Pierwszenstwo: Zgloszenie ogloszono: 30.05.1973 Opis patentowy opublikowano: 20.05.1975 75728 KI. 5d,H/00 MKP E21f 11/00 Twórcy wynalazku: Tadeusz Welz, Stanislaw Chwieduk, Antoni Prokop Uprawniony z patentu tymczasowego: Zaklady Konstrukcyjno-Mechani- zacyjne Przemyslu Weglowego, Gliwice (Polska) Kabina ratunkowa Przedmiotem wynalazku jest kabina ratunkowa, przeznaczona, do zjazdu ratowników do miejsc obje¬ tych zawalem górniczym, jak równiez do ewakuacji ludzi z zawalu, w kopalniach wegla kamiennego.Kabina moze byc stosowana równiez jako kabina miedzypoziomowa, gdy akcja ratownicza prowadzo¬ na jest z pokladu nizej polozonego do pokladu wy¬ zej polozonego, w którym nastapil zawal.Znana kabina ma ksztalt cylindrycznej puszki z zamknietymi hermetycznie podstawami. W bocz¬ nej scianie cylindra wyciety jest prostokatny wlaz, umozliwiajacy czlowiekowi wejscie do srodka ka¬ biny. Zabezpieczenie przed wypadnieciem z kabiny w czasie jazdy stanowia pasy bezpieczenstwa, znaj¬ dujace sie w kabinie, które ratownik zapina na so¬ bie po wejsciu do kabiny- Przesuwanie kajbiny ra¬ tunkowej w otworze wiertniczym odbywa sie badz przy pomocy urzadzenia wiertniczego, wówczas ka¬ bina jest zjamocowana do zerdzi wiertniczej. Prze¬ ciaganie kabiny przez otwór moze równiez odbywac sie za pomoca liny stalowej napedzanej kolowrotem i przechodzacej przez krazek zawieszony nad otwo¬ rem na trójnogu- W czasie transportu moze zaist¬ niec wypadek zakleszczenia sie kabiny w otworze wiertniczym, poniewaz otwór nie jest rurowany a jego przekrój moze byc wezszy lub szerszy w róznych punktach na dlugosci otworu.Znana kabina ratunkowa ma te wade, ze w przy¬ padku zakleszczenia sie kabiny w otworze wiertni- 30 10 15 20 25 czym, czlowiek znajdujacy sie wewnatrz kabiny nie ma mozliwosci wydostania sie na zewnatrz.Celem wynalazku jest zwiekszenie bezpieczenstwa jazdy kabiny, przez umozliwienie czlowiekowi znaj¬ dujacemu sie w jej wnetrzu opuszczenia kabiny, w wypadku zakleszczenia sie w otworze wiertni¬ czym.Cel ten osiagnieto w kabinie ratunkowej wedlug wynajlazku, przez zamkniecie podstaw cylindra dwoma odlaczanymi glowicami i przez wyposaze¬ nie jej wewnatrz w uklad szeregowo sprzezonych dzwigni, przeznaczonych do odlaczenia dowolnej glowicy od cylindra kabiny. Uklad dzwigni sklada sie z ruchomego uchwytu zamocowanego jednym koncem przegubowo za pomoca sworznia do preta popychajacego dalsze czesci ukladu. Pret ten, czyli tak zwany popychacz, zakonczony kulista konców¬ ka lub rolka, przesuwany jest za pomoca uchwytu do prowadnicy, umieszczonej wzdluz wewnetrznej sciany kabiny, równolegle do jej osi. Na styku cy¬ lindra kabiny i glowicy znajduje sie zaczep zebowy, zamocowany przegubowo na sworzniu do glowicy.Zaczep ten opiera sie zebem o wystep pierscienia, przymocowanego na stale na obrzezu cylindra ka¬ biny i spina w ten sposób obie czesci kabiny, to jest cylinder i glowice w jedna calosc. Zaczep ma jedno ramie skosne, odchylone od pionu sciany kabiny o srednice rolki popychacza, a drugie ramie jest podparte sprezyna.Zaleta kabiny wedlug wynalazku jest mozliwosc 7572875728 3 4 odlaczania glowicy i opuszczenie przez czlowieka zakleszczonej kabiny. Ma to istotne znaczenie dla ratowania ludzi objetych zawalem górniczym, w warunkach szczególnie niebezpiecznych dla zycia ludzkiego, jakie powstaja w czasie katastrof górni¬ czych.Kabina wedlug wynalazku przedstawiona jest na rysunku w przekroju osiowym.Kabina ratunkowa wedlug wynalazku ma dwie ruchome glowice 1 oraz cylinder 2. Uklad dzwigni przeznaczony do odlaczania glowicy sklada sie z u- chwytu 3, popychacza 4 zakonczonego kulista kon¬ cówka lub rolka 5, prowadnicy 6 zebowego zaczepu 7, zamocowanego na sworzniu 8 i podtrzymujacego sprezyny 9. Ponadto cylinder kabiny zaopatrzony jest w pierscien 10.Dzialanie ukladu wynika z opisu jego konstrukcji.Gdy kabina zakleszcza sie w otworze czlowiek znaj¬ dujacy sie wewnatrz trzymajac reka uchwyt 3 przesuwa nim popychacz 4 wzdluz prowadnicy 6.Popychacz 4 poprzez kulista koncówke 5 naciska na skosne ramie zaczepu 7- Przy dalszym przesu¬ waniu popychacza 4 zaczep 7 obraca sie na sworz¬ niu 8 i jego zab zostaje zsuniety z pierscienia 10.Glowica 1 odlaczona w ten sposób od cylindra 2 kabiny moze byc za pomoca zerdzi wiertniczej wraz z czlowiekiem wycofana z otworu. Odlaczanie drugiej glowicy odbywa sie takim samym urzadze¬ niem, zamontowanym w lustrzanym odbiciu na drugimi koncu kabiny. PL PL