Pierwszenstwo: Zgloszenie ogloszono: 02.08.1974 Opis patentowy opublikowano: 31.07.1975 77296 KI. 81e,80 MKPB65g 39/02 Twórcy wynalazku: Zygmunt Bujakowski, Leszek Chomicki Uprawniony z patentu tymczasowego: Biuro Projektów Przemyslu Hut¬ niczego „Biprohut" Przedsiebiorstwo Panstwowe, Gliwice (Polska) Rolka przenosnika potokowego zwlaszcza chlodzona powietrzem Wynalazek dotyczy rolki przenosnika potokowe¬ go zwlaszcza chlodzonej powietrzem.Dotychczasowe rolki przenosników potokowych maja obydwa konce rolek zakonczone korkami które to korki osadzone sa jedna strona przesuwnie bez¬ posrednio na wydrazonym wale wykonanym z gru- bosciennej rury, przy czym dla przeniesienia mo¬ mentu obrotowego stosowane sa miedzy korkami a walem zaokraglone wpusty, zas jeden z korków jest osadzony ze zwiekszonym luzem dla umozli¬ wienia wzajemnego przesuwania sie plaszcza rolki wzgledem wydrazonego walu. Termiczne przesunie¬ cia jak wykazala praktyka wynosza kilkadziesiat milimetrów. Konstrukcja ta okazala sie nieprawi¬ dlowa co prowadzilo do pekania spawów korków, wysypywania sie ziemi okrzemkowej stanowiacej izolacje, i zwiazane z tym intensywne nagrzewa¬ nie sie walu i awarie rolki polaczona z koniecz¬ noscia jej wymiany i postojem pieca.Celem wynalazku jest taka konstrukcja rolki przenosnika potokowego która pozwoli na swobod¬ ne wydluzanie sie plaszcza rolki wzgledem walu z jednoczesnym stalym przenoszeniem momentu obrotowego walu na plaszcz rolki.Cel ten zostal osiagniety przez to ze co najmniej z jednego konca rolki miedzy rdzeniem walka a korkiem ma slizgawa zeliwna tuleje. Tuleja jest osadzona na wale za pomoca wewnetrznego wspu- stu i umieszczona w korku za pomoca zewnetrz¬ nego wpustu. Zeliwna tuleja ma promieniowa 10 15 20 25 szczeline. Zeliwna tuleja jest osadzona w korku z luzem poosiowym. — Zastosowanie zeliwnej tulei znacznie zmniejsza opory tarcia miedzy stalowymi czesciami korka i walu, co skutecznie chroni przed tak dotychczas czestym zatarciem polaczenia. Zastosowanie dwu klinów zewnetrznego i wewnetrznego mimo iz w niewielkim stopniu komplikuje konstrukcje to w efekcie w dalszym ciagu eliminuje slizganie i prze¬ suwanie sie stali wzgledem stali co calkowicie eli¬ minuje zatarcia na wale. Zmniejszony opór tarcia zmniejsza sily które dzialaja na rozgrzany plaszcz co z kolei zwieksza jego trwalosc.Zastosowanie pierscienia ze szczelina zabezpie¬ cza przed zatarciem w przypadku przegrzania wezla a jednoczesnie — pozwala na stosowanie mniejszych luzów miedzy korkiem a walem.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przy¬ kladzie wykonania na rysunku na którym fig. 1 przedstawia fragment rolki w przekroju poosio¬ wym, a fig. 2 — rolke w przekroju poprzecznym oznaczonym literami A-A na fig. 1.Na rdzeniu walka wykonanym z grubosciennej rury 1, w którym znajduje sie wewnetrzna cienko¬ scienna rura 2 sluzaca do rozdzialu strugi powie¬ trza chlodzacego, jest osadzona przesuwnie na we¬ wnetrznym wpuscie 13 przesuwna tuleja 9 wyko¬ nana z zeliwa. Na tej tulei 9 jest osadzony korek 4 równiez za posrednictwem zewnetrznego wspu- stu 14. Do korka 4 przyspawany jest beben 3 rol- 77 29677 296 3 ki, a na wysunietej czesci tego korka jest osadzona cienkoscienna rura 6 wewnetrzna, której polozenie centryczne jest ustalone za pomoca wkladek 5.Miedzy cienkoscienna wewnetrzna rura 6 a rdze¬ niem 1 walka znajduje sie przestrzen 8 wolna, na¬ tomiast przestrzen miedzy wewnetrzna rura 6 a bebnem 3 jest wypelniona ziemia krzemionko¬ wa 7. Zeliwna tuleja 9 jest zabezpieczona przed wysunieciem sie z korka 4 za pomoca zabezpie¬ czajacej pokrywy 10. Zeliwna tuleja 9 moze miec szczeline 12 która pozwala tej tulei 9 na swobod¬ ne rozszerzanie sie i kurczenie bez mozliwosci za¬ kleszczenia. Rolka przenosnika samotokowego osa¬ dzona jest w piecu lub innym urzadzeniu za po¬ srednictwem labiryntowego uszczelnienia 11 wy¬ konanego w obmurzu lub obudowie pieca, niepo- kazanego na rysunku. Korzystnie jest gdy tuleja 9 jest osadzona w korku 4 z poosiowym luzem.Jak wspomniano wykonanie rolki wedlug wy¬ nalazku, w szczególnosci zastosowanie zeliwnej tulei 9, majacej z racji duzej ilosci grafotu dobre wlasnosci slizgowe w polaczeniach ze stala, zabez¬ piecza skutecznie przed zatarciem sie polaczenia.Podobnie pracuja wpusty 13 i 14 które swobodnie przesuwaja sie w rowkach wykonanych w zeliw¬ nej tulei 9. Zamontowanie zeliwnej tulei 9 w kor¬ ku 4 z poosiowym luzem powoduje ze przesuw wza¬ jemny bebna 3 rolki wzgledem rdzenia 1 odbywa 20 sie z najmniejsza sila tarcia, która moze wystapic albo na zewnetrznej albo wewnetrznej powierzch¬ ni tulei 9. Wykonanie w tulei 9 przeciecia czyli szczeliny 12 zabezpiecza calkowicie polaczenie przed zatarciem nawet w przypadku zbyt ciasnego wykonania polaczenia, lub jego przegrzania. Po¬ nadto polaczenie pozwala na osadzenie bebna 3 rol¬ ki na rdzeniu 1 z minimalnym luzem promienio¬ wym i zapewnia prawidlowe przeniesienie momen¬ tu obrotowego. PL PL