Pierwszenstwo: Zgloszenie ogloszono: 31.05.1973 Opis patentowy opublikowano: 03.03.1975 75381 KI. 21m7,9/50 MKP H04n 9/50 laiiLic ...i** im- Twórcywynalazku: Andrzej Bartosiak, Piotr Gilar, Tadeusz Krawczonek Uprawniony z patentu tymczasowego: Centralny Osrodek Badawczo-Rozwojowy Radia i Telewizji, Warszawa (Polska) Sposób modulowania i przelaczania podnosnych chrominancji w koderze telewizji kolorowej systemu SECAM i modulator do stosowania tego sposobu Przedmiotem wynalazku jest sposób modulowania i przelaczania podnosnych chrominancji i modulator do stosowania tego sposobu, przeznaczone do zastosowania w koderach telewizji kolorowej systemu SECAM.Znane uklady modulowania i przelaczania podnosnych chrominancji opatre sa na wykorzystaniu jednego modulatora czestotliwosci, podstrajanego w kluczowanej petli automatycznej fazowej regulacji czestotliwosci o przelaczanej czestotliwosci odniesienia oraz przelacznika modulujacych sygnalów róznicowych.Wada takich ukladów jest ich znaczne skomplikowanie a szczególnie petli automatycznej fazowej regulacji czestotliwosci, która pracuje w bardzo niekorzystnych warunkach przy przelaczanej czestotliwosci odniesienia.Wada jest równiez wystepowanie przeswitów miedzy sygnalami róznicowymi w ukladzie przelaczajacym.Celem wynalazku jest calkowite wyeliminowanie przeswitów wystepujacych w ukladzie przelaczajacym oraz wprowadzenie uproszczen w ukladzie automatycznej fazowej regulacji czestotliwosci a nawet calkowite jej pominiecie. Dla osiagniecia tego celu postawiono zadanie opracowania sposobu modulowania i przelaczania podnosnych chrominancji, bez zastosowania przelacznika sygnalów modulujacych, w których z zalozenia modu¬ lator czestotliwosci bedzie pracowal przy jednej czestotliwosci spoczynkowej.Cel ten osiagnieto przez zastosowanie dwóch modulatorów czestotliwosci w obu torach sygnalów róznico¬ wych. Drgania modulatorów sa zrywane na przemian na okres trwania jednej linii. Sygnaly z obu modulatorów sumuje sie w ukladzie liniowym. Modulator zastosowany slada sie z dwóch równoleglych petli dodatniego sprzezenia zwrotnego, z których kazda zawiera wzmacniacz, przy czym wzmocnienia tych wzmacniaczy regulo¬ wane sa przeciwbieznie. Wyjscie kazdego wzmacniacza polaczone jest z wejsciem sumatora polaczonego szerego¬ wo z ukladem ograniczajacym pasmo czestotliwosci petli sprzezenia zwrotnego i ukladem zrywajacym drgania* modulatora. Wyjscie ukladu zrywajacego drgania modulatora polaczone jest przez uklady o stalym opóznieniu z wejsciami obu wzmacniaczy.Zaleta sposobu wedlug wynalazku jest to, ze uklad modulatora pracuje tylko na jednej czestotliwosci spoczynkowej, dzieki czemu wyeliminowano calkowici: przelacznik sygnalów modulujacych, a wiec wystepu¬ jace w nim przeswity oraz to, ze zastosowanie modulatorów o duzej wlosci czestotliwosci i stalych fazach startu2 75 381 obu modulatorów wzgledem.przebiegu odchylania poziomego pozwala wyeliminowac petle automatycznej fazo¬ wej regulacji czestotliwosci. Dodatkowa zaleta jest mozliwosc pominiecia w dalszej czesci toru chrominancji ukladu wygaszania podnosnej chrominancji w czasie trwania impulsów gaszenia.Przedmiot wynalazku przedstawiono na rysunku, na którym fig.l przedstawia schemat blokowy ukladu do stosowania sposobu modulacji i przelaczania podnosnych chrominanqi, a fig.2 — schemat blokowy modulatora czestotliwosci. Sposób modulaqi i przelaczania podnosnych chrominancji polega na tym, ze sygnal róznicowy R-Ypodaje sie na tor formowania sygnalu róznicowego