Pierwszenstwo Zgloszenie ogloszono: 30.05.1973 Opis patentowy opublikowano: 20.12.1975 75615 KI. 21a1,36/00 MKP H03k 13/02 1 Urzedu Pat»nto**ego 1 fitom ******* kcwl' 1 Twórca wynalazku: Pawel Baranowski Uprawniony z patentu tymczasowego: Politechnika Lódzka, Lódz (Polska Przetwornik cyfrowo-analogowy Przedmiotem wynalazku jest przetwornik cyfro- wo-analogowy przetwarzajacy kazda kolejna kombi¬ nacje logicznych sygnalów dwuwartosciowych po¬ dawanych osobno w dwóch zbiorach na dwa wejscia, na dowolnie nastawialna wartosc sygnalu napieciowego lub pradowego wedlug nastepujacej zaleznosci: z=«yJ)+(p(x1)[f(yJ+1)+f(yJ)] w której: z — oznacza wyjsciowy sygnal napieciowy liib pradowy x. — zbiór zawierajacy ni logicznych sygnalów dwuwartosciowych y.. — zbiór zawierajacy dwuwartosciowych i, j — numery kolejnej kombinacji sygnalów lo¬ gicznych przy czym i £ (1 -r- 2ni) i j E (1 -r- 2n*J Znane przetworniki cyfrowo-analogowe realizuja przebiegi nieciagle w formie linii schodkowej lub lamanej. Przebieg linii lamanej najbardziej zblizo¬ ny do przebiegu ciaglego realizuje przetwornik cyfrowo-analogowy zawierajacy element calkujacy, który wypelnia przebieg schodkowy wyznaczajacy obwiednie danej funkcji. Budowa i nastawianie takiego przetwornika jest uciazliwe poniewaz stala czasowa elementu calkujacego musi byc scisle do¬ pasowana do nastawianej czestotliwosci przebiegu funkcji. Przy wolnych przebiegach operacja taka jest bardzo czasochlonna.Celem wynalazku jest przetwornik zmniejszaja- 5 cy te niedogodnosci.Zadanie techniczne wytyczone do osiagniecia te¬ go celu zostalo rozwiazane zgodnie z wynalazkiem w ten sposób, ze w przekazniku zawierajacym deszyfratory, wzmacniacze i zespoly przekazników i o kontaktowych jeden z tych zespolów jest wypo¬ sazony w zespól par styków polaczonych kazdy z jednej strony z suwakami dwóch sasiednich po¬ tencjometrów a z drugiej przez wzmacniacz syme¬ tryczny z dzielnikiem rezystorowym, który stano- 15 wia polaczenie szeregowo rezystory z odczopami polaczonymi z zespolem pojedynczych styków, który z kolei jest polaczony z wejsciem niesyme¬ trycznego wzmacniacza.Przedmiot wynalazku w przykladzie wykonania 20 uwidoczniony zostal na rysunku, na którym przed¬ stawiono schemat przetwornika.Wejscie przetwornika stanowia dwa deszyfra¬ tory Dj i D2 polaczone kazdy ze wzmacnia¬ czem Wpl i Wp2, do których przylaczone sa ze- 25 spoly przekazników kontaktowych Pki i Pk* Ze¬ spól przekaznika kontaktowego Pk2 jest wyposa¬ zony w zespól z"s zlozony z n2 styków s"\ Kazdy ze styków s" jest polaczony z jednej strony z su¬ wakami dwóch sasiednich potencjometrów F z ze- 30 spolu zp a z drugiej strony przez symetryczny 75 6153 75 615 4 wzmacniacz Wj z rezystorowym dzielnikiem DR, który stanowia szeregowo polaczone rezystory R w ilosci iii z odczepami polaczonymi z pojedynczy¬ mi stykami S, stanowiacymi zespól przelaczaja¬ cy z's, który z kolei jest polaczony z wejsciem •niesymetrycznego wzmacniacza W2.Deszyfratory Dj i D2 przetwarzaja kazda kombi¬ nacje sygnalów wejsciowych na pojedynczy sygnal logiczny pojawiajacy sie na wyjsciu odpowiada¬ jacym kolejnej kombinacji. Deszyfrator Dj prze¬ twarza nt kombinacji sygnalów wejsciowych zbio¬ ru x. na iii sygnalów wyjsciowych natomiast deszyfrator D2 przetwarza n2 kombinacji sygna¬ lów zbioru Y. na n2 sygnalów wyjsciowych.Sygnalami z deszyfratorów Dt i D2 sterowane sa zespoly wzmacniaczy Wpl i Wp2, które z kolei powoduja zadzialanie przekazników kontaktowych Pki i Pk2 w taki sposób, ze kazdy sygnal z deszy- fratora B1 powoduje zalaczenie styku S z zespolu przylaczajacego z's, natomiast kazdy sygnal z de- szyfratora D2 powoduje zalaczenie pary styków s" z zespolu styków z"s. Zespól przelaczajacy z"s za¬ lacza wedlug kolejnej kombinacji sygnalów wejs¬ ciowych zbioru yi? miedzy suwaki sasiednich po- tencjomatrów P z zespolu zp, dzielnik rezystoro- wy DR przez wzmacniacz Wj, w ten sposób na •dzielniku rezystorowym DR wystepuje róznica po¬ tencjalów wynikajaca z polozenia suwaków dwóch sasiednich potencjometrów P.Zespól przelaczajacy z's zalacza wedlug kolejnej kombinacji sygnalów wejsciowych Xt na wejscie wzmacniacza W2 potencjaly posrednie miedzy su¬ wakami sasiednich potencjometrów.Na wyjsciu wzmacniacza W2 otrzymywany jest napieciowy sygnal wedlug zaleznosci: z=«yp + cp(xi)[f(yj+1)—ftyp] gdzie funkcja przejscia l(y^) jest wartoscia na¬ piecia nastawianego na j-tym potencjometrze P, natomiast funkcje* cp(x:) jest wartoscia wspólczyni nika okreslajacego posrednia wartosc róznicy po¬ tencjalów miedzy sasiednich potencjometrów P na i-tym rezystorze. PL PL