Pierwszenstwo: Zgloszenie ogloszono: 30.05.1973 Opis patentowy opublikowano: 20.02.1975 75466 KI. 21g,4/05 MKP H03)k 17/16 Tworzy wynalazku: Jerzy Batiuk, Lucjan Zielinski, Janusz Krajewski Uprawniony % patentu tymczasowego: Instytut Techniki Cieplnej, Lódz (Polska) Przekaznik elektroniczny i Przedmiotem wynalazku jest przekaznik elektro¬ niczny przeznaczony do wspólpracy z elementem fotooporowym, zwlaszcza w ukladzie zabezpiecze¬ nia przed zgasnieciem plomienia palnika olejowego.Znane dotychczas przekazniki lampowe i pól- 5 przewodnikowe wspólpracujace z normalnym ele¬ mentem fotooporowym maja te zasadnicza wade, ze w przypadku wewnetrznego zwarcia w foto- oporniku lub zwarcia przewodów laczacych foto- opornik z przekaznikiem, ten ostatni pozostaje po- %q budzony mimo braku sygnalu na przyklad plomie¬ nia. Moze to prowadzic do powaznych uszkodzen zabezpieczanych urzadzen grzewczych. W zwiazku z tym zachodzi koniecznosc budowania urzadzen mechanicznych do 'kontroli dzialania fotoopornika, 15 które sa skomplikowane i zawodne lub stosowania fot©oporników o specjalnej konstrukcji.Celem wynalazku jest usuniecie powyzszych wad i niedogodnosci tak, aby przekaznik elektroniczny reagowal jedynie na wlasciwy sygnal, a w przy- 20 padku zwarcia wzglednie przerwy w przewodach laczacych fotoopornik z przekaznikiem lub w sa¬ mym przekazniku, samoczynnie sie wylaczal.Cel ten zostal osiagniety zgodnie z wynalazkiem w ten sposób, ze w przekazniku elektronicznym 25 przeznaczonym do wspólpracy z elementem foto¬ oporowym, zwlaszcza w ukladzie zabezpieczenia przed zgasnieciem plomienia palnika olejowego, miedzy jednym biegunem napiedia zasilajacego i baza tranzystora wejsciowego wlaczony jest ele- 30 ment fotooporowy, a miedzy baza tranzystora wej¬ sciowego i drugim biegunem napiecia zasilajacego wlaczony jest opornik polaryzujacy oraz równolegle do niego szeregowe polaczenie diody Zenera i o- pornika ograniczajacego prad diody. Dioda Zenera jest polaczona z baza tranzystora wejsciowego, na¬ tomiast baza tranzystora wejsciowego majaca w kolektorze wlaczone uzwojenie przekaznika elek¬ tromagnetycznego, jest polaczona z kolektorem tranzystora wyjsciowego przerzutnika Schmidta.Emiter tranzystora wyjsciowego jest polaczony z emiterem tranzystora zabezpieczajacego, baza tran¬ zystora wyjsciowego jest polaczona z kolektorem tranzystora zabezpieczajacego, a baza tranzystora zabezpieczajacego jest polaczona z katoda diody Zenera.Przekaznik wspólpracuje z typowym elementem fotooporowym i niie wymaga stosowania zadnych ruchomych czesci mechanicznych do kontroli dzia¬ lania fotoopornika. W przypadku zwarcia wzgled¬ nie przerwy w przewodach laczacych fotoopornik z przekaznikiem lub w samym przekazniku, prze¬ kaznik samoczynnie sie wylacza.Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przy¬ kladzie wykonania na rysunku, który przedstawia schemat ideowy przekaznika elektronicznego.Przekaznik elektroniczny zawiera uklad przerzut¬ nika Schmidta z tranzystorami wejsciowymi Tx i wyjsciowym T2, uklad wyjsciowy z tranzystorem T3 sterujacym przekaznikiem eleiktromagnetycz- 75 46675 466 mym R oraz uklad zabezpieczajacy z tranzystorem T4 d dioda Zenera Di.Tranzystor wejsciowy Ti ma dolaczony miedzy baza i jednym biegunem zasilania element fotoopo- rowy FO oraz miedzy baza i drugim biegunem za¬ silania opornik Ri i szeregowe polaczenie diody Zenera Di i opornika R§.Kolektor tranzystora wejsciowego Ti polaczony jest przez opornik R2 z biegunem zasilania i przez opornik R3 z baza tranzystora wyjsciowego T2 przerzutnika. Baza tranzystora wyjsciowego prze- rzutnika T2 polaczona jest przez opornik R4 z dru¬ gim biegunem zasilania, emiter tranzystora wyj¬ sciowego T2 polaczony jest z emiterem tranzystora wejsciowego Ti oraz poprzez opornik R5 z biegu¬ nem zasilania. Kolektor tranzystora wyjsciowego przerzutnika T2 polaczony jest przez opornik R7 z biegunem zasilania oraz poprzez opornik Rg z baza tranzystora wjjsiwego ukladu T3 i kolektorem tranzystora zabezpieczajacego T4. Baza tranzystora zabezpieczajacego T4 polaczona jest z katoda diody Zenera Di, emitery tranzystora zabezpieczajacego T4 i wyjsciowego T3 polaczone sa z biegunem za¬ silania. Tranzystor wyjsciowy T3 ma w kolektorze wlaczone uzwojenie przekaznika elektromagnetycz¬ nego i równolegle diode D2.W stanie niepobudzonym, przy duzej wartosci o- pornosci elementu fotooporowego FO, tranzystory Ti,T3iT4 nie przewodza pradu, natomiast tranzy¬ stor T2 przewodzi. Po oswietleniu fotoopornika FO jego opornosc zmniejsza sie, tranzystory Tu T2 i T3 przechodza w stan przewodzenia i przekaznik e- lektromagnetyczny R wzbudza sie dajac sygnal wyjsciowy. W obu przypadkach w obwodzie dio- 10 15 20 25 30 dy Di i opornika R6 nie plynie prad. Jesli w obwo¬ dzie elementu fotooporowego wskutek uszkodzenia opornosc spadnie ponizej ustalonej wartosci tak, ze napiecie na anodzie diody Di wzrosnie powyzej na¬ piecia przebicia i poplynie prad, tranzystor T4 za¬ cznie przewodzic prad, co powoduje przejscie tranzystora T3 w stan nieprzewodzenia i wylaczenie przekaznika elektromagnetycznego R. PL