PL77032B2 - - Google Patents

Description

Pierwszenstwo: Zgloszenie ogloszono: 30.05.1973 Opis patentowy opublikowano: 28.04.1975 77032 KI. 18c# 1/56 Twórca wynalazku: Tadeusz Pelczynski Uprawniony z patentu tymczasowego: Instytut Mechaniki Precyzyjnej, Warszawa (Polska) Sposób przygotowania kapieli hartowniczych Przedmiotem wynalazku jest sposób przygotowania kapieli hartowniczych przeznaczonych do wygrzewania przedmiotów stalowych.Typowe, obecnie stosowane w praktyce kapiele hartownicze dziela sie w zasadzie na kapiele pracujace wzakresie temperatur 490-750°C, 720-900°C i w zakresie 1000-1300°C. Zaleznie od zakresu róznia sie równiez skladami. I tak kapiele przeznaczone do pracy w zakresie temperatur 490-750°C oparte sa przewaznie na chlorku.wapnia, chlorku sodu i chlorku baru, kapiele do pracy w zakresie temperatur 720-900°C oparte sa glównie na chlorku sodowym i chlorku barowym, a kapiele do pracy wzakresie temperatur 1000-1300°C sa oparte w zasadzie na chlojsku barowym.Poniewaz w czasie wygrzewania przedmiotów w tych kapielach nastepuje silne odweglanie powierzchni przedmiotów obrabianych cieplnie, stosuje sie na przedmiotach naddatki, które sa zeszlifowywane po przeprowa¬ dzeniu obróbki cieplnej, a dla obnizenia wielkosci tych naddatków dodatki do kapieli w postaci stopu 95% Si i 5% BaCl2.Kapiele przygotowane w ten sposób nie umozliwiaja jednak obróbki cieplnej przedmiotów obrobionych na gotowo, co znacznie zwieksza pracochlonnosc wytwarzania i prowadzi do zwiekszonej liczby braków.Celem wynalazku jest opracowanie takiego sposobu przygotowania kapieli hartowniczych, który zapewni minimalne odweglenie przedmiotów wygrzewanych i umozliwi obróbke cieplna przedmiotów obrobionych na gotowo.Postawione zadanie zostalo rozwiazane, gdyz okazalo sie, ze gdy do obecnie stosowanych w praktyce konwencjonalnych kapieli soinych doda sie przygotowany w sposób wedlug wynalazku regenerator w postaci bezwodnika borowego stopionego ze sproszkowanymi metalami z grupy pierwiastków wegliko i spinelotwór- czych o granulacji okolo 60 mikrometrów, badz ich tlenkami, przy czym stopien przesycenia bezwodnika l*-owego danym metalem, mieszanina metali lub ich tlenków reguluje sie temperatura topienia, zaleznie od przeznaczenia regeneratora do kapieli nisko, srednio lub wysokotemperaturowych, to kapiele hartownicze wedlug wynalazku maja mniejsza ilosc tlenków na powierzchni zwierciadla i wykazuja znacznie mniejsze odweglenie powierzchni, trudno uchwytne pomiarem twardosci, a wykrywalne jedynie metoda mikroskopowa.2 77 032 W ten sposób przygotowane kapiele solne umozliwiaja prowadzenie obróbki cieplnej przedmiotów wykona¬ nych na gotowo bez naddatku na szlifowanie po obróbce cieplnej.Sposób przygotowania kapieli hartowniczych wedlug wynalazku polega na tym, ze do kapieli solnej konwencjonalnie stosowanej w praktyce dodaje sie w ilosci 0,5—10% wagowych sproszkowanego regeneratora utworzonego przez stopienie bezwodnika borowego ze sproszkowanymi do granulacji okolo 60 mikrometrów metalami lub mieszaninami metali wegliko i spinelotwórczych takich, jak np. wanad, aluminium, molibden, magnez, chrom, wolfram, tytan, mangan i inne do ilosci \ 0,25—50% wagowych w stosunku do stopionego bezwodnika borowego, badz tlenkami lub mieszaninami tlenków tych metali w ilosci 0,5-30% wagowych w^tosunku do stopionego bezwodnika borowego, przy czym topienie prowadzi sie w zakresie temperatur 600— 1300°C zaleznie od przeznaczenia regeneratora.Przyklad: I. Stopiono w tyglu stalowym w temperaturze 1300°C 11,6 kg bezwodnika borowego i dodano do niego 4 kg sproszkowanego do granulacji 60 mikrometrów chromu metalicznego i 2 kg sproszko¬ wanego do tej samej granulacji magnezu metalicznego. Po zakonczeniu dodawania tych metali wylano plynny stop na blache stalowa i po ostygnieciu sproszkowano. W elektrycznym piecu elektrodowym przygotowano kapiel solna z 90 kg chlorku barowego, do której dodano w temperaturze 1300°C 4 kg przygotowanego sposo¬ bem wyzej opisanym regeneratora. Do tak przygotowanej kapieli zanurzono frezy palcowe o srednicy 60 mm, wykonane na gotowo ze stali o skladzie 0,78% C, 4,5% Cr, 18,4% W, 1,2% V, 0,35% Ni i poddano je austenityzo- waniu w temperaturze 1270°C w ciagu 5 minut. Po zahartowaniu w oleju zmierzono twardosc, która wynosila 860 HV (66 HRC), a wiec nie uwidocznilo sie odweglenie, natomiast metoda mikroskopowa ustalono, ze jest ono rzedu 2 jtun. Poza tym jeszcze powierzchnia narzedzi nie wykazala zadnych oddzialywan korozyjnych.Przyklad II. Stopiono w tyglu stalowym w temperaturze 900°C 17 kg bezwodnika borowego i dodano do niego sproszkowanych do granulacji 60 mikrometrów 4 kg tlenku manganowego borowego i odano do niego sproszkowanych do granulacji 60 mikrometrów 4 kg tlenku manganowego i 6 kg tlenku chromowego. Po zakon¬ czeniu dodawania tych tlenków wylano plynny stop na blache stalowa i sproszkowano po ostygnieciu. W elek¬ trycznym piecu elektrodowym roztopiono kapiel solna zlozona z 3,5 kg chlorku sodowego i 11,5 kg chlorku barowego i zasilono ja w temperaturze 900°C sproszkowanym regeneratorem wytworzonym w sposób wyzej opisany wsilosci 6,5 kg. Nastepnie obnizono temperature kapieli do 830°C i zanurzono do kapieli wyostrzone na gotowo pily tarczowe ze stali o skladzie C 1,4%; Mn 0,5%, Si 0,25%, Cr 1,3% o srednicy 80 mm. Po zakonczeniu austenityzowania zahartowano je w oleju. Zmierzona twardosc byla rzedu 65 HRC, co wskazuje na to, ze nie nastapilo odweglenie powierzchni. PL PL

