Pierwszenstwo: 10ilM222_ f^™od™e Poznanskie XXX Targi Krajowe - Jesien 1972 Zgloszenie ogloszono: 01.06.1973 Opis patentowy opublikowano: 03.03.1975 76207 KI. 4211, 3/72 MKP G11b 3/72 Twórcawynalazku: Jerzy Bronikowski Uprawniony z patentu tymczasowego: Spóldzielnia Pracy „Cinema", Poznan (Polska) Plyta do odtwarzania zapisu fonograficznego Przedmiotem wynalazku jest plyta do odtwarzania zapisu fonograficznego o modulacji bocznej, malo wrazliwa na dzialanie przyspieszen bocznych, przez co nadaje sie szczególnie do urzadzen mówiacych narazo¬ nych na wstrzasy i przechylenia,jak np. zabawki mówiace.W znanych plytach do odczytywania zapisu fonograficznego o modulacji bocznej stosowany byl mikroro- wek o stalym kacie rozwarcia wynoszacym zazwyczaj 88° do 90° i zaokragleniu dna rowka mniejszym lub równym 4 fjjn oraz igla o kacie rozwarcia wynoszacym zazwyczaj 40° do 55° i zaokragleniu ostrza 13 do 25 firn.Wada tych rozwiazan jest to, ze nie nadaja sie one do stosowania w urzadzeniach bedacych w ruchu w czasie odtwarzania, gdyz przy wystapieniu przyspieszen bocznych, pochodzacych od bodzców zewnetrznych jak na przyklad od uderzen, przechylen itpM igla przeskakiwala z rowka na rowki sasiednie powodujac chwilowy zanik ciaglosci odtwarzania.Celem wynalazku bylo usuniecie powyzszych wad przez skonstruowanie urzadzenia znacznie zmniejszaja¬ cego prawdopodobienstwo przeskoczenia igly na sasiednie rowki wskutek przyspieszen bocznych, co umozliwia zastosowanie plyty wedlug wynalazku w urzadzeniach bedacych w ruchu lub narazonych na uderzenia, na przyklad w mówiacych zabawkach.Istota wynalazku jest nowy ksztalt rowka plyty z zapisem fonograficznym. Rowek wedlug wynalazku ma boczne sciany rowka pochylone pod dwoma róznymi katami, przy czym kat blizej dna rowka ma wielkosc dotychczas stosowana i jest zatem przystosowany do odtwarzania zapisu igla o znormalizowanych, dotychczas powszechnie stosowanych parametrach, natomiast w niewielkiej odleglosci od dna rowka sciany boczne sa pochy¬ lone pod innym katem, mniejszym od kata dna rowka a wiekszym od kata ostrza igly, wskutek czego w przypad¬ ku wystapienia przyspieszen bocznych sila skladowa naprowadzajaca igle z powrotem w rowek jest znacznie wieksza.Istota wynalazku przedstawiona jest na zalaczonym rysunku, na którym fig. 1 przedstawia plyte do odtwarzania zapisu fonograficznego w widoku z góry, fig. 2 - przekrój wzdluz linii A-A na fig. 1 pokazujacy geometrie przekroju rowka plyty i igly wraz z rozkladem sil wystepujacych w przypadku przyspieszen bocznych.2 76 207 Sciany 1 dna rowka zapisu fonograficznego na plycie 2 rozwarte sa pod dotychczas powszechnie stosowa¬ nym katem# wynoszacym od 88° do 90°. Promien rx zaokraglenia dna rowka jest równiez taki sam, jak w dotychczasowych stosowanych plytach i jest mniejszy lub równy 4/im. Umozliwia to odtwarzanie dzwieku znormalizowana igla 3 o kacie a ostrza 40° do 55° i promieniu r2 zaokraglenia ostrza wiekszym od 13 j*m a mniejszym od 25 //m. Poza wyzej wymienionym dotychczas stosowanym ksztaltem i wymiarach w niewielkiej odleglosci do dna rowka, boczne sciany 4 rowka sa pochylone pod katem y wiekszym od kata a odtwarzajacej igly 3 a mniejszym od kata 0 dna rowka. Szczególnie korzystne jest kiedy kat y wynosi od 55° do 65°.W przypadku wystapienia przyspieszen bocznych urzadzenia odtwarzajacego, na przyklad wskutek uderze¬ nia lub przechylenia, igla 3 slizga sie po jednej ze scian 1 rowka o kacie 0 osiagajac wysokosci sciany 4 rowka o nowym kacie y. Dzieki temu, ze kat 7 pochylenia sciany 4 jest mniejszy od kata 0 pochylenia sciany 1 nastepuje nowy rozklad sil w miejscu styku igly 3 ze sciana 4 rowka.Jak widac z rozkladu sil na fig. 2 zwrotna sila F2 cofajaca igle 3 w kierunku srodka rowka, która powstaje jako sila skladowa od sily P docisku igly 3 do dna rowka, pochodzacej od niepokazanego na rysunku elementu dociskajacego igle do dna rowka, przy pochyleniu sciany 4 pod katem yjest wieksza od zwrotnej sily Fx przy pochyleniu sciany 1 pod katem 0. Dzieki zmniejszeniu kata pochylenia y scian 4 uzyskano zatem zwiekszenie powrotnej sily F2. Wskutek tego przy wystapieniu przyspieszen bocznych igla 3 w swoim ruchu do góry rowka napotyka na zwiekszona zwrotna sile F2 i zostaje zatrzymana w swoim ruchu pionowym na wyso¬ kosci sciany 4 nie przeskakujac na sasiednie rowki, powodujac jedynie krótkotrwale chwilowe znieksztalcenie dzwieku spowodowanego zmiana polozenia igly 3 wzgledem sciany rowka, a nie jak dotychczas przerwe w ciag¬ losci odtwarzania. Po ustaniu zwiekszonego przyspieszenia bocznego igla 3 powraca na dno rowka odczytujac dalej normalnie zapis fonograficzny. PL PL