Pierwszenstwo: Zgloszenie ogloszono: 30.05.1973 Opis patentowy opublikowano: 15.01.1975 75582 KI. 21a\ 36/18 MKP H03k 17/66 Twórcywynalazku: Benedykt Steinborn, Tadeusz Nalej, Jerzy Rybka Uprawniony z patentu tymczasowego: Panstwowe Zaklady Teletransmisyjne „Telkom-PZT*', Warszawa (Polska) Uklad elektronicznego przekaznika Przedmiotem wynalazku jest uklad elektronicznego przekaznika zbudowany na jednym tranzystorze, zastepujacy znany uklad przerzutnika Schmitta.W znanych dotychczas ukladach wymagajacych stosowania dwóch przekazników pracujacych naprzemian, sterowanych ze zródla o malej mocy, najczesciej uzywane sa uklady Schmitta zawierajace dwa tranzystory,, w kolektorach których sa wlaczone uzwojenia przekazników. Uklady te sa stosowane równiez wówczas, gdy dysponujemy nowoczesnymi kontaktronowymi przekaznikami posiadajacymi jedynie zestyki zwierne, a chcemy miec w stanie statycznym pracy elektronicznego przekaznika równiez zestyki rozwierne lub przelaczne.Wada tych ukladów jest koniecznosc stosowania duzej liczby elementów tojest dwóch tranzystorów kilku oporników i kondensatorów.Celem wynalazku jest zastapienie ukladu przerzutnika Schmitta prostszym ukladem zawierajacym jedynie jeden tranzystor. Cel ten osiagnieto dzieki temu, ze w kolektorze tranzystora wlaczono uzwojenie jednego przekaznika, a uzwojenie drugiego przekaznika polaczone w szereg z opornikiem tworzy obwód dolaczony do zródla zasilania. Srodkowy punkt tego obwodu jest polaczony poprzez diode z kolektorem tranzystora w ten sposób, ze przy braku sygnalu wejsciowego dioda nie przewodzi, a przez uzwojenie drugiego przekaznika przeplywa prad. Wynalazek zostanie blizej objasniony na przykladzie wykonania przedstawionym na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia schemat zasadniczy elektronicznego przekaznika na tranzystorze pnp.W ukladzie przedstawionym na fig. 1 zastosowano tranzystor T typu npn. Kolektor tranzystora jest polaczony z jednym koncem uzwojenia pierwszego przekaznika Pi, z dodatkowym wejsciem 3 i z katoda diody D. Anoda diody D jest dolaczona do punktu polaczenia rezystora R z uzwojeniem drugiego przekaznika P2, Wolny koniec rezystora R i uzwojenia pierwszego przekaznika Pi sa dolaczone do dodatniego bieguna zródla zasilania +V. Emiter tranzystora T jest dolaczony do wolnego konca uzwojenia drugiego przekaznika P2 i do ujemnego bieguna napiecia zasilania -V, który jest równoczesnie wspólnym punktem wyjsciowym 1. Baza tranzystora T jest dolaczona do wejscia podstawowego 2.Uklad przedstawiony na fig. 2 zawiera tranzystor T typu pnp i rózni sie od przedstawionego na fig. 1 sposobem wlaczenia diody D oraz biegunowoscia napiecia zasilania V. W tym ukladzie anoda diody D jeft dolaczona do kolektora tranzystora T, a do punktu polaczenia emitera tranzystora zjednym koncem uzwojenia2 75 582 drugiego przekaznika P2 jest podane dodatnie napiecie zasilania +V. W czasie gdy na wejsciu ukladu WE zaciski 1, 2 brak sygnalu, tranzystor T znajduje sie w stanie odciecia i przez uzwojenie przekaznika PI prad nie prze¬ plywa. Przez rezystor R, dolaczony do dodatniego bieguna napiecia zasilania i polaczone z nim uzwojenie przekaznika P2 przeplywa prad powodujac jego zadzialanie. Poniewaz tranzystor T znajduje sie w stanie odciecia, przez diode D prad nie przeplywa.Jezeli zastosowano przekazniki kontaktoronowe PI, P2 z zestykami zwiernymi to w tym stanie pracy ukladu zestyki przekaznika Pi pozostaja rozwarte, natomiast zestyki przekaznika P2 sa zwarte. Po wykonaniu odpowiedniego polaczenia tych zestyków mozna uzyskac zestyki przelaczne. W przypadku gdy na wejsciu ukladu WE zaciski 1, 2 jest podany sygnal powodujacy wprowadzenie tranzystora T w stan nasycenia, dziala przekaznik PI, przewodzi dioda D, bocznikujac przekaznik P2, który zwalnia. W tym stanie pracy ukladu zestyki przekaznika Pi sa zwarte, a zestyki przekaznika P2 rozwarte. Po zaniku sygnalu wejsciowego, zwalnia przekaznik PI i dziala ponownie przekaznik P2. W przypadku gdy moc dostarczana na wejscie ukladu jest wystarczajaca do bezposredniego uruchomienia przekazników Pi iP2 tranzystor T mozna pominac. Sygnal sterujacy podaje sie wtedy na wejscie ukladu WE zaciski 1, 3. Dzialanie ukladu jest analogiczne jak przy stosowaniu tranzystora T. PL PL