Claims (1)

1. Za strzezenie pat en to w e Sposób przygotowania kapieli hartowniczych, skladajacych sie z chlorku barowego, albo chlorku barowego i sodowego, albo chlorku barowego, chlorku sodowego i chlorku wapnia oraz regeneratora, znamienny tym, ze przygotowuje sie regenerator przez stopienie w temperaturze 600—1300°C bezwodnika borowego ze sproszkowa¬ nymi do granulacji okolo 60 mikrometrów metalami lub mieszaninami metali wegliko lub spinelotwórczych, takich jak np. wanad, aluminium, molibden, magnez, chrom, wolfram, tytan, mangan i inne w ilosci 0,25-50% wagowych w stosunku do stopionego bezwodnika borowego, badz tlenkami lub mieszaninami tlenków tych metali w ilosci 0,5—30% wagowych w stosunku do stopionego bezwodnika borowego, doprowadza do wystyg¬ niecia i proszkuje, a nastepnie dodaje w ilosci 0,5-10% wagowych do znajdujacej sie w temperaturze 1300°C kapieli przeznaczonej do eksploatacji w zakresie temperatur 1000-1300°C, lub do znajdujacej sie w temperatu¬ rze 900°C kapieli do eksploatacji w zakresie temperatur 720-900°C wzglednie do znajdujacej sie w temperaturze 750°C kapieli przeznaczonej do eksploatacji w zakresie temperatur 490—750°C i obniza temperature kapieli solnej do zadanej temperatury wygrzewania. Erac. Poligraf. UPPRLzam. 1990/75 naklad 120+18. Cena 10 zl. PL PL