Pierwszenstwo: _^__^_ Zgloszenie ogloszono: 10.04.1973 Opis patentowy opublikowano: 28.04.1975 77588 KI. 23c, 1/04 ) MKP C10m 1/08 | CZYTELNlJTj Urzedu Pp}«t»&*agO I | tttttA kMHMKiM^ Imm|_| Twórcawynalazku: Piotr Wrzosek Uprawniony z patentu tymczasowego: Zaklady Mechaniczne ,,Labedy". Przedsiebiorstwo Panstwowe, Gliwice (Polska) Olej do obróbki metali Przedmiotem wynalazku jest olej do obróbki metali stanowiacy mieszanine rafinowanych olejów maszyno¬ wych, dodatków zwiekszajacych wytrzymalosc filmu smarowego i dodatków antykorozyjnych oraz poprawiaja¬ cych smarnosc.Znane sa oleje do obróbki metali, w których wlasnosci smarowe polepsza sie przez dodanie dwusiarczku molibdenu np. olej maszynowy 8 + 5% M0S2, co wprawdzie spelnia wymagania smarne, lecz okazuje sie miesza¬ nina niestabilna, olej maszynowy 8 + 5% stabilizowanej suspensji olejowej M0S2, jest mieszanina stabilna, lecz nie posiada dostatecznych wlasnosci zwilzania powierzchni tracych, co stanowi o niskiej wytrzymalosci filmu smaro¬ wego. Znane sa takze mieszaniny oleju np. olej maszynowy 8 + 10—30% koncentratu ACP wg normy ZN-67/MPCh/NF-l 11, które dobrze zwilzaja powierzchnie trace lecz nie posiadaja dostatecznych wlasnosci smar¬ nych.Celem wynalazku jest olej do obróbki metali, o dobrej zwilzalnosci i jednoczesnie duzej wytrzymalosci filmu smarowego, korzystnie taki olej, którego zwilzacz bylby jednoczesnie dobrym nosnikiem dodatków smaro¬ wych.Olej do obróbki metali wedlug wynalazku sklada sie z mieszaniny olejów maszynowych 8 i 10 wzietych w stosunku wagowym 1 :1 lub 2 :1 lub 1 :2, koncentratu ACP i stabilizowanej suspensji olejowej dwusiarczku molibdenu lub suspensji ACP z dodatkiem dwusiarczku molibdenu, przy czym najlepiej z zachowaniem w suspen¬ sji proporcji 95% oleju i 5% M^ lub 95% ACP + 5% M0S2. Wzajemne stosunki wagowe poszczególnych sklad¬ ników wahaja sie od 2 :1 :0,5 lub 2 : 1 :2 lub 5 : 1 : 0,5.Olej do obróbki metali wedlug wynalazku odznacza sie duza zdolnoscia do zwilzania powierzchni tracych, dzieki obecnosci koncentratu ACP, oraz dobrymi wlasnosciami smarowymi, dzieki obecnosci dwusiarczku molib¬ denu. Wymienione wyzej wlasnosci sa trwale poniewaz dwusiarczek molibdenu wprowadzony w postaci stabili¬ zowanej suspensji, nie opada na dno zbiornika obrabiarki, a koncentrat ACP jest jego doskonalym nosnikiem i zwilzaczem zarazem.Wlasnosci oleju wedlug wynalazku nie wynikaja z sumy wlasnosci skladników mieszaniny koncentratu ACP i stabilizowanej suspensji M0S2 lecz z wykorzystania koncentratu ACP dla spelnienia podwójnej funk-2 77 588 cji — nosnika i zwilzacza —oraz z zastosowania podwójnego nosnika dla dwusiarczku molibdenu mianowicie sta¬ bilizowanej suspensji olejowej M0S2 i koncentratu ACP.W zaleznosci od skladu i przeznaczenia rozróznia sie cztery kompozycje, odpowiednio do obróbki z duzy¬ mi szybkosciami, do obróbki z malymi szybkosciami oraz do obróbki z duzymi i malymi naciskami.Ponizej podano przyklady skladu oleju do obróbki metali wedlug wynalazku gdzie poszczególne skladniki podane sa w czesciach wagowych.Przyklad I olej maszynowy8 — 1,0 olej maszynowy10 — 1,0 koncentrat olejowyACP — 1,0 stabilizowana suspensja olejowaM0S2 — 0,5 na bazie oleju lotniczego MP-16P (95% MP16P: 5%M^ ) Przyklad II olej maszynowy8 — 2,5 olej maszynowy10 — 2,5 koncentrat olejowyACP — 1,0 stabilizowana suspensjaolejowa — 0,5 M0S2 na bazie oleju lotniczego MP-16P (95% MPI6P : 5%M^ ) Przykladni olej maszynowy8 — 1 olej maszynowy10 — 1 koncentrat olejowyACP — 1 stabilizowana suspensja olejowaM0S2 — 2 na bazie oleju lotniczego MP16P (95% MP16P + 5% M^ ) Przyklad IV olej maszynowy8 — 2,5 olej maszynowy10 — 2,5 stabilizowana suspensjaACP — 1,0 z dodatkiem M0S2 (95% ACP + 5% MoS, ) Przyklad V olej maszynowy8 — 1 olej maszynowy10 — 1 stabilizowana suspensjaACP , — 1 z dodatkiem M0S2 (95% ACP i 5% M^ ) Przyklad Vr olej maszynowy8 — 1 olej maszynowy10 — 1 stabilizowana suspensjaACP - 1 z dodatkiem M0S2 (90% ACP + 10% M0S2) Sposób przygotowania oleju do obróbki metali wedlug wynalazku polega na tym, ze miesza sie w tem¬ peraturze otoczenia koncentrat ACP z stabilizowana suspensja M0S2 w podanych stosunkach procentowych, a nastepnie dodaje sie te mieszanine do przygotowanej w ten sam sposób w stosunkach wagowych mieszaniny olejów maszynowych o dwóch róznych lepkosciach.Wlasnosci uzytkowe oleju do obróbki metali wedlug wynalazku scharakteryzowano metoda porównawcza do wlasciwosci uzytkowych olejów znanych.Przy obróbce dlutowaniem w dwóch przejsciach kól zebatych o parametrach — modul — m = 5 mm — ilosc zebów — z = 76 zebów — szerokoscwienca — B = 32 mm — twardosc - H = 332 kG/cm2 — szybkosc — V = 109 podw.sk/min. — wielkosc stepienia — h = 0,5 mm uzyskuje sie nastepujace wyniki:77 588 3 Mieszanina oleju Trwalosc Klasa chropowatosci wg stanu techniki wg wynalazku 1. olej masz. 8 + olej masz. 10 + 30% koncentratu ACP 2. Olej masz. 8 + olej masz. 10 + 5% suspensji stabilizowanej dwusiarczku molibdenu.Olej masz. 8 + olej masz. 10 + koncentrat ACP + 0,5% stabilizowanej 38zebów 150-215 zebów 600-750 zebów suspensji olejowej M0S2 A4-A6 A6 A6-A7 Olej wedlug wynalazku nadaje sie nie tylko do obróbki skrawaniem lecz takze dla innych celów, gdzie zachodzi potrzeba zmniejszenia tarcia powstajacego przy duzych naciskach i w podwyzszonej temperaturze. PL PL