R-Y!, w którym to torze do sygnalu R-Ydodaje sie impulsy identyfikacji. Ponadto w torze formowania sygnalu róznicowego R-Y1 sygnal przechodzi przez uklad preemfazy m.cz., ulega ograniczeniu jego pasmo czestotliwosci i amplituda orazjest odtworzona skladowa stala.Tak uformowany sygnal róznicowy podaje sie na modulator czestotliwosci podnosnej sygnalu R—Y 2. Podobnie sygnal róznicowy B-Y podaje sie na tor formowania sygnalu róznicowego B—Y 3 wykonujacy te same operacje co tor formowania sygnalu róznicowego R—Y 1, a nastepni^ na modulator czestotliwosci podnosnej sygnalu B—Y 4. Drgania obu modulatorów zrywane sa na przemian pa okres trwania jednej linii za pomoca impulsów formowanych w ukladzie formowania impulsów zrywajacych .'drgania 6. Sygnaly wyjsciowe z obu modulatorów sumuje sie w ukladzie liniowym 5, na wyjsciu którego otrzymuje sie laczny sygnal zmodulowany.W sposobie modulacji i przelaczania podnosnych chrominanqi wedlug wynalazku zastosowane modulatory czestotliwosci 2 i 4 musza spelniac odpowiednie wymagania dotyczace czasu ustalania sie drgan, poczatkowej fazy startu oraz stalosci czestotliwosci spoczynkowych podnosnych chrominancji. Wymagania powyzsze spelnia uklad modulatora czestotliwosci wedlug wynalazku. Uklad modulatora sklada sie z dwóch zamknietych petli dodatniego sprzezenia zwrotnego. W sklad kazdej z petli wchodza wzmacniacze 7 i 7, o regulowanym wzmocnie¬ niu, uklad sumujacy 12, uklad ograniczajacy pasmo petli dodatniego sprzezenia zwrotnego 9, uklad zrywajacy drgania modulatora 10 oraz uklady o stalym opóznieniu 11 i 11*, przy czym uklady sumujacy 12, ograniczajacy pasmo 9 oraz zrywajacy drgania modulatora 10 sa wspólne dla obu petli.Modulujacy sygnal róznicowy doprowadzany jest do wejsc regulujacych wzmocnienia obu wzmacniaczy poprzez uklad przeciwbieznej regulacji wzmocnien 8. Uklad modulatora polaczony jest z ukladem modulowania i przelaczania podnosnych chrominancji poprzez zaciski a, b i c. Dzialanie modulatora jest nastepujace: sygnal wyjsciowy z sumatora po przejsciu przez ; klad ograniczajacy pasmo petli dodatniego sprzezenia zwrotnego oraz uklad zrywajacy drgania ulega rozdzieleniu i po przejsciu przez uklady o stalym opóznieniu podawany jest na wzmacniacze o regulowanym wzmocnieniu.Poniewaz opóznienie ukladów opózniajacych jest rózne, sygnaly wyjsciowe ze wzmacniaczy podawane na uklad sumujacy posiadaja rózne fazy i rózne amplitudy zalezne od stosunku wzmocnien obu wzmacniaczy regulowanych przeciwbieznie. Operacja sumowania jest liniowa, dlatego faza sygnalu wyjsciowego z ukladu sumujacego zalezy zarówno od faz sygnalów wejsciowych jak i od stosunku ich amplitud. Zatem w zamknietej petli dodatniego sprzezenia zwrotnego powstaja drgania o czestotliwosci, dla której spelniony jest warunek fazy, przy czym warunek amplitudy spelniony jest w szerokim pasmie czestotliwosci sygnalu.Zmieniajac przeciwbieznie wzmocnienie wzmacniaczy mozna zmieniac te czestotliwosc w zakresie wyzna¬ czonym przez wartosci opóznienia ukladów o stalym opóznieniu. Zadaniem ukladu ograniczajacego pasmo czestotliwosci petli dodatniego sprzezenia zwrotnego jest zapobiegniecie wzbudzeniu sie drgan na czestotli¬ wosciach wyzszych niz pozadane, natomiast uklad zrywajacy drgania modulatora jest przeznaczony do przery¬ wania petli dodatniego sprzezenia zwrotnego, co jest równowazne z natychmiastowym zerwaniem drgan modu¬ latora. Ze wzgledu na szerokopasmowosc petli dodatniego sprzezenia zwrotnego start modulatora nastepuje natychmiastowo. PL