Pierwszenstwo: 23.10.1972 (P. 158415) Zgloszenie ogloszono: 01.06.1973 Opis patentowy opublikowano: 03.03.1975 76215 KI. 42k, 30/03 MKP G01m3/04 Twórcawynalazku: Stefan Kulicki Uprawniony z patentu tymczasowego: Biuro Projektowo—TechnologicznePrzemyslu Motoryzacyjnego „Motoprojekt", Warszawa (Polska) Urzadzenie do sprawdzania szczelnosci zaworów w gniazdach zaworowych glowic silników spalinowych Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do sprawdzania szczelnosci zaworów w gniazdach zaworowych glowic silników spalinowych zarówno iskrowych jak wysokopreznych, metoda mokra.Istnieja rózne urzadzenia do sprawdzania szczelnosci. Najnowoczesniejsze zbudowane sa w oparciu o bada¬ nie szczelnosci przylegania powierzchni wspólpracujacych za pomoca powietrza, zlozone z pompy prózniowej lub sprezarki, przyssawki próbnikowej oraz miernika zmian cisnienia powietrza w okreslonym czasie próby.Znane sa równiez reczne przyrzady do badania szczelnosci przylegania metoda mokra. Sa to stoly ociekowe, czerpaki do recznego zalewania komór gniazd zaworowych, urzadzenia do recznego obracania glowic silników oraz do recznego oprózniania gniazd z cieczy.Wszystkie opisane urzadzenia maja wady. Najistotniejsza wada urzadzen do badania szczelnosci za pomoca powietrza jest trudnosc uszczelnienia przyssawki próbnikowej, gdyz ksztalt krawedzi otworów gniazd zaworo¬ wych utrudnia, a czesto uniemozliwia szczelne oddzielenie pojedynczego gniazda. Inna wada opisanego urzadze¬ niajest koniecznosc indywidualnego sprawdzania kazdego gniazda, co zwieksza czas operacji sprawdzania.Reczne urzadzenia do sprawdzania szczelnosci metoda mokra zajmuja duzo miejsca w hali produkcyjnej i narazaja glowice na mechaniczne uszkodzenia w trakcie recznego obracania. Obsluga takich urzadzen jest niebezpieczna, uciazliwa i wymaga znacznego wysilku.Celem wynalazku jest opracowanie urzadzenia do dokladnego sprawdzania szczelnosci metoda mokra, przy zapewnieniu mechanizacji z tym zwiazanych zabiegów, zapewnienia bezpieczenstwa obslugi i stalej wydajnosci urzadzen wspólpracujacych w linii produkcyjnej, a powiazanych przenosnikiem.Cel ten osiagnieto przez skonstruowanie obrotowego urzadzenia, które sklada sie z mechanizmu podno¬ szenia, mechanizmu bezstopniowej regulacji ruchu i napelniania oraz zestawu dozowników. Mechanizm pod¬ noszenia sklada sie z zestawu koniecznej ilosci obrotnic (stosownie do potrzeb uzytkownika) wyposazonych w cylindry pneumatyczne zacisku i unoszenia, a zasilanych za pomoca mechanizmu pneumatyczno-mechanicznej blokady zlozonej z zespolu zaworów zwrotnych i popychacza.Mechanizm bezstopniowej regulacji ruchu taktowno stolu karuzelowego i napelniania zbiornika dozo¬ wników, sklada sie ze sprzezonego ukladu napedowego pneumatycznego z napedzanym ukladem cieczowym,2 76215 spelniajacym role pompy czynnika sprawdzajacego, który laczy sie z zespolem zaworów zwrotnych i dlawików, a takze laczy sie ze zbiornikami czynnika sprawdzajacego. Wspólne tloczysko obu ukladów laczy sie z'mecha¬ nizmem zebatkowym napedu taktowego stolu karuzelowego oraz rozdzielaczem samoczynnego sterowania praca cylindranapedu. i;, Urzadzenie wedlug wynalazku pozwala na'zmniejszenie uciazliwosci pracy, poprawe warunków bezpieczen¬ stwa i higieny pracy personelu sprawdzajacego. Urzadzenie pozwala na latwiejsza ocene wyników sprawdzania, ogranicza mozliwosci pomylek, zapobiega zanieczyszczeniu badanych powierzchni, zapobiega uszkodzeniom