Pierwszenstwo: Zgloszenie ogloszono: 30.04.1973 Opis patentowy opublikowano; 10.02.1975 76230 KI. 5d,13/00 MKP E21f 13/00 CZYTELNIA nut* imim*':'* w^»») Twórcywynalazku: Tadeusz Ornat, Leonard Blaszczyk Uprawniony z patentu tymczasowego: Przedsiebiorstwo Robót Górniczych, Katowice (Polska) Prowadnica linowa do opuszczania kopalniaków Przedmiotem wynalazku jest prowadnica linowa do opuszczania kopalniaków w szybie pozwalajaca na ich plynne dostarczanie do podszybia.Znane sa urzadzenia do opuszczania kopalniaków od stacji nadawczej na nadszybiu do stacji odbiorczej na podszybiu, które posiadaja elementy nosne w postaci pólek podtrzymujacych kopalniaki podczas ich opuszczania w szybie, urzadzenia te posiadaja swój wlasny niezalezny naped mechaniczny.Wada tego urzadzenia jest to, ze wlasny niezalezny naped mechaniczny dziala hamujaco na ruch liny do której sa zamocowane pólki wsporcze. Inna wada tego urzadzenia jest zbyt mala wydajnosc z powodu malej szybkosci opuszczania oraz to, ze z uwagi na rozbudowane mechanizmy wymaga ono stalego dozoru i kontroli mechanizmów, a ponadto nie moze byc stosowane przy opuszczaniu kopalniaków na duzych glebokosciach.Znane jest i inne urzadzenie do opuszczania kopalniaków w szybach w których wykorzystuje sie sile grawitacyjna opuszczanej masy na calej glebokosci szybu, tj. od stacji nadawczej na nadszybiu pz do stacji odbiorczej na podszybiu. Urzadzenie to sklada sie ze sztywnej rury spustowej wypelnionej uprzednio podczas pracy kopalniakami na calej glebokosci szybu tak, ze podczas ich wybierania na podszybiu nastepny opada do okreslonego poziomu co eliminuje w czesci zbyt duze sily wynikajace % opadania kopalniaka .Wada tego urzadzenia jest to, ze kopalniaki z powodu swojej niejednakowej grubosci na calej swej dlugosci ukladaja sie w rurze spustowej dowolnie przez co ulegaja zakleszczaniu. Dalsza niedogodnoscia jest, ze spuszczane kopalniaki poruszaja sie z uderzeniami, doznajac przy tym uszkodzen na swych koncach a czesto w takim stopniu, ze nie nadaja sie do uzytku.Celem wynalazku jest wyeliminowanie opisanych wad i niedogodnosci wystepujacych w znanych urzadze¬ niach do opuszczania kopalniaków w szybie, a zwlaszcza na duze glebokosci przez opracowanie takiego urzadzenia za pomoca którego moznaby opuszczac kopalniaki plynnie kontrolujac jego ruch.Cel ten zostal osiagniety przez skonstruowanie podatnej prowadnicy linowej wbudowanej w szyb za pomoca której mozna w sposób regulowany opuszczac kopalniaki o dowolnej grubosci i dlugosci.Prowadnica linowa do opuszczania kopalniaków w szybie wedlug wynalazku charakteryzuje sie tym, ze sklada sie z zestawu okraglych lin do których sa zamocowane i ulozone pionowo w okreslonych odstepach od2 76 230 siebie kablaki, któiych oba konce sa polaczone przegubowo zsuwliwym sworzniem, z nasunieta nan spiralna sprezyna wsparta jednym swym koncem o prowadzacy dzwigar, zabudowany w szybie, a drugim swym koncem o podkladke nalozona na wspomniany sworzen oraz dwiema prowadzacymi linami zamocowane sztywno pionowo w szybie dla ograniczenia bocznych ruchów kopalniaków.Ponadto dla utrzymania okreslonego kierunku ruchu opuszczanych kopalniaków do kierujacych dzwigarów sa zamocowane sztywne kierownice prowadzace kopalniaki na calej glebokosci szybu, usytuowane przeciwlegle do kablaków zamocowanych do lin, przy czym kablaki te sa zaopatrzone na calej swej dlugosci luku w dystansowe nakladki ustalajace polozenie robocze zestawu okraglych lin.Zastosowanie podatnego chwytnika kopalniaków w postaci kablaka zamocowanego do okraglych lin, powodujacy przez dzialanie sprezyn i przez podatnosc lin dociskanie kopalniaka do kierownicy umozliwia opuszczanie kolejno po sobie róznej grubosci i dlugosci kopalniaki, poniewaz odleglosc kablaków wzgledem siebie jest regulowana w zaleznosci od potrzeby. Dalsza zaleta prowadnicy linowej do opuszczania kopalniaków w szybie wedlug wynalazku jest samoczynna regulacja szybkosci ich opuszczania za pomoca sprezyn spiralnych.Dzieki temu umozliwiono opuszczanie kopalniaków w sposób ciagly i plynny, bez uderzen, ze stosunkowo znacznie wieksza szybkoscia anizeli w dotychczas znanych urzadzeniach stosowanych do tego celu. Równomier¬ ne opuszczanie kopalniaków przez regulacje szybkosci ich opuszczania przyczynia sie do zwiekszenia bezpieczen¬ stwa pracy w szybie i na podszybiu oraz zapobiega ich uszkadzaniu sie co ma bardzo duze znaczenie w gospodarce kopalni.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przykladzie wykonania na rysunkach, na którym fig. 1 — przedstawia widok z boku odcinka prowadnicy, fig. 2 — przekrój poprzeczny prowadnicy ze szczególem regulacyjnym w jego polozeniu wyjsciowym, a fig. 3 — przedstawia przekrój poprzeczny prowadnicy ze szcze¬ gólem regulacyjnym wjego polozeniu skrajnym z zacisnietym kopalniakiem.Jak przedstawiono na rysunku, prowadnice linowa do opuszczania kopalniaków stanowia ulozone w szybie pionowo stalowe, okragle liny 5, ustalone w swym polozeniu roboczym za pomoca kablaka 1, i nakladek dystansowych 2. Kazdy z obu konców kablaka 1 jest polaczony przegubowo z suwliwym sworzniem 3, na który jest nalozona spiralna sprezyna 4, wspierajaca sie jednym swym koncem o dzwigar 9, zabudowany w szybie, drugim zas koncem o podkladke 7, zalozona na sworzen 3. Kablaki 1 sa polaczone za pomoca suwliwych sworzni 3 z dzwigarami 9, zabudowanymi w okreslonych odleglosciach od siebie na calej glebokosci szybu.W przestrzeni wyznaczonej przez kablaki 2 sworznie 3 i dzwigar 9 znajduja sie stalowe liny 6 umocowane na stale pionowo w szybie, sluzace do ograniczenia bocznych przesuniec kopalniaków podczas ich opuszczania.Do dzwigarów 9 sa przymocowane kierownice 8 wykonane z plaskowników, stanowiace prowadzenie kopalniaków od strony dzwigarów 9.Podczas opuszczania kopalniaków w szybie prowadnica linowa samoczynnie zmienia lwój przelot odpo¬ wiednio do zmnieniajacej sie grubosci opuszczanych kopalniaków 10 dzieki podatnemu dzialaniu spiralnych sprezyn 4. PL PL