Pierwszenstwo: Zgloszenie ogloszono: 30.05.1973 Opis patentowy opublikowano: 20.05.1975 75726 KI. 43b-,3/02 MKP G07f 3/02 Twórcy wynalazku: Eugeniusz Karaszewski, Lech Banicki Uprawniony z patentu tymczasowego: Polskie Koleje Panstwowe Kolejo¬ we Zaklady Lacznosci, Bydgoszcz (Polska) Urzadzenie do przyjmowania monet przeznaczone zwlaszcza do automatów samoinkasujacych Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do przyj¬ mowania monet przeznaczone zwlaszcza do auto¬ matów samoinkasujacych.Dotychczas znane sa urzadzenia do przyjmowania monet przeznaczone do automatów samoinkasuja¬ cych zadaniem których jest przyjmowanie, kon¬ trola,-rozdzial- i liczenie monet.Znane urzadzenia do przyjmowania monet posia¬ daja jeden lub kilka otworów wrzutowych oraz proste lub nieco zakrzywione prowadnice monet wyposazone w magnesy stale lub elektromagnesy.Dzialanie tych urzadzen polega na tym, ze mo¬ nety wieksze od wymiaru otworu wrzutowego nie mieszcza sie w nim a monety mniejsze wypadaja z prowadnicy natomiast wszelkie krazki z materialu ferromagnetycznego zatrzymywane sa przez magnes.Znane jest równiez urzadzenie do przyjmowania monet posiadajace w prowadnicy kolki od których odbijaja sie monety, rynny dla „zlych" i „dobrych" monet oraz magnesy lub elektromagnesy.Dzialanie opisanego urzadzenia polega na tym, ze pole magnetyczne oddzialuje na poruszajaca sie monete lub krazek imitujacy monete powodujac zmiane toru lotu kontrolowanego przedmiotu w za¬ leznosci od jego skladu chemicznego.Poruszajaca sie moneta w czasie lotu uderza o kolek, odbija sie pod okreslonym katem, trafia do odpowiedniej rynny i nastepnie do zbiornika monet. 20 25 30 Rozdzial monet realizowany jest w dwojaki spo¬ sób: przez zastosowanie kilku otworów wrzutowych oddzielnych dla kazdego rodzaju mcnet lub przy pomocy okienek w prowadnicy przez które wypada¬ ja monety w zaleznosci od ich wymiarów.Prowadnice monet posiadaja pochylenie pionowe nadajace ruch monecie oiaz pochylenie toczne za¬ pewniajace wypadanie przez odpowiednie okienka.Opi ane urzadzenia do przyjmowana .mone- po¬ siadaja pewne wady i niedogodnosci do których na¬ lezy koniecznosc stosowania kilku otworów wrzuto¬ wych, duze wymiary gabarytowe, crai, milo oklad- ny uklad kontroli monet nie rozrózniajacy pracyzyj- nie gladkich krazków od monet.Celem wynalazku jest wyeliminowanie wa.. i niedogodnosci urzadzen do przyjmowania monet.Cel ten zostal osiagniety przez skonstruowanie urzadzenia do przyjmowania monet zaopatrzonego w srubowa prowadnice monet wzdluz . kcór-ej u- mieszczone sa czujniki ukladu kontroli, sterujacego elektromagnesem uruchamiajacym, dzwignie kieru¬ jaca oraz posiadajaca otwory wyrzutowe wraz z czujnikami ukladu liczenia monet.Urzadzenie wedlug wynalazku- posiada niewielkie wymiary gabarytowe, jeden otwór wrzutowy- oraz jedno urzadzenie kontroli monet zapewniajace do¬ kladna i precyzyjna kontrole wszystkich rodzajów monet przyjmowanych przez urzadzenie.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przy¬ kladzie wykonania na rysunku na którym fig. 1 75726tsrze przedstawia urzadzenie wraz z umocowanym zbior¬ nikiem monet w widoku z boku, fig. 2 schemat blo¬ kowy ukladu konroli monet, zas fig. 3 schemat blokowy Ukladu liczenia monet.Jak pokazano na rysunku na walcu 1 jest wyko¬ nana surbowa prowadnica 2 monet wzdluz której umieszczone sa czujniki 3, 4, 5 ukladu kontroli 6 który steruje elektromagnesem 7 oraz wykonane sa otwory 9 przez które wypadaja monety kierujace sie do odpowiedniego przedzialu zbiornika 10. Po¬ nadto w prowadnicy 2 przed kazdym otworem 9 umieszczone sa czujniki 11 ukladu liczenia 12.Moneta wprowadzona do prowadnika 2 przebiega przez "czujnik 3, który wysyla impuls do ukladu kontroli 6 monet.Jesli moneta wykonana jest z metalu uklad kon¬ troli 6 podaje napiecie na, cewke elektromagnesu 7, któcy zmienia polozenie dzwigni 8 kierujacej ze¬ zwalajac na dalszy bieg monety.Poruszajaca sie moneta w prowadnicy 2 biegnie kolejno przez