Pierwszenstwo: 13.10.1972 (P. 158 247) Zgloszenie ogloszono: 01.06.1973 Opis patentowy opublikowano: 10.02.1975 76180 KI. 21f,84/01 MKP H05b 41/23 CZY Urzedu rWo¦:,,.PoWIfij Bzek-..:!- Twórcawynalazku: Jerzy Kalinski Uprawniony z patentu tymczasowego: Polska Akademia Nauk Instytut Biologii Doswiadczalnej im. M. Nenckiego, Warszawa (Polska) Bezzaplonnikowa elektryczna lampa wyladowcza Przedmiotem wynalazku jest bezzaplonnikowa lampa wyladowcza, zawierajaca rure wyladowcza, zarzone katody oraz zaciski do laczenia ich z siecia zasilajaca.Znane sa powszechnie lampy wyladowcze wyposazone zwykle w zaplonnik, powodujacy zaplon lampy, przy czym jest to element podatny na uszkodzenia co ogranicza czas eksploatacji lampy. Katody tych lamp w momencie zaplonu sa silnie rozzarzone, a tym samym dosc czesto ulegaja przepalaniu.Wytwarzane sa równiez lampy wyladowcze, na przyklad swietlówki, z ukladami do bezzaplonnikowego zaswiecania, zasilane pradem zmiennym. Zaswiecanie tych lamp nastepuje bez wstepnego podgrzewania elektrod, poprzez wykorzystanie zjawiska rezonansu napiec.Wada wyzej opisanych lamp pierwszego rodzaju jest obnizona niezawodnosc pracy wskutek czestych uszkodzen zaplonnika, jak równiez wystepowanie niekorzystnego efektu migotania lampy.Znane lampy bezzaplonnikowe, jakkolwiek nie posiadaja zaplonnika, to jednak przez koniecznosc stosowania rezonansowegp ukladu elektronicznegp sa bardziej skomplikowane, a tym samym rosnie koszt jednostkowy ich produkcji.Celem wynalazku jest wyeliminowanie wymienionych wad znanych lamp wyladowczych, podwyzszenie ich jakosci, a tym samym niezawodnosci.Cel ten zostal osiagniety w elektrycznej lampie wyladowczej wedlug wynalazku, w której rura wylado¬ wcza wzglednie banka posiada warstwe przewodzaca umieszczona wzdluz tej rury i elektrycznie odizolowana od przestrzeni wyladowczej lampy.W najkorzystniejszym wykonaniu warstwa ta jest uziemiona. Odmiana lampy wedlug wynalazku wyposazona jest w dodatkowe warstwy przewodzace otaczajace katody, równiez elektrycznie odizolowane od przestrzeni wyladowczej i uziemione, najkorzystniej poprzez polaczenie galwaniczne z warstwa przewodzaca umieszczona wzdluz rury wyladowczej.Wynalazek jest blizej przedstawiony schematycznie w przykladach wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia lampe wyladowcza wedlug wynalazku, fig. 2- przekrój poprzeczny rury wyladowczej lampy wedlug fig. 1 fig. 3 - przekrój poprzeczny rury wedlug fig. 1 w innym przykladzie umieszczenia warstwy przewodzacej, fig. 4 - ilustruje przyklad wykonania odmiany wynalazku, fig. 5 - przekrój poprzeczny rury wyladowczej lampy wedlug fig. 4, a fig. 6 - przekrój poprzeczny rury wyladowczej lampy wedlug fig. 4 w innym przykladzie usytuowania warstwy przewodzacej.2 76 180 Jak to ilustruje fig. 1, rura wyladowcza 1 lampy jest wzdluz jej dlugosci pokryta warstwa przewodzaca 4, która jest na przyklad pasek folii aluminiowej o szerokosci okolo 1 cm. Warstwa tajest odizolowana elektrycznie od przestrzeni wyladowczej w lampie i uziemiona. Jedna z katod jest w sposób znany zasilana z fazy, a druga katoda 2 jest polaczona poprzez dlawik 3, do przewodu zdrowego sieci.Jak to uwidoczniono na fig. 2 i fig. 3 warstwa^przewodzaca moze byc naniesiona zewnatrz lub wewnatrz rury wyladowczej i odizolowana od przestrzeni wyladowczej warstwa elektroizolacyjna, o dostatecznie duzej stalej dielektrycznej.Odmiana lampy wedlug wynalazku pokazana w przykladzie rozwiazania na fig. 4 posiada katody zarzone 2 otoczone dodatkowa warstwa przewodzaca, na przyklad w postaci pasków 7 z folii aluminiowej o szerokosci okolo 2 cm, przy czym paski te sa uziemione, korzystnie poprzez galwaniczne polaczenie z warstwa przewodzaca 4.Jak to ilustruja fig. 5 i fig. 6 dodatkowa warstwa przewodzaca 4 moze byc naniesiona zewnatrz lub wewnatrz rury 1. Jest ona elektrycznie odizolowana od przestrzeni wyladowczej warstwa izolacyjna o dostatecz¬ nie duzej stalej dielektrycznej.Lampy wykonane wedlug wynalazku odznaczaja sie kilkakrotnie wieksza zywotnoscia od znanych lamp wyladowczych ze wzgledu na brak zaplonnika, a takze na zmniejszone znacznie rozzarzanie sie katod w okresie swiecenia lampy. PL