamykany i otwierany grawitacyjnie, zawieszany na hakach urzadzen dzwigowych i przeznaczony do roz- i zaladunku materialów sypkich, kruszyw i innych na srodki transportowe, do pracy na skladowiskach tych materialów itp.W znanych chwytakach jednolinowych sterowanych pradem stalym o niskim napieciu a zamykanych i otwieranych grawitacyjnie, ryglowanie i odryglowanie lupin odbywa sie za pomoca elektromagnetycznych hamulców lub sprzegiel.Urzadzenie ryglujace zestawione jest z zaczepu ze zgrubieniami polaczonego z belka dolna oraz przesuw¬ nych rygli zamocowanych na belce srodkowej. Na ryglach naciete sa zebatki, które wspólpracuja z kolami zebatymi zamocowanymi na walkach ulozyskowanych w belce srodkowej. Kola zebate unieruchomione sa wzgledem tej belki przez elektromagnetyczne sprzegla lub hamulce. Chwytaki zaopatrzone w omówione urzadzenie ryglujace sa zawodne w dzialaniu.Jedna z przyczyn niezadowalajacej pracy jest to, ze sily wymuszajace poziome przesuwanie rygli zaleza w znacznej mierze od katów pochylenia ciernych plaszczyzn, których utrzymanie w stanie nie zmienionym jest niemozliwe ze wzgledu na scieranie sie. Inna przyczyna zawodnosci dzialania jest zastosowanie w tym rozwiazaniu elementów konstrukcyjnych zbyt czulych na zanieczyszczenia, którym w warunkach pracy chwyta¬ ka nie mozna zapewnic wlasciwego dzialania. Ponadto chwytaki z tym urzadzeniem ryglujacym maja skompliko¬ wana budowe.Celem wynalazku jest opracowanie chwytaka z grawitacyjnym zamykaniem i otwieraniem oraz ze sterowa¬ niem pradem stalym o niskim-napieciu, a przy tym prostego w budowie i niezawodnego w dzialaniu.Cel ten osiagnieto wedlug wynalazku dzieki zastosowaniu do podtrzymywania lupin mechanizmu unieruchamianego za pomoca ukladu hydraulicznego, w którym obieg cieczy wymuszany jest ruchem tloka lub tloków silownika hydraulicznego, rozpierajacego dwie wychylne lub przesuwne szczeki chwytajace zaczep. Taki zestaw umozliwia polaczenie belki dolnej z belka srodkowa a zarazem zamkniecie lupin chwytaka i podtrzyma¬ nie ich w stanie zamknietym do czasu uwolnienia zaczepu spod dzialania szczek.W odmianie wynalazku szczeka wychylna sklada sie z uiwigni oraz polaczonej z nia obrotowo o ograni¬ czonym zakresie wychylu- krzywki chwytnej. Dzieki czemu przemieszczanie zaczepu miedzy szczekami, podczas laczenia, odbywa sie przy unieruchomionych szczekach.'2 77 690 Dodatkowa istota wynalazku polega na polaczeniu silownika hydraulicznego ze zbiornikiem cieczy dwoma przewodami, z których jeden wyposazony jest w zawór zwrotny a drugi w zawór zwrotny i zawór elektromagne¬ tyczny, co umozliwia zassanie cieczy do silownika niezaleznie od stanu przelaczenia zaworu elektromagnetyczne¬ go.Prosta budowa mechanizmu ryglujacego lupiny oraz zastosowanie typowych elementów w ukladzie hydraulicznym zapewnia niezawodnosc dzialania chwytaka wedlug wynalazku przy jednoczesnym obnizeniu kosztów wytwarzania. Ponadto chwytak ten moze wspólpracowac zarówno z urzadzeniami dzwigowymi zasilanymi z sieci elektrycznej jak i z dzwigami samojezdnymi, w których zródlem pradu sa baterie akumulato¬ rów.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przykladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedsta¬ wia schematycznie caly chwytak w widoku z boku, a fig. 2 — schematycznie uklad ryglujacy lupiny.Jak uwidoczniono na fig. 1 i 2 para lupin 1 jest polaczona za pomoca wychylnych ramion 2 z belka górna 3 oraz obrotowo z belka dolna 4 zaopatrzona w zaczep 5. Ruchoma belka srodkowa 6 z kolami linowymi 7 jest zawieszona na linach 8, polaczonych z wieszakiem 9 i belka górna 3. W ruchomej belce srodkowej 6 osadzona jest na sworzniach 10 para szczek wychylnych 11, które skladaja sie z dzwigni 12 oraz polaczonej z nia obrotowo o ograniczonym zakresie wychylu — krzywki chwytnej 13 napinanej sprezyna 14. Silownik hydrauliczny 15, zaopatrzony w dwa tloki 16 rozpierajace szczeki wychylne 11, jest polaczony dwoma przewodami 17 i 18 ze zbiornikiem 19 cieczy. Jeden przewód 17 jest wyposazony w zawór zwrotny 20 a drugi przewód 18 w zawór zwrotny 20 i zawór elektromagnetyczny 21.Dzialanie chwytaka jest nastepujace. Chwytak kladzie sie na zaczerpywanym materiale w polozeniu jak na fig. 1. Przy dalszym opuszczaniu wieszaka 9 opuszcza sie ruchoma belka srodkowa 6 a wraz z nia szczeki wychylne 11. W tym czasie zaczep 5 naciska na krzywki chwytne 13, powodujac ich obrócenie do takiego polozenia, przy którym zgrubienie zaczepu 5 bedzie moglo sie przemiescic poza wystepy krzywek chwytnych 13. Po czym sprezyny 14 spowoduja powrót krzywek chwytnych 13 do polozenia wyjsciowego, pokazanego na fig. 2. Od tego momentu, przy nie wlaczonym zaworze elektromagnetycznym 21, zaczep 5 nie moze sie wydostac spod szczek wychylnych 11, dzieki czemu belka dolna 4 jest polaczona z belka srodkowa 6. Przy podnoszeniu wieszaka 9 podnosi sie belka srodkowa 6 wraz z belka dolna 4, powodujac zamykanie lupin 1. Po zamknieciu lupin 1 chwytak transportuje sie na miejsce gdzie ma byc oprózniony. Otwarcie chwytaka nastapi po wlaczeniu zaworu elektromagnetycznego 21, po czym pod wplywem nacisku zaczepu 5 szczeki wychylne 11 obracaja sie na sworzniach 10, a wytloczona przez tloki 16 ciecz przeplywa przez zawór zwrotny 20 i zawór elektromagnetyczny 21 do zbiornika 19. Po uwolnieniu sie zaczepu 5 belka 4 opada i nastepuje opróznienie chwytaka. Równoczesnie tloki 16 sa rozpierane przez sprezyne, powodujac powrót szczek wychylnych 11 do polozenia pierwotnego i zassanie cieczy ze zbiornika 19 do silownika 15 przez przewód 17. PL PL