Pierwszenstwo: 17.07.1972 (P. 1S6730) Zgloszenie ogloszono: 30.05.1973 Opis patentowy opublikowano: 15.01.1975 75850 KI. 37e, 21/08 MKP E04g 21/08 CZYTELNIA Urredu Patentowego P'l:r.iij ltzeczrpisvoli'.i| LnbCKAcj Twórca wynalazku: Stefan Popowski Uprawniony z patentu tymczasowego: Instytut Mechanizacji Budownictwa, Warszawa (Polska) Wzbudnik drgan podwyzszajacy czestotliwosc wibratorów pograzalnych Przedmiotem wynalazku jest wzbudnik podwyzszajacy czestotliwosc drgan wibratorów pograzalnych prze¬ znaczonych do zageszczania, zwlaszcza masy betonowej.Znane sa zasadnicze cztery rodzaje wibratorów pograzalnych, rózniace sie umiejscowieniem silnika, sposo¬ bem przekazywania obrotów silnika na wzbudnik drgan, umiejscowieniem i rodzajem przekladni oraz rodzajem napedu.Do grupy wibratorów pograzalnych z oddzielnym silnikiem, którego obroty przekazywane sa na wzbudnik drgan za pomoca walu gietkiego, naleza wibratory planetarne, zwane powszechnie wahadlowymi. Dzialaja one na zasadzie wykorzystania jako wzbudnika drgan pólwalka w górnym koncu osadzonego w lozysku wahadlo¬ wym a w dolnym koncu pogrubionego, przy czym pólwalek dotyka tym pogrubionym koncem obudowy, w cza¬ sie ruchu toczac sie w niej bez poslizgu. Odpowiednio dobrana srednica pogrubionej, tocznej czesci pólwalka do srednicy obudowy sprawia, iz wibrator drga z czestotliwoscia zwielokrotniona w stosunku do wynikajacej z licz¬ by obrotów, przekazywanych walkiem gietkim z silnika. Wibratory te, ze wzgledu na nieznaczny kat wychylenia i zwiazana z tym niewielka amplitude drgan wymuszonych, nie moga wytworzyc duzych sil wymuszajacych, przy czym w polozeniu poziomym czesto nie spelniaja one swego zadania, poniewaz pólwalek nie zawsze w tym polozeniu zatacza pelny obrót wewnatrz obudowy.Celem wynalazku jest inne rozwiazanie bezprzekladniowego podwyzszenia obrotów wzbudnika drgan w stosunku do liczby obrotów przekazywanych walem gietkim od silnika, przy równoczesnym zwiekszeniu amplitudy drgan oraz zapewnieniu niezmiennej pracy wzbudnika drgan w dowolnym polozeniu koncówki robo¬ czej.Wzbudnik drgan wedlug wynalazku sklada sie z dwóch walków niewywazonych o zmiennej srednicy prze¬ kroju, osadzonych jednym koncem w lozyskach wahliwych wewnatrz obudowy koncówki roboczej z drugim, pogrubionym koncem zakonczonym wypustem lub wglebieniem. Obydwa pólwalki, skosnie rozparte w lozys¬ kach, utrzymuja element toczny o ksztalcie kulistym, walca obrotowego, pierscienia z przepona lub innym, w pozycji styku z wewnetrzna powierzchnia walcowej koncówki roboczej. Górny pólwalek posiada w czesci wystajacej poza górne lozysko wahliwe odpowiednio zamocowany element laczacy pólwalek z gietkim walem napedowym.2 75850 Zasadnicze czesci wzbudnika, uklad dwóch pólwalków i element toczny tworza przegub, który stanowi zarazem mase niewywazona wymuszajaca drgania oraz przekladnie podwyzszajaca obroty elementu tocznego w stosunku do przekazywanych walem gietkim od silnika na górny pólwalek.Element toczny o srednicy wiekszej od polowy wewnetrznej srednicy walcowej koncówki roboczej moze zwiekszac obroty wzbudnika drgan w stosunku do przekazywanych walem gietkim w granicach od 1,1 do 7, przy czym najbardziej wlasciwe jest przelozenie od 3 do 5.Wzbudnik drgan wedlug wynalazku, zaleznie od kata odchylenia pólwalków od osi walcowej koncówki roboczej, masy pólwalków i elementu tocznego i stosunku ich masy do masy koncówki roboczej, wytwarza drgania koliste o dowolnej, zwlaszcza wysokiej, czestotliwosci i duzej amplitudzie tych drgan.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przykladzie wykonania na rysunku w przekroju osiowym.Wewnatrz walcowej koncówki roboczej 1 osadzone sa lozyska wahliwe 2. W wewnetrznych pierscieniach lozysk tocznych osadzone sa dwa pólwalki: pólwalek 3, którego koniec 4 zesprzeglony jest zwalem napedo¬ wym, najczesciej gietkim, oraz pólwalek 5. Pomiedzy pólwalkami znajduje sie element toczny 6, w przykladzie wykonania majacy ksztalt kulisty. Element toczny dociskany jest obydwoma pólwalkami do wewnetrznej powierzchni walcowej koncówki roboczej. Sile rozpierajaca mozna regulowac przez odpowiednie dokrecenie czesciowo gwintowanej nasadki koncowej 7, osadzonej wewnatrz walcowej koncówki roboczej 1. Sila ta oddzia- lowuje przez lozysko wahliwe 2 na pólwalek 5 i na caly uklad wzbudnika.Koncówka robocza zamocowana jest w dowolny sposób z oslona gietkiego walu napedowego przy czym sam wal gietki jest zesprzeglony z koncem 4 pólwalka 3. PL PL