mechanicznym badanych elementów. Ponadto urzadzenie wsdlug wynalazku pozwala na znaczne ograniczenie powierzchni stanowisk sprawdzania szczelnosci oraz zwiekszenie wydajnsci pracy, przy zachowaniu znacznego zróznicowania rodzajów sprawdzanych glowic (silniki z glowicami calkowitymi i dzielonymi) róznych typo- wielkosci. Urzadzenie zapewnia uzyskanie stalej wydajnosci pracy w dostosowaniu do innych urzadzen wspólpra¬ cujacych w linii produkcyjnej, a powiazanych przenosnikiem.Urzadzenie wedlug wynalazku dokladniej objasniono w przykladzie wykonania pokazanym na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia schematyczny przekrój urzadzenia w widoku z boku, fig 2 przedstawia urzadzenie w widoku z góry, fig. 3 przedstawia mechanizm podnoszenia w przekroju „A-A" oznaczonym na fig. 1, fig. 4 przedstawia schemat mechanizmu bezstopniowej regulacji i napelniania z obiegiem czynnika sprawdzajacego.Jak pokazono na rysunku, urzadzenie wedlug wynalazku sklada sie z karuzelowej konstrukcji taktowego stolu 1 oraz mechanizmów podnoszenia, bezstopniowej regulacji ruchu i napelniania oraz zestawu dozowników.Ze stolem wspólpracuje dwukierunkowy przenosnik walkowy zasilajacy 2. Stól osadzony jest obrotowo na kolumnie 3 polaczonej z podstawa 4. W podstawi? osadzone sa kolumna 3, mechanizm napedu 5 i zbiornik dolny 6 czynnika sprawdzajacego - nafty. Stól wyposazony jest w segmenty rolkowe 7 ze zderzakami 8 i 9.Mechanizm podnoszenia sklada sie z dwóch obrotnic promieniowych stalych 10 ijednej obrotnicy wysie¬ gowej wahliwej 11. Kazda obrotnica sklada sie z ramy ruchomej 12, do której umocowane sa urzadzenia zacisku 13, obrotu 14 i unoszenia 15.Rama ruchoma 12 laczy sie albo z rama nieruchoma 16, albo wahaczem 18 za pomoca prowadnic 17.Obrotnice promieniowe stale 10, osadzone sa obrotowo na kolumnie 3. Obrotnica wysiegowa wahliwa 11, osadzona jest równiez obrotowo na kolumnie 3, a ponadto zawieszona jest na wahaczu 18 i odciazona przeciw¬ waga 19.Na ramie ruchomej 12 kazdej obrotnicy, znajduje sie zawór 20, laczacy przewodem 21 instalacje sprzezo¬ nego powietrza 22 z mechanizmem pneumatyczno-mechanicznej blokady, zlozonej z zespolu zaworów zwrot¬ nych 23/24,25,26 i popycbacza 27.Urzadzenie zacisku 13 sprawdzanych glowic 28, sklada sie z pneumatycznego silownika 29 ze sprezyna powrotna 30 oraz szczeki 31. Urzadzenie obrotu 14 sklada sie z podobnej szczeki 32 polaczonej zrecznym pokretlem 33. Urzadzenie unoszenia 15, sklada sie z pneumatycznego silownika 34, ze sprezyna powrotna 35.Tlok tego silownika laczy sie z popychaczem 27.Mechanizm bezstopniowej regulacji ruchu i napelniania sklada sie ze sprzezonego ukladu cylindra pneuma¬ tycznego 36 z napedzanym cylindrem cieczowym 37, który laczy sie z zespolem zaworów zwrotnych 38 i dlawików 39 przewodami 40, przewodem 41 ze zbiornikiem górnym 42, zas przewodami 43 laczy sie ze zbiornikiem dolnym 6, przez zawory zwrotne 44. Zbiornik dolny 6 zawiera przegrody filtracyjne 45.Wspólne tloczysko 46 cylindrów 36 i 37 laczy sie z mechanizmem zebatkowym 47 taktowego napedu stolu karuzelowego 1 oraz z rozdzielaczem 48 samoczynnego sterowania praca cylindra napedu. Rozdzielacz ten sklada sie z zaworu plytkowego 49 i zaworu suwakowego 50 umieszczonych w jednym korpusie.Urzadzenie obrotu 14 wyposazone jest w zapadke 51 oraz zatrzask ustalajacy 52.Górny zbiornik 42 laczy sie elastycznymi przewodami 53 z dozownikami 54 i 55.Zmontowane kompletnie glowice silników wysokopreznych