Pierwszenstwo: __ Zgloszenie ogloszono: 01.04.1974 Opis patentowy opublikowano: 03.03.1975 76623 KI. 2le, 17/10 42k, 45/03 MKP G01r 17/10 G01b 19/02 CZYTELnIA[ Urzedu Rolern^ego 1 Polskia| liectypor i L" -'.i 1 . Twórcawynalazku: Ryszard Grobelny Uprawniony z patentu tymczasowego: Politechnika Wroclawska, Wroclaw (Polska) Automatyczny mostek tensometryczny Przedmiotem wynalazku jest automatyczny mostek tensometryczny, stosowany do pomiarów malych przyrostów rezystancji czujników i innych elementów, które ze wzgledu na zjawiska termiczne posiadaja ogra¬ niczona wartosc maksymalnego pradu pomiarowego.Znane mostki tensometryczne zbudowane sa ze zródla napiecia sinusoidalnego, zasilajacego uklady most¬ ków pomiarowego i kompensacyjnego, oraz ze wzmacniacza wspólpracujacego z fazoczulym prostownikiem, do wyjscia którego podlaczony jest miernik magnetoelektryczny.Niedogodnoscia wynikajaca ze stosowania znanych mostków tensometrycznyeh jest koniecnosc ich staran¬ nego równowazenia przed kazdym pomiarem. Ponadto mostki te posiadaja ograniczona czulosc, która powodo¬ wana jest ograniczeniem wartosci napiecia przykladanego na elementy pomiarowe, oraz posiadaja sygnal wyjscio¬ wy w postaci analogowej.Celem wynalazku jest wyeliminowanie koniecznosci równowazenia mostków tensometrycznych przed kaz¬ dym pomiarem, a zagadnieniem technicznym wynalazku jest skonstruowanie automatycznego mostka tensome- trycznego z cyfrowym odczytem wyniku pomiaru.Zagadnienie to zostalo rozwiazane dziekie ternu, ze znany mostek pomiarowy polaczony jest z generato¬ rem impulsów o malym wspólczynniku wypelnienia oraz z ukladem sterujacym. Uklad sterujacy i generator impulsów polaczone sa z generatorem taktujacym, który polaczony jest z generatorem przebiegów piloksztalt- nych, z ukladem sterowania licznika rewersyjnego oraz z ukladem pamieci. Uklad pamieci polaczony jest z licz¬ nikiem rewersyjnym, z ukladem sterowania licznika oraz z ukladem sterujacym mostka pomiarowego. Wyjscie generatora przebiegów piloksztaltnych polaczone jest z komparatorem, którego wejscie polaczone jest bezpo¬ srednio lub poprzez wzmacniacz z wyjsciem ukladu sterujacego, a wyjscie komparatora polaczone jest poprzez uklad sterowania licznika z licznikiem rewersyjnym. Ponadto pomiedzy licznikiem rewersyjnym ajego ukladem sterowania wlaczona jest bramka licznika, polaczona z generatorem czestotliwosci wzorcowej.Zasadnicza korzyscia techniczna wynikajaca ze stosowania automatycznego mostka tensometrycznego we¬ dlug wynalazku jest wyeliminowanie koniecznosci równowazenia mostka pomiarowego przed kazdym pomiarem, gdyz uklad pamieci odejmuje poprawke, bedaca wykladnikiem niezrównowazenia mostka. Pozwala to na znacz¬ ne skrócenie czasu pomiarów.2 76 623 Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przykladzie wykonania na rysunku, który przedstawia schemat blokowy automatycznego mostkatensometrycznego. • Automatyczny mostek tensometryczny wyposazony jest w generator 1 impulsów o malym wspólczynniku wypelnienia, który polaczony jest z taktujacym generatorem 2 craz z pomiarowym mostkiem 3. Pomiarowy mostek 3 polaczony jest ze sterujacym ukladem 4, który polaczony jest bezposrednio i poprzez uklad pamieci 5 • z taktujacym generatorem 2 oraz poprzez wzmacniacz 6 z komparatorem 7. Komparator 7 polaczonyjest z ukla¬ dem 9 sterowania licznika oraz poprzez generator 8 przebiegów piloksztaltnych z taktujacym generatorem 2.Uklad 9 sterowania licznika polaczony jest z taktujacym*generatorem 2, z ukladem pamieci 5 oraz z rewersyj- nym licznikiem 11, apomiedzy ukladem 9 sterowania licznika i rewersyjnym licznikiem 11 wlaczonajest bram¬ ka 10 licznika, która polaczona jest z generatorem 12 czestotliwosci wzorcowej. Licznik 11 polaczony jest z ukladem pamieci 5.Generator 1 impulsów wytwarza impulsy o malym wspólczynniku wypelnienia, którymi zasilany jest pomiarowy mostek 3. Generator ten jest sterowany impulsami wytwarzanymi przez taktujacy generator 2.Napiecie rozrównowazenia pomiarowego mostka 3 jest podawane poprzez sterujacy uklad 4 i wzmacniacz 6 na komparator 7, na który podawane jest równiez napiecie o przebiegu piloksztaltnym, wytwarzane przez generator 8, który sterowany jest przez taktujacy generator 2.Na wyjsciu komparatora 7 wytwarzane sa dwa impulsy, których wielkosc przemieszczenia w czasie jest funkcja amplitudy napiecia rozrównowazenia pomiarowego mostka 3, natomiast kolejnosc tych impulsów w czasie zalezy od znaku napiecia rozrównowazenia mostka. Impulsy wyjsciowe komparatora 7 przetwarzane sa w ukladzie 9 sterowania licznika na impulsy ustalajace znak napiecia rozrównowazenia mostka, na impulsy sterujace bramka 10: licznika na 'która podawany jest sygnal o czestotliwosci wzorcowej, na impulsy ustalajace kierunek liczenia rewersyjnego licznika 11, oraz na impulsy kasujace i aktualizujace zapis w ukladzie 5 licznika, eksponowany jako wynik pomiaru.Po odlaczeniu czujników od pomiarowego mostka 3 dokonuje sie pomiaru napiecia rozrównowazenia mostka. W ukladzie pamieci 5 nastepuje zapis wartosci tego napiecia. Przy pomiarze wielkosci mierzonej, prze¬ chowywany w ukladzie pamieci 5 zapis jest automatycznie dodawany w postaci poprawki do wyniku pomiaru.Sterujacy uklad 4 umozliwia kalibracje toru pomiarowego od generatora 1 impulsów do rewersyjnego licznika 11 wlacznie, oraz umozliwia wprowadzenie do ukladu 5 pamieci dowolnej poprawki. Dzieki odlaczeniu czujników od pomiarowego mostka podczas kalibracji i wprowadzania do ukladu pamieci 5 poprawki, czynnosci te dokony¬ wane sa przy znacznie skróconym czasie repetycji impulsów taktujacych. PL PL