czujniki 3, 4, 5 ukladu kontroli 6, który po otrzymaniu impulsów z tych czujników utrzymuje dzwignie 8 w polozeniu zezwalajacym na dalszy jej bieg. W przypadku gdy w obszarze dzialania czujników 3, 4, 5 znajdzie sie przedmiot imitujacy monete lub nieodpowiednia moneta, uklad kontroli 6 odlacza napiecie od cewki elektromagne¬ su 7, dzwignia 8 samoczynnie wraca do polozenia poczatkowego odslaniajac otwór wyrzutowy do okienka „zwrot monet".Uklad kontroli 6 dziala identycznie gdy w ob¬ szarze dzialania czujnika 3 znajdzie sie krazek niemetalowy imitujacy monete. Moneta uznana przez uklad kontroli 6 za dobra biegnie dalej w prowadnicy 2 i natrafiajac na otwór odpowiada^ jacy jej wymiarom wpada do odpowiedniego prze¬ dzialu zbiornika 10.W zaleznosci od tego przez który otwór moneta zostala Wyrzucona czujnik 11 wysyla impuls do ukladu liczenia 12.Na fig. 2 pokazano schematycznie uklad kontroli 6, który sklada sie z przerzutników monostabilnych 15, 16, 17 posiadajacych przekazniki 18, 19, 20 ste¬ rujace za posredncitwem sprezyn 21, 22, 23 praca elektromagnesu 7 oraz czujników 3, 4, 5 monet.Kazdy z czujników 3, 4, 5 posiada zródlo swiatla 13 np. zarówke oraz element fotoelektryczny 14.'Wpozycji wyjsciowej przerzutniki 15, 16, 17 znaj¬ duja sie w stanie stabilnym, przekazniki 18, 19, 20, n$e? dzialaja i obwód elektromagnesu 7 jest otwarty przez sprezyny 21, 22, 23.Kontrola monet polega na tym, ze elementy foto- elektryczne 14 czujników 3, 4, 5 reaguja na swiatlo odbite od powierzchni monety biegnacej w prowad- dnicy 2. Krazki metalowe o gladkiej powierzchni odbijaja znacznie wiecej swiatla niz monety, zas krazki z tworzyw sztucznych znacznie mniej.Zadaniem czujnika 3 i przerzutnika 15 jest roz¬ róznianie przedmiotów metalowych od niemetalo¬ wych.Jezeli poruszajacy sie w prowadnicy 2 przedmiot jest niemetalowy czujnik 3 nie zmienia stanu prze¬ rzutnika 15, przekaznik 18 nie dziala i obwód ele¬ ktromagnesu 7 jest otwarty a przedmiot zostaje wy¬ rzucony do okienka „zwrot monet".W przypadku zas przeciwnym, tj. przedmiotu me-1 talowego czujnik 3 powoduje przejscie przerzutnika 15 w stan niestabilny, zadzialanie przekaznika 18 i zamkniecie obwodu elektromagnesu przy pomocy 5, sprezyny 21, 22, 23. Elektromagnes 7 zmienia polo¬ zenie dzwigni 8 kierujacej tworzac dalsza droge dla dobrej monety.Z kolei kontrolowany przedmiot biegnie w ob¬ szarze dzialania czujników 4, 5, które kontroluja powierzchnie boczna i obrzeze. Jezeli przedmiotem tym jest dobra moneta czujniki 4, 5 nie zmieniaja stanu przerzutników 16, 17 i moneta bez przeszkód biegnie dalej w prowadnicy 2. 15 Powrót ukladu do pozycji wyjsciowej odbywa sie samoczynnie po powrocie przerzutników 15, 16, 17 do pozycji stabilnej.W przypadku niewlasciwej monety czujnik 4 lub czujnik 5 albo oba naraz po dojsciu do ich fotoele- 20 mentów 14 wiekszej ilosci swiatla spowoduja przej¬ scie przerzutników 16, 17 w stan niestabilny, zadzia¬ laja przekazniki 19, 20 i sprezynami 22, 23 otworza obwód elektromagnesu 7, co spowoduje powrót dzwigni 8 do polozenia poczatkowego a moneta zo- 25 staje wyrzucona do okienka „zwrot monet".Jak pokazano na fig. 3 uklad liczenia 12 sklada sie z czujników 11, ukladów czasowych 24, genera¬ tora impulsów prostokatnych 25 z bramka oraz licz¬ nika elektronicznego 26. 30 Poruszajaca sie w prowadnicy 2 moneta uznana przez uklad kontroli 6 za dobra w drodze do odpo¬ wiadajacego jej wymiarowo otworu 9 przebiega ko¬ lejno przez czujniki 11 ukladu liczenia 12. Urucho¬ mione przez monete czujniki 11 wysylaja impulsy 35 kolejno do polaczonych z nimi ukladów czasowych 24, które na czas scisle okreslony odblokowuja bramke generatora impulsów prostokatnych 25, któ¬ ry wysyla z kolei do licznika 26 ilosc impulsów za¬ lezna od czasu odblokowania. Suma zliczonych przez 40 licznik 26 impulsów równa jest wartosci monety przyjetej do zbiornika 10. Licznik 26 zlicza i sumuje wszystkie przyjmowaine monety tak dlugo, az stan jego zostanie skasowany. 45 PL PL