dostarczane sa na urzadzenie wedlug wyna¬ lazku za pomoca przenosnika podwieszonego 56 kompletami po trzy czesci na jednej zawieszce. Z zawieszki glowice zsuwane sa recznie na przenosnik walkowy 2, skad pojedynczo przepychane sa na segmenty rolkowe 7 stolu 1. Przy przepychaniu na te segmenty, kazda glowica napotyka na twardy zderzak 9, który ustala jej polozenie. Dzieki pochyleniu rolek segmentu 7 w kierunku kolumny 3, glowica zawsze utrzymuje kontakt ze zderzakiem. Po uplywie 80 sek, stól 1 obraca sie samoczynnie o jedno stanowisko. Na drugim stanowisku, obslugujacy za pomoca pojedynczego dozownika 54, uruchamianego dociskiem o dno gniazda zaworowego, zalewa nafta komory gniazd zaworowych. Przechodzenie glowic przez trzecie i czwarte stanowiska stanowi czas próby. Na stanowisku piatym obslugujacy kontroluje szczelnosc przylegania zaworów do gniazd przez wzrokowe stwierdzenie ewentualnych widocznych golym okiem przecieków nafty. Obrót dzwigni zaworu 20 uruchamia obrotnice 10, która po zacisnieciu glowicy miejmy szczekami 31 i 32 unosi ja do góry o ok. 35 mm. Uniesiona76215 3 glowice obsluga obraca recznie o 180° za pomoca pokretla 33. Nastepnie przez obrócenie dzwigni zaworu 20, nastepuje opuszczenie obrotnicy 10 do momentu kontaktu glowicy z rolkami stolu 1 i zwolnienie zacisku szczek 31 i 32.Na stanowiskach szóstym, siódmym, ósmym i dziewiatym, czynnosci powtarzaja sie kolejno jak na stano¬ wiskach od drugiego do piatego. Na stanowisku dziewiatym nastepuje ociekanie resztek nafty. Na stnowisku dziesiatym obslugujacy sciaga recznie glowice na przenosnik walkowy 2 przygotowujac komplet trzech glowic do zaladunku na zawieszki przenosnika podwieszonego 56. Cykl sie powtarza.Zmontowane kompletnie glowice silników iskrowych dostarczane sa na urzadzenie wedlug wynalazku za pomoca przenosnika podwieszonego 56 w pozycji pionowej. Z zawieszki glowica (ok. 50 kG) zdejmowanajest za pomoca suwnicy nie pokazanej na rysunku. Ta sama suwnica glowica jednoczesnie ladowana jest na segmenty rolkowe 7 stanowisk pierwszego i dziesiatego stolu 1. Kazda glowica napotyka na twarde zderzaki 8. Na stano¬ wiskach trzecim i czwartym obslugujacy zalewa nafta jednoczesnie siedem komór zaworów za pomoca dozo¬ wnika wielopunktowego 55. Na stanowiskach trzecim i czwartym obslugujacy zalewa nafta jednoczesnie siedem komór zaworów dozownika wielopunktowego 55. Na stanowiskach szóstym i siódmym obsluga kontroluje sz¬ czelnosc przylegania zaworów do gniazd, przez wzrokowa kontrole ewentualnych przecieków nafty. Kolejno nastepuje reczne opuszczenie wahliwej obrotnicy 11 i przez obrócenie dzwigni zaworu 20 nastepuje zacisniecie glowicy i uniesienie jej o ok. 20 mm w góre. Uniesiona glowice obsluga obraca recznie za pomoca recznego pokretla 33 o 180°.Po ponownym przekreceniu przez obslugujacego pokretla zaworu 20 nastepuje opuszczenie ramy rucho¬ ma 12 obrotnicy wahliwej 11, do momentu kontaktu glowicy ze stolem 1, a nastepnie zwolnienie szczek urzadzenia zacisku 13. Pozbawiona obciazenia obrotnica 11 pod dzialaniem przeciwwagi 19 unosi sie samoczyn¬ nie do góry. W celu przygotowania obrotnicy 11 ponownie do pracy, obslugujacy ustawia reczne pokretlo 33 w polozeniu wyjsciowym tak, aby bylo blokowane zatrzaskiem ustalajacym 52. Obracanie glowicami za pomoca pokretla 33 moze nastepowac tylko w kierunku na sprezyny zaworów, co zabezpiecza odpowiednio ustawiona zapadka 51. Zapobiega to zanieczyszczaniu glowic nafta. PL